İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/175 K.2025/1211

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete 01.07.2020 - 2021 tarihleri arasında ... numaralı Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Marka, 200 ER Model, 2014 İmal Yılı, ... Motor ve ...

Seri numaralı vincin 21.06.2020 tarihinde hasarlandığını, sigortalı aracın zararı nedeniyle yapılan ekspertiz incelemesinde, "Makinanın pistonundaki yağ kaçakları nedeniyle servise getirildiği, patlamış olan... ve keçelerin değiştirilip tekrar makinanın çalışır vaziyette teslim edildiği, yaklaşık 10 -15 saat çalıştıktan sonra tekrar yağ kaçakları olması nedeniyle pistonun sökülerek servise alındığı ve pistonun içi açıldığında kovanında genişleme olduğunun ölçüldüğünün anlaşıldığı,

servis tarafından iletilen teknik servis raporunda hasar sebebine yönelik olarak 'Hasara konu vincin sağ bom silindiri yağ kaçağı nedeniyle sökülerek dağıtıldıktan sonra tamir takım keçelerini yakmış ve destek ringini parçalamış olduğunun görüldüğünü, kovan kısmı çap ölçümlerine göre boru yüzeyinde ovalleşme olduğunun tespit edildiğini, silindir kovanı iç yüzeyi ile keçe arasındaki boşluk toleransının artması sonucu hidrolik basıncın keçe ve destek ringini patlattığının düşünüldüğü' tespit ve değerlendirmelerinde bulunulduğunu,

bu değerlendirme kapsamında sigortalıya 01.12.2020 tarihinde 144.900,00-TL sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu, yapılan değerlendirmeler ışığında zararın, karşı tarafın üreticisi olduğu sigortalı makinanın üretimindeki kusurdan kaynaklandığı tespit edildiğinden ödenen sigorta tazminatının karşı taraftan rücuen tazmini amacıyla İstanbul Arabuluculuk Bürosuna başvuruda bulunulduğunu, 2021/3378 Başvuru ve 2021/22724 Arabuluculuk numaralı dosyada davalı ile uzlaşma sağlanamamış ve iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ile,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 144.900,00-TL sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan 01.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ... ve Güç Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. "..." markalı iş makinalarının Türkiye (ve bazı yurt dışı ülkeleri) tek yetkili satıcısı olup aynı zamanda iş makinalarına ilişkin servis ve yedek parça sağlayıcısı olduğunu, davacı dava dilekçesinde sigorta poliçesi kapsamında ... Marka, 200 ER Model, 2014 imal yıllı ... Motor ve ...

Seri Numaralı Vinç arızasından ötürü poliçe sahibine ödediği miktarı, müvekkili Şirket'in söz konusu hasardan sorumlu olması sebebiyle rücu talebiyle işbu alacağın müvekkili Şirket'ten tahsilini talep ettiğini, uyuşmazlıkta İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olup, yetki itirazı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının iddialarının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla;

müvekkili şirketin işbu dava konusu makinaların üreticisi sıfatını haiz olmaması sebebiyle bahsi geçen hasar ve zararlardan sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil Şirketin ... marka makinaların yalnızca yetkili satıcısı olduğunu, dava konusu makinalar ve makinalara ait yedek parçalar ithal ürünler olup ... ... Ltd.

Şirketi'nin ("Üretici") değişik ülkelerde üretim tesislerinde üretildiğini, bu kapsamda söz konusu makinanın Türkiye'de bir üretim tesisi bulunmadığını, bahsi geçen makinaların üretiminin Türkiye'de yapılmamış olması veya Müvekkil Şirket'in bahsi geçen ürünleri bir başka ülkede üretimini yaptırma yetkisinin bulunmaması sebebiyle Müvekkil Şirket'in üretici sıfatını haiz olmadığı hususunun aşikar olduğunu,

