İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1884 K.2023/7

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin balıkçılık alanında faaliyet göstermekte olduğunu, ÖTV'siz mazot kullanım hakkına sahip olduğunu ve bu hakkını aracı firmalar vasıtasıyla ÖTV'siz mazot satma hakkına haiz firmalardan mazot alarak kullanabildiğini, dava dışı ... Ticaret ve Sanayi Ltd.

Şti'nin komisyonculuğu ile davalıdan mazot aldığını, dava dışı komisyoncu firma ile davalı arasında akdedilen sözleşme kapsamında aracı firmanın tüm mali/ödeme sorumluluğunun kendisinin de olmak üzere müvekkili ile davalının nam ve hesabına mazot alım satımına ilişkin ticari faaliyette bulunduğunu, bu ticari faaliyet kapsamında davalı tarafından kesilen faturaların ödemesinin müvekkili tarafından yapıldığını, ancak buna rağmen İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, haciz baskısı altında ihtirazı kayıtla toplam 50.380,88- TL olan borcun dosyaya ödendiğini, davalı tarafından müvekkili şirkete 2014-2015 yılları arasında toplam 901.630,27- TL tutarında fatura kesildiğini ve bu fatura bedellerinin de tamamının aracı ... Ticaret Ve Sanayi Ltd.

Şti'ne ödendiğini, davalının komisyonculuğu aracılığıyla yapılan bu ödemelere herhangi bir itirazın olmadığını, haciz baskısı altında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ödenen tutarın ödeme gününden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte istirdadını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının aleyhine başlatılan icra takibine süresinde itiraz edemediğini ihtirazi kayıtla dosya borcunu ödediğini, icra takibine dayanak olan davalı tarafından kesilen fatura bedellerinin davacı tarafından dava dışı komisyoncu firma olan ...'e güven ilişkisine dayanarak ödendiğini, davalının dava dışı komisyoncu firma aracılığı ile faturalarını tahsil ettiğini ve davanın dava dışı ...

Denizcilik'e ihbarını talep ettiğini, davacının takibe konu fatura bedeli üçüncü bir kişiye ödendiği bu nedenle müvekkiline karşı borçlu bulunmadığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, ...

Denizcilik 'in aracılık faaliyetleri kapsamında ticari ilişki tesis edilecek müşteriler ile müvekkil arasındaki ticari ilişki nedeniyle, müşterilerin müvekkili nezdinde doğabilecek tüm borçlarını müşterek ve müteselsil olarak ödenmesinden garantör sıfatı ile sorumlu olduğunu, davacının üçüncü kişiye yapmış olduğu ödemenin müvekkiline olan borcunu sona erdirmediğini, davacının üçüncü şirkete ödediğini iddia ettiği tutarın ...

Denizcilik tarafından hiç bir şekilde müvekkiline ödenmediğini, ... Denizcilik'in iflas tasfiyesi halinde olduğunun davacı tarafından da bilindiğini, fazlaya dair tüm haklarının saklı kalmak kaydıyla, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını taleple cevap verdiği görüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "...Dava, gemi yakıtı alım satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibi nedeniyle ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkin olduğu TTK.'nın 4., 5., 932/2. maddesi uyarınca dava konusu alacağın deniz ticaretinden doğduğu, deniz hukukuna ilişkin uyuşmazlığın deniz ihtisas mahkemesinde görülmesi gerektiği ve davaya bakma görevinin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği ile talep halinde dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine'' karar verilmiştir. Bu karar karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlıkta, davanın konusunun yakıtın yola/seyre uygun olup olmadığının belirlenmesi değil, müvekkili şirket tarafından davacıya teslim edilen yakıtın bedelinin tahsili için başlatılan icra takibi nedeniyle ödenen paranın istirdatı olduğunu, tarafların ticari işletmesi nedeniyle aralarında yapılan akaryakıt ürünü alım satımına ilişkin uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesi uyuşmazlığın çözümünde görevli olduğundan, hukuka aykırı şekilde verilen görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, dava dışı komisyoncu aracılığı davacı tarafça davalıdan satın alınan yakıtın fatura bedelinin anlaşma uyarınca satıma aracılık eden komisyoncuya ödendiği bu ödemeye rağmen davalı yanca ücret alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibinin haksız olduğu iddiasına dayalı olarak açılan, önceden yapılmış ödemenin istirdatı davasıdır.

İlk derece mahkemesince yukarıdaki gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, davalı vekili tarafından yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. HMK'nun 355. maddesi uyarınca, kararı istinaf eden davalı vekilinin istinaf nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

6762 Sayılı Türk Ticaret Yasasında görev hususunu düzenleyen 4. maddesinde 20.04.2004 tarih 5136 Sayılı Yasa ile eklenen son fıkrada “iş durumunun gerekli kaldığı yerlerde H.S.Y.K’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca bu yasanın dördüncü kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi H.S.Y.K tarafından belirlenir” hükmü yer almaktadır.

Somut olayın T.T.Y.’nın 4. kitabında yer alan deniz hukukundan kaynaklandığı, davacı ile davalı arasında gemide kullanılmak üzere yakıt alımı bulunduğu, davacının ödemeleri dava dışı komisyoncu aracılığı ile yaptığını ileri sürdüğü ancak görevli mahkemenin belirlenmesinde temel ilişkiye bakılması gerektiği, olayın çözümündeki temel temel ilişkinin deniz hukukuna yönelik olduğu, zira davacının deniz aracı için davalıdan yakıt alımında bulunduğu, Denizcilik İhtisas Mahkemesinin Yasa ile kurulduğu anlaşılmakla görevli mahkeme Denizcilik İhtisas Mahkemesidir.

Yukarıda bahsi geçen sebeplerle, yukarıda bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesinin görev sebebiyle davanın usulden reddi kararı yerinde olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353(1)-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.