İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1635 K.2024/39

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı müvekkili şirketin, sattığı deniz boya ve boya ürünü malları mukabili düzenlediği faturalar gereğince davalıdan 34.382.99 amerikan doları alacaklı olduğunu, davalı şirketin ise, denizcilik sektöründe gemi işletmeciliği yapmakta olup, ... ve ... adlı gemilerin teknik ve ticari işletmecisi olduğunu, fatura konusu boyaların, bahsedilen gemilere teslim edildiğini, davalı şirketin, 31.12.2023 tarihi itibariyle 66.600.66 USD borcu olduğunu kabul ettiğini, bu tarihten sonra davalı şirket kısmi ödemeler yapmak suretiyle borcu, cari 34.382.99 USD.'ye indirmişse de,

bakiye kalan alacak yönünden ihtarname gönderildiğini ve davalının temerrüde düşürüldüğünü, alacağın tahsili amacı ile. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Takip sayılı dosyası üzerinden 34.382.99 USD icra takibi yapıldığını ve davalı yanın haksız olarak itiraz etmiş ve takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını beyanla davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dilekçeler teattisi tamamlanmadan dosya üzerinden karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Dava konusu alacağın deniz boya ve boya ürünlerinin satışından kaynaklanan bakiye alacaktan meydana geldiği, bu durumda deniz taşıma sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanmasının gerektiği, mahkememizin görevsiz olduğu, davaya bakma görevinin İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemelerine ait olduğu anlaşılmakla HMK’nun 114/1-c ve 20. maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliğine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Tacir olan taraflar arasında Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde gerçekleşmiş menkul mal satışının söz konusu olduğunu, Mahkemenin gerekçesinde belirttiği üzere taraflar arasında deniz taşımasının söz konusu olmadığını, davanın mutlak ticari dava olduğunu, ancak taraflar arasında TTK md. 1320 veya 1352. maddelerine dayanan ve deniz ticareti işinden veya deniz taşımasından kaynaklanan bir alacağın söz konusu olmadığını, bu sebeple davada Denizcilik İhtisas Mahkemesi değil, Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, Mahkemenin görevsizlik kararının hatalı olduğunu, kararının ortadan kaldırılmasına karar talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, deniz boya ve boya ürününün satışından kaynaklanan açık hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde;görevin hangi mahkemeye ait olduğu noktasındadır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2.

Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK 1352/1. maddesinde "deniz alacakları" sayılmış ve maddenin (m) bendinde geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılmasından kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın deniz alacağı olduğu belirtilmiştir.

HSYK 'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul 'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul İli mülki sınırları olarak belirlenmiş ve yine 09/09/2014 tarihli ticaret mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi, TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık deniz boya ürünlerinin satışına ilişkin olup, TTK 1352/1-m bendi kapsamında geminin yapımı, onarımı, donatılması ya da niteliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin olmadığından eldeki davada denizcilik ihtisas mahkemeleri görevli değildir.

Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili ticari satıma ilişkin uyuşmazlıklarda davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu gözetildiğinde ilk derece mahkemesince denizcilik ihtisas mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda.

Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.