İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1463 K.2023/1189

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili Mahkememize sunmuş olduğu 13/07/2023 tarihli dilekçesi ile; ''Müvekkili ile borçlular arasında ticari ilişkiden kaynaklı senet alındığını, 92.00,00 TL bedelli ve 03.Aralık.2022 vade tarihli senet bulunduğunu, o tarihten bu yana müvekkilinin beklediğini ancak ödeme konusunda olumlu bir sonuç alınamadığını, davalı ile müvekkilinin yaptığı telefon konuşmalarında da olumlu bir sonuç çıkmadığını, aradan 6 aydan fazla bir süre geçmesine rağmen hiçbir ödeme yapmadığını, aldıkları duyumlara göre malvarlığını eksiltme hazırlığı içerisinde olduklarını,

müvekkilinin haklarını korumak ve borçluların mal kaçırma ihtimaline karşılık borçlarını teminat altına almak için; davalılar ... ile ... san.Tic.Ltd. Şti 'nin borca yeter taşınır ve taşınmaz mallarının, bu tür mallardaki miras hakkının ve 3. Kişilerdeki haklarının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini'' talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...keşidecisi ..., ... San. Tic. Ltd. Şti olan, 02/09/2022 tanzim tarihli, 03/12/2022 vade tarihli, 92.000,00-TL bedelli senetten kaynaklanan alacağın, ödeme tarihi geçtiği halde borçlu tarafından ödenmediği, talep eden vekilince senet aslının dosyaya ibraz edilerek suretinin talep dilekçesine eklendiği, talep edenin alacağının varlığı iddiasının yaklaşık olarak ispatlandığı, alacaklının ihtiyati haciz isteminin yasal unsurlarının oluştuğu kanaatine varılarak dava dilekçesinde talep edilen 92.000,00-TL alacak yönünden ihtiyati haciz isteminin, alacak miktarının %15'i oranında teminat yatırılması halinde kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kambiyo senedinde açıkça Tekirdağ Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiğini, bu nedenle yetki itirazından kabul doğru olmadığını, kambiyo senedi veren borçlu ... tacir olduğunu, ayrıca diğer borçlu da Servet beyin ortağı olduğunu, ticaretle uğraşmakta olduğunu ve tarafların arasındaki ticari ilişkiden dolayı müvekkilimiz ...'e senet verdiğini, taraflar arasındaki anlaşamaya göre de Tekirdağ İcra Daireleri yetkili olduğunu, tarafların ticareti de zaten Tekirdağ'da olduğunu, bütün hususlar göz önünde bulundurulduğunda,

yetki itirazının kabul edilmesi isabetsiz olduğunu, yapılacak yargılama sonucunda, mahkemece 2023/148 D. İş. Esas, 2023/148 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINI, bu kabul görmez ise bu açıdan bozulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda ihtiyati hacze itirazın yetki yönünden kabulü ile kaldırılmasına karar verilmiş, bu karara karşı, alacaklı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.

İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nun 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak ihtiyati hacze itiraz edilmesi mümkün değildir. İhtiyati hacizde yetkili mahkeme, İİK 258. maddesi yollamasıyla İİK 50. maddesine göre belirlenir.

Anılan maddede ise, HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Buna göre, bonoya dayalı olarak, alacaklı, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili, (HMK. 6.md.), borçluların birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yerindeki (HMK.

7. md) veya bonoda öngörülen ödeme yerindeki ancak 6102 sayılı TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerindeki mahkemelerden birinden (HMK.10.md) yahut bonoda yetkili mahkeme gösterilmişse ve şartları mevcutsa bonoda yetkili olarak gösterilen mahkemeden (HMK 17.md) talepte bulunabilecektir.

Ancak yetki şartının geçerli olması için HMK 17. maddesine göre, bonoyu düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır. Somut olayda, cirantası ihtiyati haciz talep eden, keşideci ihtiyati hacze itiraz eden ..., ... Taahhüt San. Tic. Ltd.

Şti olan talebe konu bono metninde, Tekirdağ Mahkemelerinin yetkili kılındığı, ödeme yerinin Üsküdar/İstanbul olarak belirtildiği, düzenleme yerinin gösterilmediği, keşideci ve aval vereninin adresinin Üsküdar ve Çekmeköy/İstanbul olduğu görülmektedir. HMK'nın 17. maddesi uyarınca, yetki sözleşmesinin veya yetki şartının geçerli olması için her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir.

Gerçek kişi olan tarafların tacir olduğu yönünde bir delil bulunmamasına göre, Tekirdağ Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin şart geçersizdir. Bu durumda Tekirdağ Mahkemelerinin yetkili olduğu söylenemez. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1 hükmü uygulanamaz. Dolayısıyla alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olmadığı kabul edilmelidir.

Bu durumda ihtiyati hacze dayanak bonoda ihtiyati hacze itiraz eden borçluların yerleşim yerlerinin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi içerisinde kalması ve yetki şartının geçersiz bulunmasına göre ihtiyati hacze karar veren mahkeme yetkili olmadığından, itiraz eden borçluların yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.