İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/37 K.2022/19

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin 19/08/2017 tarihli ...

Rezervasyon kodu ile 28/10/2017 tarihinde Düsseldorf-İstanbul geliş ve 06/11/2017 İstanbul-Düsseldorf dönüş olmak üzere davalı taraftan bilet satın aldığını, Düsseldorftan İstanbula olan 28/10/2017 tarihli uçuşta herhangi bir aksaklık yaşanmadığını, ancak 06/11/2017 tarihli İstanbul-Düsseldorf arasındaki dönüş uçuşu davalı firmadan kaynaklanan sebeplerle gerçekleşmediğini ve müvekkilin maddi ve manevi zarara uğradığını, müvekkilin Beyoğlu ...

Noterliğinin 14/01/2019 tarih ve ... Nolu ihtarnamesi ile davalı taraftan zararlarının tazminini istediğini ve fakat davalı tarafın 17/01/2019 tarih ...

Referans numaralı cevabı ile taleplerini reddettiğini, bunun üzerine davalı aleyhine 16/12/2019 tarihinde İstanbul Anadolu 7. Tüketici Mahkemesinin 2019/113 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, İstanbul Anadolu 7. Tüketici Mahkemesinin 2019/113 Esas sayılı, 2020/14 K. Sayılı 08/01/2020 tarihli kararı ile arabuluculuk dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğini, davalı tarafından anılan karara karşı istinaf yoluna başvurulduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2020/706 Esas sayılı, 2020/775 K. Sayılı 09/07/2020 tarihli kararı ile davalı tarafın istinaf başvurusunun reddedildiğini,

bunun üzerine davalı aleyhine dava açmadan evvel dava şartı arabuluculuğa başvurulduğunu belirterek davanın kabulünü, 607 USD bilet bedelinin 3095 sayılı yasanın 4a maddesi gereği faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının ... rezervasyon (PNR) numarasıyla 17/08/2017 tarihinde ... uçuş numaralı "G" bilet sınıfı 28/10/2017 tarih, 17:30 kalkış saatli Düsseldorf (DUS)- İstanbul Sabiha Gökçen (SAW) ve ... uçuş numaralı "X" bilet sınıfı 06/11/2017 tarih, 10.05 kalkış saatli İstanbul Sabiha Gökçen (SAW)- Düsseldorf(DUS) uçuşlarına kendisi için toplamda 171,19 EUR ödediğini, ... isimli acente üzerinden uçak biletinin satın alındığını, uçuş gerçekleştirmek için kontuara başvuruda bulunduğunu, öncelikle davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddine karar verilmesini,

görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, bunun mümkün olmaması halinde davanın hak düşürücü süreye uğradığından bahisle usulden reddini, bunun da kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının tüketici olduğu, mesleki veya ticari amaçla taşıma sözleşmesi yaptığına ilişkin her hangi bir bilgi, iddia ve belge bulunmadığı, 6502 sayılı kanun 73/1 maddesine göre uyuşmazlığın çözümünde tüketici mahkemesinin görevli olduğu,dava şartı olan görev hususunun davanın her aşamasında kendiliğinden nazara alınacağıve uyuşmazlığın çözümünde Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev dava şartı noksanlığından usulden reddine, taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten;

kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde başvurulması halinde dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; görevsizlik kararında davacının mesleki amaçla hareket ettiğini gösteren herhangi bir ibare bulunmadığı gerekçe gösterilmişse de dava dilekçesinden davacının iş için seyahat ettiğinin anlaşıldığını, Tüketici Mahkemesi'nin görevsizlik kararında atıfta bulunulan ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin Uyuşmazlık Mahkemesi sıfatıyla verdiği kararda da uluslararası bir seyahatten söz ediliyorsa Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğuna hükmedildiğini, ancak istinaf başvurusuna konu kararda bu hususların göz ardı edildiğini,

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanundan daha özel nitelikte olan Türk Sivil Havacılık Kanunu, ilgili yönetmelikleri, uluslararası sözleşmeler ve bunlarda hüküm bulunmaması durumunda Türk Ticaret Kanunu'nun taşıma sözleşmelerine ilişkin hükümleri nazara alınarak değerlendirilmesi gerektiğinden görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun aşikar olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, havayolu ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uçuşun gerçekleşmemesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davacının tüketici ve hava taşıma sözleşmesinden kaynaklananan sözleşmenin tüketici işlemi olduğu gerekçesiyle davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesi'nin 2020/535 E-2021/444 K sayılı ilami ile uluslararası hava hava taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak uluslararası sözleşme ve özel kanunlara göre ticaret mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle verilen görevsizlik karanının yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi üzerine dosyanın Ticaret mahkemisine gönderildigi görülmüştür. 6100 sayılı HMK.

114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir. Ticari davalar TTK.

4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. 28.05.2014 tarihinde yüıürlüğe giren. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkıııdaki Kanununun 3/1-k Maddesinde. Tüketici " Ticari veya mesleki olmayan amaçlı hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak.

3/1- ı-bendinde iseTükctici işlemi " Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Yasa koyucu, bu hükümle, tüketicinin taraf olduğu taşıma sözleşmelerini tüketici işlemi olarak kabul etmiştir.

Aynı Kanun'un73/1 maddde; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu ve 83. maddesinde ise, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Somut olayda İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesi'nin 2020/535 E-2021/444 K sayılı dosyası ile davada ticaret mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş olup, taraflarca istinaf edilmeden kesinleşen bu görevsizlik kararı ile mahkeme bağlı olmayıp kamu düzenine ilişkin görev hususu resen her aşamada değerlendirilmelidir. Davacı tarafça sunulan delillere göre davacı tüketici olup, ve aksinin dosya kapsamına göre idia ve ispat edilememiştir.

Uyuşmazlığın uluslararası hava taşımadan kaynaklanması da davacının tüketici vasfını ortadan kaldıran bir husus değildir.Yine 6502 sayılı TKHK'nın 83. maddesi uyarınca , taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği de gözetildiğinde davaya konu taşıma sözleşmesinin de tüketici işlemi olduğunun kabulü gerekmiştir.

Bu durumda davaya bakmaya tüketici mahkemesi görevli olduğundan mahkemece davanın görev dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.