İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1649 K.2022/1431

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş'nin uzun yıllardır denizcilik sektöründe faaliyet gösteren köklü bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile ...

A.Ş arasında ... numaralı booking /rezervasyon anlaşması akdedildiğini, işbu anlaşma uyarınca, “ ...” gemisi ile İskenderun/Türkiye Limanından, Alexandria / Mısır Limanına yapılacak taşımalara yönelik olarak davalıya ... firmasından kiralanan 52 adet “40 HC” cinsi konteyner tahsis edildiğini, anlaşma gereği müvekkiliine ait 52 adet konteyner 14-15 Ağustos 2021 tarihlerinde İskenderun Limak Limanı'nda taşıyanı temsilen ... isimli kişiye teslim edildiğini, akabinde müvekkili şirketin ... firmasından 5 yıl süreyle kiralamış oldukları konteynerlerin Gaziantep ilinde satıldığına dair duyum aldıklarını, bunun üzerine,

Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 2021/62694 Soruşturma Numaralı dosyası tahtında soruşturma başlatılmış olup Gaziantep 4. Organize Sanayi Bölgesi’nde oldukları tespit edilen konteynerlere 19 Ağustos 2021 tarihinde Gaziantep 2. Sulh Ceza Hakimliği’nin 2021/8622 D.İş dosyası tahtında el koyma kararı verildiğini, müvekkili adına 24 Ağustos 2021 tarihinde Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı’na el koyma kararının kaldırılması talepli dilekçe sunulduğunu, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/62694 Soruşturma numaralı dosyasında 03 Eylül 2021 tarihli kararı ile konteynerler müvekkili şirket yetkilisi ...a yediemin olarak teslim edildiğini,

konteynerlerin müvekkiline teslimi için ... Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkiline sırasıyla 220.896,00 TL ve 70.564,00 TL bedelli faturalar tanzim edildiğini, ayrıca, müvekkilinin yasal olarak alması gereken ölü navlun ve detention faturaları tanzim edildiğini, müvekkilinin ilgili bedellerin üç (3) iş günü içerisinde ödenmesine ilişkin olarak Kartal ....

Noterliği’nden 09 Eylül 2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide ettiğini, ancak davalı tarafından müvekkili şirketine herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin 13 Ekim 2021 tarihinde ilgili bedellerin tahsil edilmesi için zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmuş olup, tarafların anlaşamaması nedeniyle 8 Aralık 2021 tarihli arabuluculuk anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, müvekkilinin kendisine ait 7 adet gemisi ve işletmekte olduğu kiralık gemilerle birlikte 39 tır,

12.000 TEU’luk konteyner parkı ve 40 bin metrekarelik depolama tesisine sahip olan uluslararası alanda taşımacılık hizmeti veren saygın ve itibarlı bir şirket olduğunu, müvekkili ile ..

Ltd arasında 01.01.2020 tarihinde akdedilmiş Kira Sözleşmesine göre, müvekkil şirket kiracısı olduğu konteynerleri işbu sözleşme süresinin sonuna kadar kullanacağını, taraflar arasındaki rezervasyon mutabakatı uyarınca davalı şirket konteynerleri kiralama amacına uygun kullanmaktan imtina ettiğini ve atıl bıraktığını, konteynerleri iade de etmeyen davalının, müvekkili şirket tarafından Kartal ...

Noterliği’nden 09 Eylül 2021 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarname sebebiyle temerrüde düştüğünü, müvekkilinin Kartal ....

Noterliği’nden keşide ettiği ihtarnamesiyle TBK 125/2 uyarınca borcun ifa edilmemesinden doğan zararlar ile meydana gelebilecek zararları davalı yandan talep ettiğini, uğramış olduğu zararlar ile sözleşmeye aykırı davranış arasında uygun illiyet bağı olması nedeniyle davalının, müvekkilinin uyuşmazlık konusu olan 52 adet konteynerin teslim alınabilmesi için katlanmış olduğu masrafları gidermekle yükümlü olduğunu, konteynerlerin çekme ve vinç ücreti ile otopark ücretine ilişkin olarak ... tarafından müvekkiline hitaben toplam 220.896,00 TL tutarında 06.09.2021 tarih ve ... numaralı fatura düzenlendiğini, ilgili tutarın 07.09.2021 tarihinde ...

Bankası’nın Ataşehir Ticari Şubesi hesabından internet yoluyla ödemesini gerçekleştirdiklerini, ... Tic. Ltd. Şti konteynerlerin müvekkiline teslim edildiğini, bu hizmet altında müvekkiline 70.564,00 TL tutarında 22.10.2021 tarih ve ... numaralı fatura düzenlediğini, müvekkilinin aynı tarihte ilgili tutarı ...

