İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/552 K.2025/1497

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalı şirketten 14.11.2019 tarihli faturadan kaynaklı 10.124,40 TL asıl alacağını tahsil edebilmek için İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosya ile ilamsız takip yaptığını, davalının itirazı sonucu takibin durduğunu, davalıya müvekkil tarafından mal satışı yapıldığı ve ve fatura düzenlendiğini, bu nedenlerle, icra takibine yapılan itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalı aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı veya vekili tarafından cevap verilmediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Dava. Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı 14.11.2019 tarihli faturadan dolayı, borcun ödenmemesi iddiası ile İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davasıdır.

Takip konusunun faturalı ürün olması dikkate alınarak taraf ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmış ve düzenlenen raporlar ile davacının defter kayıtlarına göre takip tutarı kadar davalıdan alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalı defter ve kayıtları incelendiğinde ise davacının davalıya mal satan satıcılar listesinde yer almadığının tespit edildiği ifade edilmiştir.

Davacı tarafın takip konusu faturada belirtilen ürünün davalının yapımını üstlendiği ...... Hatip Ortaokulu'nda ki davalı şantiyesine teslim ediliğini iddia etmesi ve davalı vekilinin anılan okulun yapımının müvekkili tarafından yapılmadığını iddia etmesi üzerine, Çankırı İl Özel İdaresi Müdürlüğü ne ve Çankırı Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne takip konusu fatura ekli müzekkereler yazılmıştır. Çankırı İl Özel İdaresi'nin 02.12.2021 tarihli cevabi yazısı ile ......

Hatip Ortaokulu'nu yapım işinin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden davalı firma tarafından yapıldığının ve hak edişlerinin ödendiği ifade edilmiştir. Çankırı Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 13.12.2021 tarihli cevabi yazısı ile, ......

Hatip Ortaokulu'nun yapımının davalı firma tarafından gerçekleştirildiği geçici ve kesin kabulün yapıldığı, takip konusu faturada belirtilen ürününün okul donanımında kullanıldığı belirtilerek, ürünün okul donanımında kullanıldığını gösteren fotoğrafı çekilip müezekkreye eklenerek gönderilmiştir.

Celp edilen kurum yazıları davacı firmanın ticari defter ve kayıtları ile uyuştuğundan takip konusu fatura konusu ürünün davacı tarafından davalıya satıldığı, ancak bedelinin davalı tarafından ödenmediği kanaatine varıldığından davanın kabulüne, 2.024,88 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine , ..." karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, dava dilekçesinde öne sürdüğü iddialarını yargılamanın ileriki safhalarında genişlettiğini, yeni bir vakıanın ileri sürülmesine sebep olacak şekilde sonradan delil gösterilmesi iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına aykırı olduğunu, bunun yanında ön inceleme duruşması ve usuli süreler geçtikten sonra taraflarınca kazanılmış usulü muktesep hakkın söz konusu olduğunu, buna rağmen davacı yanın sonradan ortaya sunduğu iddia ve delillere dayanılarak karar verilmesinin kaldırılmayı gerektirdiğini, bahse konu ambar tesellüm fişinde alıcı ...

Hatip Ortaokulu yazmakta olup herhangi bir şekilde davalı şirket adı veya bilgisi geçmediğini ayrıca ambar tesellüm fişindeki imzanın davalı şirkete ait olmadığını, davacının davalı şirket çalışanının imzası olduğunu iddia etse de bahse konu ürünü davalı şirket sipariş etmediğinden ve teslim de almadığından imzanın davalıya ait olmadığını, dolayısıyla hem usulen dayanılamayacak hem de davalı şirketle ilgisiz bu fişe muvafakat etmediklerini beyan etmelerine rağmen mahkemece bu itirazları dinlenilmediğini, davacı, faturadan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlatmış,

