İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1612 K.2024/49

Davacı tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Bankası Anonim Şirketi Yeşilköy Şubesine ait; ... İBAN,... ÇEK Numaralı,30.07.2023 Keşide Tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin zayi edildiğini, söz konusu çek hakkında ödeme yasağı verilmesini ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "... dava konusu çek bankaya ibraz edildiği, davacı tarafa istirdat açmak üzere süre verildiği ancak süresinde dava açılmadığı anlaşıldığından çek zayi olduğu ispatlanamamış olması sebebiyle davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle Dava konusu çekin muhatap bankaya ibraz edildiğine dair müdahil tarafın beyanı haricinde dosyada delil olmadığını, mahkemece yapılması gerekenin beyanla bağlı kalmayıp muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin ibraz edilip edilmediğinin sorulması olduğunu, çekin ibrazı muhatap bankadan doğrulanmadan istirdat davası açmak için süre verilemeyeceğini, mahkemenin ilgili tarafları davet ederek bu hususta bir ara karar oluşturup tebliğ ve tefhim etmesi gerektiğini, dosya üzerinden yapacağı bir inceleme ile karar verecek ise de bu hususta ayrı bir evrak ile ara karar oluşturup imzalanması gerektiğini,

bunlar yapılmaksızın, tebligat zarfı üzerine yazılmış ve imzasız bir ihtar ile istirdat davası açma süresine dair karar inşasının yasaya aykırı olduğunu , dava konusu çekin muhatap bankaya ibrazı kabul görse bile yapılması gerekenin çek zayi durumunun ortadan kalkması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi olduğunu beyan ederek Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/683 Esas ve 2023/843 Karar sayılı kararın ortadan kaldırılmasına,ilgili eksikliklerin tamamlanması için dosyanın mahkemesine iadesine, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, davacı vekili tarafından ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yayıpmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

(Yargıtay 11. HD'nin 17/06/2019 tarih ve 2018/2811 - 2019/4422 E/K). Somut olayda, dava konusu zayii olduğu iddia edilen çekin hamilinin ortaya çıkarak çek suretini mahkemeye ibraz ettiği, ibraz edilen çek fotokopisi arkasında 31.07.2023 tarihinde ibraz edilen çekin bu dosyada verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediğine dair şerh bulunduğu görülmektedir.

Bu durumda hakim, HMK'nın 154/3-ğ maddesi uyarınca davacıya TTK'nın 763.madde uyarınca iade/ istirdat davası açmak kesin süre verilmesine ilişkin ara karar kurarak tutanağa yazmak zorunda olup, HMK'nın 155/1.maddesi uyarınca tutanağın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhal imzalanması gerekir.

Yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunabileceği gözetildiğinde mahkemece ara karar kurulmaksızın yalnızca davacıya çıkartılan tebligat üzerine TTK'nın 763.madde uyarınca iade/istirdat davası açmak için bir haftalık kesin süre verildiği yazılmak suretiyle tebliğden itibaren tanınan kesin süreye rağmen süresinde istirdat davası açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.