Davacı'nın makinalardaki arızalara ilişkin iddialarının kabulü anlamına gelmemekle birlikte öncelikle Müvekkili Şirket'in bahsi geçen arızalar ile ilgili sorumluluğunun bulunmaması zira bu dosyada dava ehliyetine sahip olmaması sebebiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 114 sebebiyle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporu tek taraflı alınmış olup afaki ve yeterli bilimsel araştırma yapılmadan oluşturulmuş tespitler olması sebebiyle sayın mahkeme tarafından dikkate alınmaması gerektiğini,

davacı tarafından dosyaya sunulan Ekspertiz Rapor'unun tek taraflı hazırlandığı bariz iken davacı tarafından sunulan Ekspertiz Rapor'unun Sayın Mahkeme tarafından dikkate alınmaması gerektiğini, ayrıca Davacı'nın Müvekkili Şirket tarafından sadece görüş amaçlı tanzim ettiği ve asıl yüksek maliyet konusu olan silindir kovanının neden bozulduğu hakkında bir yorum veya tespit içermeyen işbu dava konusu makinadaki keçeler hakkındaki yazılan servis raporunu Dava Dışı sigortalının haksız şekilde silindir kovanını da isteme amaçlı sigorta işlemlerinde kullanmış olduğunun görüldüğünü,

müvekkili Şirket tarafından müdahale edilen keçe değişiminin silindir kovanını bozma ihtimali bulunmadığını, aksine servis raporunda Müvekkili Şirket'in herhangi bir şekilde müdahale etmediği silindir kovanındaki ovalleşmenin keçeyi bozduğundan bahsedildiğini, müvekkili şirket tarafından arızaya konu makinaya müdahale sadece keçe değişimi ile sınırlı olmakla birlikte keçe değişiminin silindir kovanını bozmasının mümkün olmadığını, müvekkili Şirket tarafından görüleceği gibi 4,5,7,8 numara gibi keçe değişim işlemini üstlendiğini, buna uygun olarak da müşteri servis formu tanzim edildiğini,

ancak dava dışı sigortalı ise daha yüksek maliyeti olan ve Müvekkili Şirket tarafından asla müdahaleye konu olmamış 1 numaralı silindir kovanını davacı'dan talep ettiğini, bahsi geçen silindir kovanına ne bir müdahalesi bulunmakta ne de davacı tarafından üretimden kaynaklı bir sorun olduğu hususunu veya Müvekkili Şirket'in müdahalesi sonucu işbu arızanın ortaya çıktığının ispatlandığını, davacının makinada var olan silindiri kendi sökmek suretiyle ilk müdahaleyi yaptığının anlaşılacağını,

müvekkili Şirket tarafından tanzim edilen ve davacı tarafça da dosyaya sunulan Teknik Rapor'da Müvekkili Şirket tarafından yalnızca öneri niteliğinde görüş verildiği ve bahsi geçen Teknik Rapor'da da dava konusu makinadaki arızanın üretim/imalat kaynaklı bir hatasının mevcudiyedine dair veri de bulunmadığını, arıza pekala kullanım sonucu veya montaj sırasında işçilik sebebiyle ortaya çıkan veyahut kullanıcı hatası olarak da ortaya çıkabilecek bir arıza olabileceğini,

dolayısıyla müvekkili Şirket'in herhangi bir müdahalesi olmadan tanzim edilen Ekspertiz Raporuna göre davacının yapmış olduğu ödemenin sorumluluğunun müvekkili Şirket'e yüklenemeyeceğini beyan ile, haklı savunmaları dahilinde huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, yargılama masraf ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Uyuşmazlığın çözümü davacı sigorta şirketinin selefi ile davalının sıfatına göre çözülecektir. Türk Ticaret Kanunu 1472. maddesi gereğince; sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimse yerine geçer.

Sigorta ettiren kimsenin vaki zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak; tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder, denilerek davacının sigorta ettirenin yerine geçtiği belirtilmiştir. Somut olayda ... M200 model Endüstriyel ekskavatördeki 21/06/2020 tarihinde meydana gelen yağ kaçakları nedeniyle davalının işlettiği servise getirildiği, 03/07/2020 tarihli faturadan davalı ... Servisinde "...

