İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/674 K.2022/513

İlk derece mahkemesince verilen görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin zamanında bakacılık faaliyeti yürüten dava dışı "...

AŞ" ye USD cinsinden nakit birikimini mevduat olarak yatırdığını, akabinde dava dışı finans kurumunun iflasın eşiğine geldiğini, müvekkili gibi birçok mağdurun parasını ödemeyerek tasfiye haline girdiğini, finans kurumunun borcunu yapılandırarak ve mağdur olan mudilere ödemelerini taksit taksit yapabilmek için davalı şirketi kurdurduğunu, davalı ile müvekkilinin 31/12/2010 tarihinde bir "Temlik Sözleşmesi" imzaladığını, bu sözleşme ile müvekkilinin dava dışı finans kurumunda olan alacağını davalıya temlik ettiğini,

temlik bedeli olan toplam 12.161 USD'nin davalı tarafından 28/07/2011-28/06/2014 tarihleri arasında her ayın 28'inde olmak üzere toplam 36 taksitte ve USD cinsinden ödeyeceğini, ancak davalının ödeme yapmadığını, bunun üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, ancak dava dışı finans kurumunun borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının ise takibe itiraz ederek alacağın varlığını kabul etmiş ancak muaccel olmadığını savunduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptaline, alacağın % 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekiline dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı kanunda düzenlenmiş olmasının tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmeyeceği, uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerektiği, davalı ile dava dışı ... arasında yapılan temlik sözleşmesi geçerli olup dava konusu itibariyle Türk Borçlar Kanunundaki alacağın temliki, borcun nakli hükümleri birlikte değerlendirilmesi gerektiği, davacının talebinin kar ve zarara katılma ortaklığına ilişkin dava dışı şirket ile yapılan işlemlere dayandığı,

bu nedenle ortada bir tüketici işlemi olmadığı, benzer mahiyette İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi 2019/879 Esas 2019/2099 Karar sayılı ilamında ticaret mahkemelerinin uyuşmazlığın çözümünde görevli olduğu yönünde hüküm kurulduğu gerekçesiyle, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve HMK.'nın 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ihtilaf konusu sözleşme ve bu sözleşmenin ifasının tacir olan müvekkilinin ticari işletmesi ile ilgili olup, ticari iş niteliğinde olduğunu, bu çerçevede.

TTK'nun 19. maddesi uyarınca taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşme diğer taraf için de ticari iş sayılacağından, bu uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkemenin TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince ticaret mahkemesi olması gerektiği, TTK'nın 4/1-f bendinde.

"Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır" hükmü bulunduğunu, dava konusu uyuşmazlığın dava dışı Tasfiye Halinde ...

A.Ş nezdindeki davacı hesabının müvekkili şirkete temlikine ilişkin sözleşmeden doğduğunu dolayısıyla dava konusu iş niteliği itibarıyla TTK'nın 4/1-f bendi kapsamında kaldığını ve davaya bakma görevinin Ticaret Mahkemesi'nin görevi dahilinde olduğunu, emsal Yargıtay ve BAM ilamları uyarınca davanın tarafları arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olduğunu ve uyuşmazlığın İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini,

Yargıtay'ın ve BAM'ın yargı yeri belirlenmesine dair güncel kararlarının da bu yönde olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına ve İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Tasfiye Halinde ... A.Ş.'den mevduat alacağının ivazlı temliki üzerine temlik alan tarafından ödenmeyen temlik alacağının tahsili istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Mahkeme davanın mutlak ve nisbi ticari dava niteliği bulunmadığı gerekçesiyle davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiş,bu karara karşı davalı vekili davanın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili dava olması nedeniyle ticaret mahkemesi görevli oldugu ileri sürülerek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. 6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK.

1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir. Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. Somut olayda davacı ile davalı arasında 31.10.2012 tarihinde imzalanan alacağın temliki, sulh, ibra ve feragat sözleşmesine göre, davacının Tasfiye Halindeki ...

A.Ş.'den 12.161,00-USD mevduat alacağı davalıya temlik edilmiş olup, karşılığında davalının 340-USD 'lik taksitler halinde sözleşmede belirlenen vadelerde ödemesi kararlaştırılmıştır. Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan alacağın temliki sözleşmesi bağımsız mahiyette bir sözleşme olup taraflar açısından kendi başına hüküm ifade eder. Davacıın temlik sözleşmesine konu yaptığı alacağın borçlusu durumundaki Tasfiye Halindeki ... A.Ş. bu davada taraf değildir.

Buna göre eldeki dava, TTK’da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı gibi davacının tacir olmadığı da gözetildiğinde her iki tarafın ticari işletmesiyle ilişkili değildir. Bu hukuki açıklama uyarınca davaya bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olmayıp 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesidir(HGK'nın 21/03/2019 Tarih, 2017/11-2630 Esas ve 2019/328 Karar sayılı İlamı).

O halde davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan mahkemece davanın göreve dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp, istinaf yasa yoluna başvuran davalının istinaf başvurusunu reddine karar verilmiştir.