İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1762 K.2022/1386

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Adana/Kızılay Şubesi’ne ait 25.01.2021 tarihli, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli çekin kaybolduğunu, bu nedenle çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda; "...Dava dilekçesi, dosyaya gelen yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede; Davacının, dava konusu çekin yetkili hamili olduğu iddiası ile mahkememize çekin iptaline ilişkin dava açtığı, ancak davacının davaya konu çekin fotokopisini veya yetkili hamil olduğunu gösteren herhangi bir belgeyi dosyaya sunmadığı, ciro silsilesinin tespit edilemediği, dolayısıyla davacının davaya konu çekin yetkili hamili olduğu hususunu ispatlayamadığı anlaşıldığından, davanın reddine" karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin departmanlar arası taşınması esnasında kıymetli evrak kaybolduğundan işbu dava açıldığını, dava konusu çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, hak kaybına uğramamak adına dava konusu çekin iptal edilmesi ve istinaf incelemesi sonuna kadar ödeme yasağı koyulması gerektiğini, ilgili çek müvekkil şirketin elinde olmayan sebepler ile kaybolduğundan çeke ait herhangi bir suret fotoğrafının da sayın Mahkemeye sunulamadığını, belirtilen sebepler ile Yerel Mahkeme tarafından verilen kararın kaldırılmasını ve yapılacak istinaf incelemesi sonucunda dava konusu çekin iptaline karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/s maddesi yollamasıyla TTK 757.madde hükümlerine dayanılarak açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı 6102 sayılı TTK 651. maddesi uyarınca hamile ait olup, hamil TTK 652. maddesine göre iptal karar ile birlikte alacak hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Buna göre, çek iptali davası sonucunda verilen karar, borçluya ibraz edilerek çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktadır.

TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Ancak hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

(Yargıtay 11 HD nin 2016/13113 E- 2017/6307 K sayılı 16.11.2017 tarihli kararı) Somut olayda, davacı şirket tarafından çekle ilgili tüm bilgiler mahkemeye verildiği gibi muhatap bankada talebe konu çek ile davacını çek hesap sahibi ve çek numarasına ilişkin verdiği bilgileri doğruladıgı ve ibraz edilmediğini bildirdiği ,bu hale göre davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunduğu nazara alınmadan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine

gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.