Liman ... boom silindiri sökülmesi -revizyon edilmesi - bom silindiri takılması - keçe takımı temin edilmesi işi" yapıldığı, yaklaşık 10 - 15 saat çalıştıktan sonra tekrar yağ kaçakları olması nedeniyle pistonun sökülerek servise alındığı ve pistonun içi açıldığında kovanında genişleme olduğunun ölçüldüğü, oluşan hasar ve silindir değişim-revizyon işleminin, davalı tarafın salt bu işlemi yapması nedeniyle ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, toplanan deliller, alınan bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamından, sigortalanan ... M200 model Endüstriyel ekskavatör üzerindeki ayıplı hizmet nedeniyle sigortalının zarara uğradığı ve zarardan davalının sorumlu olduğu, davacı sigorta şirketinin olay nedeniyle zarara uğrayan sigortalısı ... Ve Nakliyat Hizmetleri Tic.

AŞ.'ye 01/12/2020 tarihinde 144.900,00 TL maddi tazminat ödediği, bu nedenle davacının ödediği miktarı davalıdan tahsili isteyebileceği anlaşıldığından bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen karar, adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğundan davalı şirket tarafından arızaya konu makinaya müdahale sadece keçe değişimi ile sınırlı olmakla birlikte keçe değişiminin silindir kovanını bozması mümkün olmayıp, davalı tarafından işbu davaya konu makinaya yapılan müdahaleler keçelerin değişimine ilişkin olduğunu, sızdırmazlık elemanı olarak da anılan keçe;

döner mil keçesi, O-Ring, takım halka, körüklü keçe gibi değişik isimlerle de piyasada bilindiğini, genelde hareketli veya hareketsiz makine parçaları arasında her türlü maddenin sızmasını önleyici olarak kullanıldığını, davalı 4,5,7,8 numara gibi keçe değişim işlemini üstlenmiş ve buna uygun olarak da müşteri servis formu tanzim edildiğini ancak dava dışı sigortalı ise daha yüksek maliyeti olan ve davalı şirket tarafından asla müdahaleye konu olmamış, Silindir kovanının bozulmasının asıl sebebi hakkında hiçbir tespit içermeyen bilirkişi raporunu esas alan Yerel Mahkeme en hafif tabiriyle hukuka aykırı bir hüküm vermiş nitekim,

silindir kovan sahada sökülerek incelendiğinde aslında keçenin bozulduğu görüldüğünü, keçe değiştirilip makina çalıştırıldıktan bir süre sonra keçe tekrar hasarlandığını, silindir komple sökülerek atölye koşullarında detaylı ölçümler yapıldığını, ancak mahkemeye sunulmuş olan servis raporu ile arka arkaya keçenin bozulma sebebinin silindir kovanında ovalleşme olduğu belirtilmiş, bilirkişi raporunda detaylı olarak incelenmemesine rağmen, servis hizmetinde arızaya müdahale sadece keçe değişimi ile sınırlı olduğunu, keçe değişiminin silindir kovanını bozması teknik olarak mümkün olmadığını, bu itibarla,

silindir kovan arızası servis müdahalesi öncesi oluştuğunu, davacının yapmış olduğu ödemenin sorumluluğunun davalı Şirket'e yüklenmesi fahiş derecede hukuka aykırı olacağını, mahkemeyi hükme götürücü bir kanaatin oluşabilmesi için tarafların, iddia ve savunmalarının temelini teşkil eden maddi olguların yanı sıra bu olguların dayandığı delilleri de mahkemeye sunmaları gerektiğini, davacının bahsi geçen rücu tazminatının tek dayanağı bilirkişi raporu olup, poliçe kapsamında lehdara yapmış olduğu ödemenin bir karşılığının bulunması için,

davvalı Şirketin de köklü geçmişi ile böyle bir davanın Müvekkil Şirket aleyhine sonuçlanması halinde tahsil kabiliyetinin yüksek olması sebebiyle işbu haksız ve hukuka aykırı davayı ikame etmiş, davacının bahsettiği iddialarını destekleyici hiçbir delili bulunmadığını, zira, davacının ortaya attığı bu iddialar birer iddiadan daha fazlası olmayıp somut olayı yansıtmadığını, bu nedenle davacının bu iddialarının kabul edilmesinin mümkün olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigortalısına sigorta bedelini ödeyen sigortacı tarafından açılan rücuen tazminat, davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davaya konu makinede oluşan hasarın davalının kusuru ile oluşup oluşmadığı noktasındadır.... İşletme ve ... Hiz. Ltd. Şti. antetli, 22/06/2020 tarihli "tutanaktır" başlıklı belge ile, 21.06.2020 tarihinde ... gemisinde çalışmakta olan ...

