İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1470 K.2022/1190

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati Haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle;davacı ve davalı şirket arasında gerçekleşen mal teslimi dolayısıyla davacı şirketin alacağının doğduğunu, davacı şirketin malları gereği gibi davalıya teslim edildiğini fakat davalı şirketin ifa yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve malların bedelini ödeyemeyeceğini davacı tarafından teslim edilen malları ise başka firmaya borcu karşılığında teslim ettiğini beyan ettiğini, davalıdan olan alacağın rehin ya da teminat altına alınmadığını, borcun vadesinin geldiğini ve davacının alacağının para alacağı olduğunu,

davacının davalıdan alacağını ispat etmeye yarar 2 adet fatura ve malların teslim edildiğine ilişkin 2 adet sevk irsaliyesinin dosyaya sunulduğunu belirterek davacı vekili şimdilik 300.000,00 TL tutarında ki alacağına karşılık davalı şirketin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini arz ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "Hukuki koruma tedbirlerinden biri olan ihtiyati haciz İİK'nin 257 vd. maddelerde düzenlenmiştir.Talepte bulunan tarafından talebin dayanağı olarak sunulan sevk irsaliyeleri tek başına akdi ilişkinin varlığını kanıtlamaya yeterli olmamakla ve istemin dayanağına göre taraflar arasında alacağın varlığı hakkında yaklaşık ispat koşullarının gerçekleştiği yönünde mahkememizde bir kanaat oluşturmamıştır.

Talepte bulunanın karşı taraftan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise ne miktar alacaklı olduğu ancak yargılama ile belirlenebilecek niteliktedir. Hal böyle olunca, talepte bulunan tarafından sunulan bilgi ve belgeler kapsamında İİK 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde 08/03/2022 tarihli ... numaralı bir diğeri ise 22.03.2022 tarihli ...

2 adet fatura ile birlikte faturaların içeriğinde yer alan malların davalıya teslim edildiğine ilişkin 2 adet de sevk irsaliyesi bulunduğunu, her ne kadar dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan faturalar ve sevk irsaliyeleri davacı müvekkili ile davalı şirket arasındaki akdi ve akit konusu malların davalıya teslim edildiğinin ispatı için yeterli değilse de mahkeme dosyasında ayrıca davacı müvekkil ve davalı şirkete ait, BA/BS formlarının da mübrez olduğunu,

somut olayda davacı müvekkili tarafından tanzim edilen faturalara Türk Ticaret Kanunu Madde 21/2 de zikredilen ve yasal süre olan 8 gün içerisinde itiraz edilmediğini ve fatura içeriğinin davalı tarafça kabul edildiğini, bununla birlikte fatura içeriğinde yer alan malların, davalıya süresi içerisinde teslim edildiğini ve malların teslim edildiğine ilişkin sevk irsaliyesi de tanzim edildiğini,

müvekkilinin davalıya satıp teslim etmiş olduğu mallara ilişkin olan her iki şirkete ait Vergi Daireleri tarafından mahkemenin düzenlenen faturanın ilgili vergi dairesine bildirilmesi akabinde BA/BS formu düzenlenilmesinin fatura konusu malın karşı tarafa teslim edildiğini ispatlar niteliğinde olduğunu, davalı şirket aleyhine, İİK Madde 257 hükmüne dayanılarak talep edilmiş olan ihtiyati tedbirin koşullarının müvekkilince sağlandığını, müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunun Vergi Daireleri tarafından verilen müzekkere cevapları ile de sabit olduğunu,

müvekkili şirket ile davalı şirket arasında mevcut bir akdin varlığının işbu dosya içeriğinde yer alan belgelerle sabit olduğunu, bu sebeple davalı şirketin taşınır, taşınmaz ve 3. şahıslar nezdindeki tüm hak ve alacaklarına teminatsız ve ivedi şekilde ihtiyati haciz kararı tesis edilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, derdest satım sözleşmesi nedeniyle fatura alacağının tahsili istemine ilişkin alacak davasında, ihtiyati haciz verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, bu ara karara davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması, müeccel para alacağı yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların bulunması gerekir.

İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış olmakla birlikte bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması gerektiği kabul edilmiştir.

Geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu göz ardı etmez.

Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür. Yaklaşık ispat ölçüsünde haklılığının bulunması halinde muaccel bir para alacağı yönünden ihtiyati haciz, kararı verilebilecektir. Somut olayda davacı ihtiyati haciz talep eden davacı satım sözleşmesine konu mal bedelleri için düzenlenen faturaların ödemediği iddia etmektedir.

Salt fatura düzenlenmesi fatura içeriği malın teslim edildiğinin ispatı için yeterli olmayıp, alacağın varlığının başka delillerle alacaklı tarafından kanıtlanması gerekir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan sevk irsaliyeleri tam okunaklı olmayıp, tespit edildiği kadarı ile davalı talimatı ile davadışı şirkete teslim olarak düzenlendiği, şoför imzasına ait kısmın boş olduğu ve irsaliye altına kimin adına atıldığı belli olmayan imzanın bulunduğu görülmüş olup davacı vekilinin kabulünde de olduğu üzere sunulan bu belgeler dosyanın geldiği aşama itibarıyla tek başına akdi ilişki ve mal teslimini ispata elverişli değildir.

Ancak vergi dairesinden dosya kapsamında kazandırılan davalı şirket BA formlarından davaya konu fatura tarihlerindeki dönemde davalının dava değerinden daha fazla miktarda davacıdan mal alımı bildirdiği görülmüş olup bu hale göre İİK'nın 257. Maddesindeki ihtiyati haciz koşullarının koşullarının oluştuğunun kabulü gerekir.

Bu durumda mahkemece davalı şirket yönünden ihtiyati haczin koşulları oluştuğundan mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesi gerekirken yazılı gerekçe ve yanılgılı değerlendirme ile reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.Bununla birlikte dosyada yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından, ihtiyatı haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK 353(1)b-2 uyarınca ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin kararının kaldırılmasına ve İİK.259/1. maddesi uyarınca teminat mukabilinde ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.