Bankası’nın Ataşehir Ticari şubesi hesabından internet yoluyla ödemesini gerçekleştirdiğini beyanla davanın kabulüne, fazlaya dair her türlü hakkı saklı kalmak üzere, 291.460,00-Türk Lirasının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, ölü navlun ve detention taleplerinin kabulü ile 130.130,00 Amerikan Doları’nın fiili ödeme günündeki resmi kur karşılığının 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca belirlenecek faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin konusuyla ilgili yerli ve yabancı firma ve şirketlerin temsilciliğini, mümessilliğini, acenteliğini almak gibi uluslar arası ölçekte iş yapan firma olduğunu, müvekkili firmanın Esenler / İstanbul adresinde ticaret faaliyetini sürdürmekte olup, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, dava konusu olay, davalı müvekkili firmanın edimini yerine getirmede kendi kusur ve sorumluluğu bulunmadığını,

Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı 2021 / 62694 Soruşturma nolu dosyasıyla da görüleceği gibi dava konusu olayla irtibatlı olan nitelikli dolandırıcılık dosyasında gerçekleşen olay davalı müvekkili yönünden olayın başından sonuna kadar mücbir sebep olarak görülmesi gerektiğini, davacının konteynerlerin yediemine taşınması,

nakliye hizmet bedeli, konteyner çekme, vinç ücreti ve konteyner otopark ücreti olarak talep ettiği 291.460,00-TL bedel, Gaziantep 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2021/8622 D.İş sayılı dosyasında 19 Ağustos 2021 tarihinde vermiş olduğu el koyma ve yediemine sevk kararıyla oluşan bir bedel olup, Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosu 2021/62694 Soruşturma numaralı dosyasında 03 Eylül 2021 tarihli kararı ile konteynerlerin davacı taraf yetkilisi ...'a yediemin olarak teslim edilmesiyle neticelenmiş süreçten kaynaklı bedel olduğunu, müvekkilinin dava konusu konteynerlerin yerini tespit ettiği 17.08.2021 tarihinde davacı ...'a bildirdiğini,

müvekkili yetkilisi İsmet Pehlivan olayın kolluğa intikal ettiği ilk günden itibaren konteyner malikinin davacı “...olduğunu, konteynerlerin malike teslimini talep ettiğini, teslime de muvafakati olduğunu, davacı taraf, olayı öğrendikten sonra 17.08.2021 pazartesi günü kolluğa intikal edilip, konteynerlerin yerinde de tespit edildiğini bilmesine rağmen, malik olarak konteynerlerin kendilerine teslim edilmesi yönünden adli makamlara başvurmayarak 19.08.2021 tarihinde konteynere el koyma kararının oluşmasını kendi kusurlarıyla neden olduğunu, davalı tarafın,

el koyma kararın 24.08.2021 Salı günü itiraz ettiğini ve 03.09.2021 perşembe günü alabildiğini, nitelikli dolandırıcılık nedeniyle gerçekleşmeyen nakliyeden dolayı 65.000,00-USD Demurage ( ölü navlun ) bedeli ile 65.130,00-USD Detention bedeli olmak üzere toplamda 130.130,00-Amerikan Doları alacak yönünden de mücbir sebeplerden kaynaklı meselelerden davalı müvekkili kusur ve sorumluluğu da bulunmadığını,

konteynerlerin yerinin 17.08.2021 günü salı günü bulunması ve davacıya da bildirmesi üzerine davacı taraf ise 18.08.2021 çarşamba günü sözleşmeyi feshettiğini müvekkiline bildirdiğini beyanla öncelikle yetkisizlik kararı verilmek suretiyle dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi, aksi bir kanaat halinde davanın reddi ile yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dava konusu alacak talebi konteyner tedarikine ilişkin sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan tazminat alacağına ilişkin olduğundan, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TBK'nun 112 ve devamı maddelerinde düzenlenen genel hükümlere göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Mahkememizin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olduğundan, işbu dava bakımından mahkememizin görevsizdir.

Davanın her iki tarafı da tacir olup, TTK'nun 4/1.maddesine göre dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, davalı şirket Bakırköy Adliyesi yetki sınırları içerisinde mukim olduğundan, dosyanın görevli ve yetkili bulunan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ve davalı arasında gerçekleştirilmiş bulunan anlaşmanın “MEDKON GEMLİK MMS08S21” gemisi ile İskenderun/Türkiye Limanından, Alexandria / Mısır Limanına yapılacak taşımalara yönelik olarak 52 adet “40 HC” cinsi konteynerin booking/ rezervasyon anlaşması niteliğinde olduğunu, tarafların rezervasyon anlaşması kapsamında üzerinde anlaşılan hususun, 52 adet konteynerin tedariki olsa da bu konteynerlerin tedariğinin amacının MEDKON GEMLİK MMS08S21” gemisi ile İskenderun/Türkiye Limanından, Alexandria / Mısır Limanına yapılacak taşımalara ilişkin olarak tedarik edilmiş olması olduğunu,