200 ER vinçte saat 20:00 sularında ana bomda bulunan 3 no'lu pistonun boğaz keçesinden yağ geldiğinin tespit edildiği tutanak altına alınmıştır. Bu tespite ilişkin 21/06/2020 tarihli personel ifade formu da bulunmaktadır.

Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... ve Nakliyat Hizmetleri Ticaret A.Ş.'ye ait vinç 01/07/2020-2021 tarihleri arasında makine kırılma sigortası ile sigortalanmıştır.Sigortacıya hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar 144.900,00 TL olarak 01/12/2022 tarihinde ... ve Nakliyat Hizmetleri Ticaret A.Ş. hesabına ödenmiştir.Davacı tarafça, davalı tarafından üretilen makinede üretim kusuru bulunduğu iddiasıyla sigortalısına ödediği sigorta bedelinin davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Ancak, davalının dava konusu makinenin üreticisi olmaması ve hukuki nitelendirmenin mahkemeye ait olması nedeniyle yargılamaya ayıplı hizmet sebebine ilişkin olarak devam edilmesi yerindedir.Davalı ... Ve Güç Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından, dava dışı Giresun ... ...Hizmetleri San. Ve Tic. A.ş.'ye 03/07/2020 tarih ve 16785 nolu fatura, işçilik bedeli olarak ve “...

Liman ... boom silindiri sökülmesi, revizyon edilmesi, bom silindiri takılması, keçe takımı temin edilmesi işi" açıklaması ile 8.732,00 TL tutarlı tutarlı olarak düzenlenmiştir.

Eksper raporunda vinci dava dışı ... firmasının alt yüklenici olarak kullandığı belirtilmiştir.Davalı tarafından düzenlenen ve çalışma saatlerini gösteren 09-10-11/07/2020 tarihli servis raporlarında piston keçe tamir takımı değiştirildiği yazılıdır.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, yukarıdaki tespitler yapılarak dosya kapsamındaki teknik verilere göre oluşan hasar ve silindir değişim-revizyon işleminin ... tarafından yapıldığı, davalı tarafın salt bu işlemi yapması nedeniyle verilen hizmetin ayıplı sayılacağı değerlendirilmiştir.

İlk derece mahkemesince de bu tespit esas alınarak sonuca gidilmiştir. Davalı tarafından düzenlenen 28/07/2020 tarihli teknik raporda, "sağ bom silindiri sökülerek dağıtıldıktan sonra tamir takımı keçelerini yakmış ve destek ringini parçalamış olduğu görüldü. Kovan kısmı çap ölçümlerine göre boru yüzeyinde ovalleşme olduğu tespit edilmiştir.

Silindir kovanı iç yüzeyi ile keçe arasındaki boşluk toleransının artması sonucu hidrolik basıncın keçe ve destek ringini patlattığı düşünülmektedir." değerlendirmesi yapılmıştır. Bilirkişinin davalının sorumluluğuna esas aldığı fatura ise, işçilik giderine ilişkin olup, silindirin değişimine ilişkin değildir.

Zira faturada malzeme bedeli yer almadığı gibi eksper raporunda hidrolik silindir yenileme gideri için alınan en uygun teklifin 21.000,00 Euro olduğu belirtilmiş olup, bu haliyle 03/07/2020 tarih ve 8.732,00 TL bedelli faturanın tek başına davalının keçe değişimi dışında silindirin tamiri için müdahale ettiğini ispata elverişli değildir.Bu durumda ilk derece mahkemesince alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak tarafların iddia ve savunmaları ile dosyadaki bilgi ve belgeler doğrultusunda,

davalının dava konusu makineye verdiği hizmetin kapsamı ve niteliği belirlenerek söz konusu hasarın davalının verdiği onarım hizmetinin ayıplı olup olmadığı ve hasarın bu sebepten kaynaklanıp kaynaklanmadığı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.