İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1531 K.2024/1750

Taraflar arasındaki Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının keşide ettiği ve hamili bulunduğu ... Bankası A.Ş. Avcılar/İstanbul Şube'sine ait ... Çek Seri Nolu, 19.08.2024 tarihli 5.000_USD tutarlı, Lehdarının ...

Taş.A.Ş olduğu 1 adet çeksı, şirket kuryesi tarafından iade alındığını, şirket merkezine de getirildiğini, çekin tüm aramalara rağmen bulunamdığını, kaybolması neticesinde zayi olduğunu, durum tespiti amacıyla tutanak tutulduğunu, bu nedenle çekin iptalinin sağlanarak çekin iptali davası açıldığını, davacının teslim aldıktan sonra şirket merkezinde kaybolarak zayi olan çek hakkında telafisi imkansız zararların doğmaması ve işbu çekin haksız yere tahsil edilmemesi için çeklerin hamili durumunda olan kişilere bedelinin ihtiyati tedbir olarak ödemeden yasaklanması için ilgili bankaya müzekkere yazılmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Davacı çek hesabı sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın davacının dava dilekçesinde belirttiği çeklere ilişkin davasının dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine" kararı verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının daha öncesinde kaybolan başka bir çek adına açılmış olan çek iptal davasında (ekte kararı paylaşacağımız üzere) Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 24/05/2021 tarihli 2020/792 E. 2021/409 Sayılı Kararı ile çekin iptaline kararı verildiğini, iş bu kararı emsal karar niteliğinde değerlendirilmesini, yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmekteyiz ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkemece keşidecinin çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Hamil TTK 651.

Maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.TTK 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir., Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda davacı talebe konu çekin keşidecisi olup iptal davası açma hakkı bulunmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi usul ekonomisine uygun olarak deliller toplanmadan karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ihlali olarak da nitelendirilemez. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.