İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1746 K.2024/1742

Taraflar arasında görülen Değişik iş neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ek karara karşı ihtiyati hacze itiraz edenler vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati hacze itiraz eden ... ve ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz isteyen tarafın alacaklı sıfatını taşıması gerektiğini ancak çeklerdeki imzaların müvekkili şirket yetkililerinin ve müvekkili ...'nın eli ürünü olmaması sebebi ile müvekkillerinin alacaklıya herhangi bir borcu bulunmadığını, taraflarınca İstanbul 28. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/203 esas sayılı dosyası ile imzaya ve borca itiraz edildiğini, alacaklı şirket yetkilisi müvekkillerle iletişimde olmasına rağmen ve çeklerdeki imzaların müvekkillerine ait olmadığını bilmesine rağmen haksız bir şekilde ihtiyati haciz başvurusu yapıldığını,

çeklerin zayii nedeniyle İstanbul Anadolu 10. Asliye ticaret mahkemesinde derdest iptal davası olduğunu, çeklerin ilana rağmen mahkemeye ibraz edilmediğini, tarafların adresi itibarıyla İstanbul mahkemelerinin yetkisiz olduğunu beyanla, ihtiyati haciz kararının kaldırılarak icra müdürlüğüne bilgi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu 10/07/2024 tarihli ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, ".. talebe konu çeklerdeki keşide yeri İstanbul olduğundan mahkememizin yetkili olduğu, itiraz edenin İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/271 Esas sayılı dosyası ile Zayi Nedeniyle Çek İptali davası açılmış olup derdest olduğu, o dosyada imza inkarı bulunmadığı, itirazların esastan değerlendirilmesi gerektiği, ihtiyati haciz kararını kaldırmayı gerektirir bir durum olmadığı anlaşılmakla itirazın reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/197 Değişik İş kararı ile verilen ihtiyati haciz kararı müvekkillerinin dinlenilmeden verildiğini, ihtiyati hacizde yetki, İİK 258. maddesinin 1.cümlesi "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir." şeklinde düzenlenmiş olup, genel yetki kuralları uyarınca mahkemenin yetkisinin belirleneceğini, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olup, ihtiyati haciz kararı veren İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisiz olduğunu,

aleyhe hususları kabul manasına gelmemekle Mahkeme dosyasında verilen ihtiyati haciz kararına ilişkin teminat miktarının 2.400.000,00 TL alacağın %20'si oranında olup, belirlenen teminat miktarının oldukça düşük olduğunu, davacı tarafından ihtiyaten haciz uygulanması istenen bedel ile teminat bedeli arasında müvekkilinin hak ve menfaatleri bakımından orantısızlık bulunmakta olup, bu durum müvekkilinin mağduriyetine yol açacağını, ihtiyati haciz kararına konu olan çeklerdeki ciranta ...'ın müvekkil şirket çalışanlarından olup, 11.04.2024 tarihinde vefat ettiğini,

...'ın vefatı sonrasında müvekkili şirket tarafından şirket hesaplarında ve evrakları üzerinde inceleme yapılmaya başlandığını ve ...'ın müvekkili şirket yetkilisi ...'ya sunmuş olduğu çek listesinde, müvekkili şirkete ait olan çok sayıda çekin müvekkili şirketlerin borçlu olduğu taşeron firmalara verilmiş gibi gösterilerek müvekkili ...'nın onayına sunulduğu ve akabinde müvekkili ...'nın imzası taklit edilmek suretiyle ...'ın şahsi hesaplarından ya da ...'ın yetkilisi olduğu ...A.Ş hesabından tahsil edildiğinin anlaşıldığını,

yapılan tespitte şirkete ait bir çok çekin de ... ya da ona ait şirkette ya da başkaca 3. Şahıslarda olduğunun anlaşıldığını, keşideci şirkete ait bir çok çekin de ... ya da ona ait şirkette ya da başkaca 3. Şahıslarda olduğu, nitelikli dolandırıcılık, hırsızlık, güveni kötüye kullanma gibi suçlardan kaynaklı olarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/105764 soruşturma numarası ile şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu,

ihtiyati haciz kararına konu olan çeklerle ilgili olarak İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/271 Esas sayılı dosyası ile "Zayi Nedeniyle Çek İptali" davası açıldığını ve bu davada önleyici tedbir niteliğinde çek bedellerinin başkalarına ödenmemeleri hususunda ödemekten men kararı verildiğini, ihtiyati haczin alacaklı bakımından aranan şartlardan biri ihtiyati haciz isteyen tarafın alacaklı sıfatını taşıması gerektiği olduğunu, ancak çeklerdeki imzaların müvekkili şirket yetkililerinin ve müvekkili ...'nın eli ürünü olmaması sebebiyle müvekkillerin alacaklıya herhangi bir borcu bulunmadığını,