ödeme emrinin tebliği ile beraber davalı tarafından itiraz edilmesi ile takip durmuş her ne kadar davacı dava dilekçesinde bir satış işleminden söz etse de ortada böyle bir hukuki işlem olmadığını, faturanın tek başına akdi ilişkinin varlığını kanıtlamaya yeterli olmadığını, sonuç olarak, davacının iddia ettiği gibi bir hukuki ilişki mevcut olmayıp, icra takibine yapılan itiraz yerinde olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekilince süresinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, faturalara konu malların davalıya teslim edilip edilmediği, iddia ve savunmanın genişletilip genişletilmediği noktalarındadır.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasında, "diğer 10.124,40 TL" sebebine dayalı olarak 10.124,40 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 15.07.2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Davacı tarafça davanın ispatı için diğer deliller yanında ticarî defterlere dayanılmıştır.

Mahkemece davalının ticarî defterlerinin ibrazı istenmiş olmakla birlikte davalı tarafından ticarî defterler ibraz edilmemiştir.

Ancak davalı tarafa gönderilen tebligat ekinde gönderilen duruşma zaptında yazılı bilirkişi incelemesine ilişkin duruşma tutanağında ticarî defterlerin ibraz edilmemesi hâlinde HMK’nın 220/3.maddesi gereğince ortaya çıkacak sonuçlar usulünce ihtar edilmediğinden, Mahkemece davalının defterlerini sunması için süre vererek bilirkişiden ek rapor alınmasında bir isabetsizlik bulunmamıştır.Mahkemece alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda, 14.11.2019 tarihli, B-068244 numaralı 10.124,40 TL tutarlı faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, takip tarihinde davacının davalıdan 10.124,40 TL davalıdan alacaklı olduğu,

davalının defterlerinde davacı adına kayıt bulunmadığı, davalının Ba formlarında da davacıdan mal alışına ilişkin bir beyan olmadığı, takip konusu faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.Davacı tarafından dosyaya sunulan 15.11.2019 tarihli Ambar Tesellüm Tutanağında, davacının ... Hatip Orta Okulu yapım işine ürün gönderi yaptığı ancak gönderinin ne olduğu belirtilmediği, davalının adının da yer almadığı görülmüştür.

Yine 28.11.2019 tarihli Teknik Servis Formunda müşteri olarak ..'ın ismi ve imzası bulunmaktadır.Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.

İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz (HMK 191).

Fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan bu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olması ve faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtını oluşturmaz(Yargıtay HGK'nun 19/09/2018 Tarih, 2017/19-915 Esas ve 2018/1338 Karar Sayılı İlamı). Davada ispat külfeti faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerindedir.

Davacı taraf davalı tarafla aralarındaki ticari ilişki nedeniyele fatura düzenlendiğini, ödenmeyen fatura bedelinin tahsilini talep etmiş, davalı ise taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığını beyan etmiş olup, davacı taraflar arasında ticari ilişki olduğunu ileri sürdüğüne göre, faturaya konu, taraflar arasında sözleşme ilişkisi olduğu ve bu sözleşme gereğince malın teslim edildiği hususunda ispat yükünün davacıdadır.

Davacı iddiasını yasal delillerle ispatlamak zorundadır. Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunmasının gereklidir. Bir faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlı olup, bunun içinde öncelikle davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi yani satım ilişkisini ispat etmesi gerekir.

Davalı şirket ile davacı arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, hiçbir şekilde aralarında mal alışverişi olmadığını beyan ettiği görülerek, fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan dava konusu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmasının tek başına akdi ilişkinin kanıtı olmayacaktır. Davacı faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekir. Somut olayda; dosya kapsamından, davalı ......

Hatip Ortaokulu'nu yapım işinin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yüklenici olarak üstlenmiş olduğu, fatura konu mal ...

Hatip Orta Okulu'na teslim edilerek montajı yapılmış, halen okulda kullanılmaya devam edildiği görülerek, söz konusu ürünlerin davalının üstlendiği işin kapsamında olmadığı, başkası tarafından yapıldığının ispatlanmamış olmasına göre,Mahkemece takip konusu fatura konusu ürünün davacı tarafından davalıya satıldığı, ancak bedelinin davalı tarafından ödenmediği kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.