bu taşımanın niteliğinin de bir kara yolu taşıması olmayıp deniz taşıması niteliğinde olduğunu, müvekkili ve davalı taraf arasında başkaca bir taşıma sözleşmesi mevcut olmamakla birlikte konteynerlerin tedariğine ilişkin davalı tarafla anlaşıldığını ve bu anlaşma uyarınca konteynerlerın denizde yük taşımasına konu edilmek amacıyla tedarik edildiğini, bu anlamda konteynerler her ne kadar yalnızca kara yolu taşıması aşamasında kalmış olsa bile dava dosyasına konu uyuşmazlık kapsamında ilgili konteynerlerin kiralanmasının denizde taşıma işine konu olması amacı taşıdığı gerçeğini değiştirmediğini,

taraflarınca talep edilen masraf ve zararların niteliğinin deniz alacağı niteliğinde olduğunu, mahkemenin de takdir edeceği üzere deniz alacağı niteliği taşıyan masraf ve zararlarımızın talep edilmesi sebebiyle açılmış, işbu davaya bakmak konusunda Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmakla görevli Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla kurulmuş 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, açıklanan nedenlerle, 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/77 E. 2022/402 K. Ve 22.06.2022 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasına, İşbu davaya bakmak hususunda görevli mahkemenin İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi olarak belirlenmesine,

davanın kabulüne, Fazlaya dair her türlü haklırı saklı kalmak üzere, 291.460,00-Türk Lirasının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte Müvekkili Şirket’e ödenmesine, müvekkili Şirket’in ölü navlun ve detention taleplerinin kabulü ile 130.130,00 Amerikan Doları’nın fiili ödeme günündeki resmi kur karşılığının 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca belirlenecek faiziyle birlikte Müvekkili Şirket’e ödenmesine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasıdır.Bu aşamada istinafa gelen uyuşmazlık temelde, uyuşmazlığın çözümünde görevli olan mahkeme noktasındadır.Davacı tarafça, davacı ... A.Ş. İle davalı ...

A.Ş. arasında ... numaralı booking /rezervasyon anlaşması yapıldığını ve bu anlaşma uyarınca, “... ” gemisi ile İskenderun/Türkiye Limanından, Alexandria / Mısır Limanına yapılacak taşımalara yönelik olarak Davalıya ... firmasından kiralanan 52 adet “40 HC” cinsi konteyner tahsis edildiğini, taraflar arasındaki rezervasyon mutabakatı uyarınca davalı şirketin konteynerleri kiralama amacına uygun kullanmaktan imtina ettiğini ve atıl bıraktığını beyanla, konteynerleri iade de etmeyen davalının,

davacı şirket’in uğramış olduğu zararlar ile sözleşmeye aykırı davranış arasında uygun illiyet bağı olması nedeniyle uyuşmazlık konusu olan 52 adet konteynerin teslim alınabilmesi için katlanılmış olan nakliye hizmet bedeli, konteyner çekme ve vinç ücreti ve konteyner otopark ücreti masrafları ve ölü navlun ile detention bedelinin tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf ise, kendisini ... A.

Ş yetkilisi olarak tanıtan ... isimli kişinin davalıyı arayarak İskenderun Limanından Mısır /Alexandria limanına yapacağı 52 adet konteyner ihracat yükü için konteyner rezervasyon talebinde bulunması üzerine davalınında davacı ... A. Ş. ile 52 konteyner için temasa geçtiğini, konteyner temininin kabul edilmesi ile işlemin yazılı ve fiili organizasyonuna başlandığı beyan edilmiştir.Tarafların beyanlarından deniz taşımasının hiç gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle uyuşmazlık deniz taşımasına ilişkin değildir. Davacı taraf bir deniz alacağı söz konusu olduğunu ileri sürmüş ise de, davacı tarafça dava dilekçesinde sözleşmeye aykırılığa dayanmış olması ve davalının konteyner temin edilen geminin maliki olduğunun iddia ve ispat edilmemiş olması karşısında davacının iddialarına itibar edilmesi mümkün değildir.

Davaya konu ihtilafın çözümünde deniz ticareti veya deniz sigortalarına ilişkin yasa hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir durum da söz konusu değildir.6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi uyarınca deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli ihtisas mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisidir.

Davacı taraf konteynerlerin atıl bırakılıp kendisine teslim edilmemesi ve üçüncü şahıslara satılması sonucu konteynerlerin geri alınabilmesi için yapılan masraflar ile ölü navlun ile detention bedelinin tahsilini uğranılan zararlar kapsamında talep etmiş olup, TTK m. 4 ve 5 kapsamında ticari dava olana davaya konu uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.

Bu nedenle mahkemece Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.