İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1556 K.2024/1603

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Müvekkili ..., İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi 2024/45'Esas, dosyasından, ... Marketleri ... ve ... hasım ve İstanbul Sosyal Güvenlik Kurumunu Feri Müdahil göstermek suretiyle Hizmet Tespit Davası açtığını, ancak davalılardan Şit ...'in ticaret sicilden 27.03.2012 tarihinde resen terkin edildiğini, İş Mahkemesince taraf teşkilinin sağlanması için ihya davası açmak üzere süre ve yetki verildiğinden bahisle ...'nün ... sicilinde kayıtlı ... - ... unvanlı şirketin tüzel kişiliğinin ihyasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece. "TTK'nın 547. Maddesi ve geçici 7. Maddesi uyarınca ihyasına karar verilmesi söz konusu olan tacir gerçek kişi tacir değil, ticaret şirketidir. Yani, ihya talebi sadece ticaret şirketleri ve kooperatifler hakkında istenebilir. Çünkü, ticaret sicilinden terkin edilen şirketin taraf ehliyeti sonra erer. Hukuki yararı bulunanlar, şirketin sicil kaydının ihyasını talep edebilirler.

Gerçek kişi tacirler ise, ticari işletmelerini ticaret siciline tescil ettirmek zorundadır. Gerçek kişi tacirin ticaret sicilinden işletme kaydını ve dolayısıyla tacir kaydını terkin ettirmiş olması, gerçek kişi tacirin taraf ehliyetini ortadan kaldırmayacağından, gerçek kişi tacirin ticaret kaydının ihyası talep edilememez.

(İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi 01/02/2022 Tarih, 2020/775 E, -2020/1222 K.) Bu itibarla gerçek kişi tacirin ticaret sicilinden işletme kaydını ve dolayısı ile tacir kaydının terkin ettirmiş olması, gerçek kişi tacirin taraf ehliyetini ortadan kaldırmayacağı, dolaysı ile davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı belirlendiğinden, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi 2024/45'Esas sayılı dosyasından, ... ve ...'i hasım ve İstanbul Sosyal Güvenlik Kurumunu Feri Müdahil göstermek suretiyle Hizmet Tespit Davası açmış ancak ne var ki, davalılardan ...

Marketleri ... 'in ticaret sicilden 27.03.2012 tarihinde resen terkin edildiğini, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 2024/45'Esas sayılı dosyasından 05.06.2024 Tarihli celsesinde öğrenildiğini, huzurdaki davanın İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi 2024/45 Esas sayılı dosyasının 05/06/2024 tarihli duruşmasının 4 numaralı ara kararı gereğince zorunlu olarak ikame edildiğini, işbu davanın açılmaması halinde davanın taraf teşekkülü sağlanamadığından reddine karar verileceğinin ihtarına karar verilmiş, taraflarına ihtarat yapıldığını, hal böyle iken davanın açılmasında hukuki yarar ve zorunluluk olduğunu,

aksi halde tespit davasının taraf teşekkülü sağlanamadığından reddine karar verilecek olması izahtan vareste olup bu yönüyle kararın kaldırılması ve dosyanın esasına geçilmesi gerektiğini, ayrıca İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi 2024/45 Esas dosyasının 05/06/2024 tarihli duruşmasının 4 numaralı ara kararından rücu talep edilmiş ise de talebimize istinaden herhangi bir karar verilmemiş olup işbu nedenle yasal süresi içerisinde istinaf yoluna başvurulması ve kararın kaldırılması zarureti hasıl olduğunu, bu kapsamda işbu dosyanın celbi gerektiğini, Şirket ihya davası, tamamlanmamış tasfiyelerin tamamlanmasını sağlayan bir müessese olduğunu,

şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin edilmesi ile sona ereceğini, tüzel kişiliğin sona ermesi için de tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerektiğini, huzurdaki davaya konu olan ...

Şit'in de ticareti terkettiği 27.03.2012 tarihinde tescil edildiğinden sicil kaydının kapatıldığını, Ticaret sicilinden terkin edilmiş şirket hakkında takip işlemlerine başlanması ve yürütülmesi, tasfiye memuru ile ticaret sicile yöneltilecek dava sonucunda tüzel kişiliğin yeniden ihyası ile mümkün olduğunu, taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu resen de göz önünde bulundurması zorunlu olup, ihyasını istenen ... adlı şirketin ticaret sicilinden terkin edilmeden önceki merkez adresi Ataşehir/İstanbul olup işbu şirket ticaret sicilinden 27.03.2012 tarihinde re'sen terkin edildiğini,

İhyasını istenen şirket ticaret sicilinde resen terkin ediliğinde ötürü bu davanın da husumeti ticaret sicil müdürlüğüne yöneltmiş olup zira kanun metninde buna ilişkin engelleyici bir hüküm bulunmadığını, tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi halinde, o tüzel kişinin taraf (husumet) ehliyetinin de sona erdiğini, Her ne kadar gerçek kişi de olsa tacir tüzel kişiliği sona eren şirketin yeniden ihyası ile sicile kaydedilmesi halinde o tüzel kişi hakkında davanın görülebileceğini, huzurdaki davaya konu olan ... nin de taraf ehliyetinin son bulduğunu, beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını,

davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, derdest dava dosyası nedeniyle tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkindir. Mahkemece ticaret sicilinden terkin edilen gerçek kişi ticari işletme için ihya davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili ihyası talep edilen gerçek kişi tacirin ihyasını engelleyen bir kanun hükmü bulunmadığını, derdest dava ihyasını talep etmekte hukuki yararı bulunduğunu ileri sürmektedir. Somut olayda ihyası talep edilen ve İstanbul Anadolu 19.İş Mahkemesi'nin 2024/45 Esas sayılı ile dosyası ile aleyhine dava açılan ... Marketler ... gerçek kişi ticari işletme kaydı ile tescil edildiği ve 02/04/2012 tarihinde ticareti terk tescil edilerek sicil kaydının kapatıldığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nin 12/1. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir olup, buna göre bir gerçek kişinin ticaret sicilinden işletmesini terkin ettirmiş olması koşulları varsa kendisinin tacir sıfatına etkili olmayacağından sağ olan ve hak ehliyetine sahip bulunan gerçek kişinin tekrar ticaret siciline kaydı için ihya davasının açılmasında hukuksal yarar bulunmadığından (Y.11.

H.D'nin 06/02/2019 tarih ve E:2019/81-K:2019/916) mahkemece davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.