taraflarınca İstanbul 28. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/203 Esas sayılı dosyası ile imzaya ve borca itiraz edildiğini, alacaklı şirket yetkilisinin, müvekkillerle iletişimde olmasına rağmen ve çeklerdeki imzaların müvekkillere ait olmadığını bilmesine rağmen haksız bir şekilde ihtiyati haciz başvurusu yaptığını, istinaf taleplerinin kabulüne, itirazlarının reddine ilişkin İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/197 D.İş 2024/210 K. Sayılı 10.07.2024 tarihli Gerekçeli Ek Kararın kararın kaldırılarak, ihtiyati hacze ilişkin itirazlarının kabulüne, 21.05.2024 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,

vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İcra ve İflas Kanunu (İİK) 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemenin 21.05.2024 tarihli kararı ile İİK'nun 257 ve devamı maddeleri gereğince %20 teminat karşılığında ... San ve Tic. Ltd. Şti.

Ve ... yönünden taşınır taşınmaz malları ve üçüncü kişilerden hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına, çekte cirosu görünen diğer borçlular murisi ...'ın keşide tarihinden önce vefat ettiğinden mirasçıları yönünden talebin reddine karar verilmiştir. Bu karara yapılan itiraz üzerine mahkemece 10.07.2024 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş olup, ek karara karşı ... ve ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İİK'nın 265.

Maddesi uyarınca; borçlunun yokluğunda ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olup, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.

İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İcra ve İflâs Kanunu'nun 258. maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50. maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Anılan maddenin birinci fıkrası "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri (HMK.m. 5-19) kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir." hükmünü haiz bulunduğundan, bu hususta Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin kurallarının göz önünde bulundurulması gerekir. HMK 10. maddesi hükmü uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. HMK'nın 7. Maddesi uyarınca davalı birden fazla ise dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda ihtiyati haciz talebinin dayanağı 25.04.2024 keşide tarihli 6 adet her biri 400.000 TL bedelli çeklerin keşide yeri İstanbul'dur.

İhtiyati haciz talep edenin İstanbul Mahkemelerinden talepte bulunduğu ve çeklerin keşide yerinin mahkeme yargı çevresinde olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yapılan itirazın ilk derece mahkemesince reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.

Somut olayda ihtiyati hacze itiraz eden tarafından, ihtiyati haciz talebine konu çeklerde cirantalardan olan ...'ın 11.04.2024 tarihinde vefat ettiği, çeklerdeki imzaların keşideci şirket yetkililerinin ve ...'nın eli ürünü olmadığı, keşideci şirkete ait bir çok çekin ... ya da ona ait şirkette ya da başkaca 3. Şahıslarda olduğu, nitelikli dolandırıcılık, hırsızlık, güveni kötüye kullanma gibi suçlardan kaynaklı olarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/105764 soruşturma numarası ile şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunulduğu,

ihtiyati haciz kararına konu olan çeklerle ilgili olarak İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/271 Esas sayılı dosyası ile "Zayi Nedeniyle Çek İptali" davası açıldığı ve bu davada önleyici tedbir niteliğinde çek bedellerinin başkalarına ödenmemeleri hususunda ödemekten men kararı verildiği hususları itiraz olarak ileri sürülmüştür.Ancak İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığından imzaya yönelik iddialar, menfi tespit davasında incelenip değerlendirilecek iddialar olup , ihtiyati hacze itiraz aşamasında değerlendirilmesi mümkün değildir.

İhtiyati haciz istemine konu çekler hakkında iptal davası açılması ve ödemeden men kararı verilmesi de ihtiyati haciz istemine ve infazına engel olmadığı gibi bu husus İİK 265.

Maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden de değildir.(Y.19.H.D'nin 01/11/2016 tarih ve E:2016/13594- K:2016/14156 ;Y11.H.D'nin 04/10/2016 tarih ve E:2016/8590-K:2016/7768) Diğer yandan ihtiyati haciz kararında Mahkemece %20 oranında uygun bir teminat alınmış ve teminata yönelik itirazlar yerinde görülmemiş olmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesinin 10.07.2024 tarihli ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.