İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1134 K.2025/1431

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati hacze itiraz eden davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden davalılar vekili dilekçesinde özetle, Talebe konu çek ... seri numarası ile ... A.Ş'nin Levent/ İstanbuL şubesine ait olması nedeniyle İstanbul adliyelerinin yetkili olduğunu, mahkememizin yetkisiz olduğunu, İhtiyati haczin kabulü için belirlenen teminat miktarı düşük olduğunu, %20den aşağı olmaması gerektiğini, İhtiyati hacze konu çekte keşideci ve lehtar/ilk ciranta olarak yer alan imzalar müvekkillere ait olmadığını, tüm bu nedenlerle itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE EK MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece. "İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilecektir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. Somut olayda çekin keşide yeri ihtiyati haczi talep eden alacaklının yerleşim yeri ise Sancaktepe/İstanbul olup talebe konu çek 28/03/2025 tarihinde ibraz edilmiş ve karşılıksız olduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenle talep eden alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili hale gelmiş olup, ihtiyati haczi talep eden alacaklının yerleşim yeri mahkememiz yargı alanı içinde kaldığından ve mahkememizce alınan teminat yeterli bulunduğundan itiraz eden tarafın teminata ve yetkiye yapılan itirazlar yerinde görülmediğini...," gerekçesi ile 15/04/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz verilenlerin itirazlarının reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalıların fazlaya ilişkin her türlü talep/dava ve icra takibine yönelik borca, yetki, imzaya, ferilerine yönelik itiraz hakları saklı kalmakla; mahkemece verilmiş ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, hakkında ihtiyati haciz uygulanan borçlu; ihtiyati haczin sebeplerine, teminata ve yetkiye itiraz etme hakkına sahip olup bu hak uyarınca davalılar hakkında verilen ihtiyati haciz kararına karşı sebep, yetki ve teminat yönünden açıkça itiraz etme zarureti hasıl olduğunu, talebe konu çekin ... seri numarası ile ...

A.Ş'nin Levent/ İstanbul şubesine ait bir çek olup muhatap banka adresi İstanbul/Çağlayan mahkemelerinin yargı çevresi içerisinde kaldığını, haliyle İstanbul Anadolu İcra Daireleri ve Mahkemeleri yetkisiz olduğunu, çekin keşide edildiği yer ise İstanbul olduğunu, keşide yeri dikkate alındığında da yine ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemece verildiği sonucuna rahatlıkla varıldığını, her üç yetki seçenek tek tek ele alındığında ihtiyati haciz talebinin yetkisiz mahkemece kabul edildiğini, yetkili yargı mercileri İstanbul/Çağlayan sınırları içerisinde kalan yargı mercileri olduğunu,

ihtiyati haczin kabulü için belirlenen teminat miktarı düşük olup %20den aşağı olmaması gerektiğini, takdir edilen teminat tutarının doğmuş ve doğması muhtemel zararları tazmin etmeye yetmeyeceğini, ihtiyati hacze konu çekte keşideci ve lehtar/ilk ciranta olarak yer alan imzalar davalılara ait olmamakla bu itiraz, icra takibine karşı ikame edilen itiraz davasında da ifade edildiğini, ek olarak davalıların alacaklı olarak görünen şahısla herhangi bir ticari faaliyeti de bulunmadığını, borçlu olarak yer almalarını gerektirecek bir sebep olmadığı gibi imzaların davalılara ait olmadığını,

beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararına karşı itirazın reddi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemenin ihtiyati haczin kabulüne ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine itiraz edenler yönünden itirazın reddine karar verilmiş,bu karara karşı itiraz edenler vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların bulunması gerekir.

İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış olmakla birlikte bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması gerektiği kabul edilmiştir.İİK'nın 265.

Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.İİK 265 maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup taraflar arasında ticari ilşki bulunmaması nedeniyle borçlu olmadıklarına ilişkin husus İİK 265.

Maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden olmadığı gibi, İlk derece Mahkemesinin teminat mukabilinde ihtiyati haczin kabulü kararı üzerine itiraz edenler vekilinin teminatın oranının düşük olduğuna ilişkin itirazı edilmiş ise teminat oranının takdiri itiraza tabi olmayan ve hakime tanınan teminatın belirlenmesi yetkisine ilişkin ara karar niteliğinde olup,

kabulüne karar verilen ihtiyati hacizde itiraz yoluna dahi tabi olmayan teminat belirlenmesine ilişkin ara kararın istinaf edilebilecek kararlardan da değildir.Ancak itiraz eden vekili yapılan yetki itirazının usulüne uygun olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunmuştur.İİK.'nun 258'nci maddesi hükmü uyarınca ihtiyati hacze aynı Kanun'un 50. maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

Söz konusu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir. İhtiyati haciz kararına itirazda mahkemece yetkisiz olduğunun tespit edilmesi ve itirazın kabul edilmesi halinde verilecek karar.

HMK’un 20. maddesine göre, dosyanın yetkili mahkeme belirtilmek suretiyle yetkisizlik kararı ile gönderilmesi kararı olmayıp, ihtiyati haczin yetkisizlik nedeniyle kaldırılması kararı olacaktır.Birden fazla yetkili mahkemenin bulunması hâlinde ihtiyati haciz isteyen alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yetkili mahkemede ihtiyati haciz talep etmek zorunda olmadığından,

borçlunun yetki itirazında yetkili bulunan icra dairelerini bildirmesi gerekmekle birlikte HMK’un 20.maddesi anlamında yetkili mahkemeye ilişkin seçimlik bir hakkı bulunmamaktadır.HMK 10. maddesi hükmü uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. HMK 'nın 7. Maddesi uyarınca davalı birden fazla ise dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.Çekten kaynaklanan borç aranılacak borçlardandır.

İhtiyati haciz isteminde yetkili mahkeme akdin ifa yeri olan borçlunun yerleşim yeri ve ödeme yerinin bağlı bulunduğu yer mahkemeleridir. Ayrıca birden fazla borçlu olması halinde borçlulardan birinin ikametgahı mahkemesinden de ihtiyati haciz talep edilebilecektir.İhtiyati hacze konu çekin keşide yeri , muhatap bankanın bulunduğu, keşidecinin ve lehdarın yerleşim yerinin İstanbul olduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati hacze konu alacak yönünden asıl borçlunun ikametgahı ve akdin ifa edileceği yer( alacaklı bankanın şubesinin bulunduğu yer) İstanbul ve itiraz eden lehdarın ikametgahı da ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetki alanı dışında olduğundan yetkisizdir.

İhtiyati hacze itiraz edenin mahkemenin yetkisine yönelik itirazda birden çok yetkili mahkemeden hangisinin seçildiğini bildirme zorunluluğu bulunmadığından yetki itirazının kabulü gerekmektedir.Bu durumda mahkemenin yanılgılı değerlendirme ile itirazı reddetmesi doğru bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK 353(1)b-2 uyarınca ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararının itiraz eden borçlu yönünden kaldırılmasına, dosyada yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından, ihtiyati haczin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

17/10/2025