İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1653 K.2025/1820

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalıya ait ...gemisinde 07.02.2008 günü çıkan yangında içinde bulunan tüm araçlarla birlikte davacı araçlarında içindeki yükle birlikte yandığını, bu kaza nedeniyle davacının zararları, araca alınan mazot, ruhsatın yenilenmesi için yapılan masraf, TIR karnesinin çıkarılması masrafı, Ubak defter harcamaları, dört adet yedek lastik, iki set yanıcı takım masrafı olarak toplam 3.080 Euro, 10 adet Spanget halat, 440 Euro, Şoför yolluğu 800 Euro, Almanya otobanı için maut cihazı 298 Euro, ...

Navlun bedeli 2.194 Euro, ... Plakalı çekici bedeli 74.925 Euro, ...

Plakalı dorse bedeli 66.715 Euro, araç içindeki mal bedeli 20.600 Euro, iş kaybı, 100 Euro'dan 340 gün x 200= 68.000 Euro (2 araç için) olmak üzere toplam 237.052 Euro olduğunu beyanla davalının kusuru nedeni ile çıkan yangında aracın ve yükün tamamen yanması nedeniyle meydana gelen 132.712 Euro'nun ödeme tarihindeki kur üzerinden reeskont faizi ile birlikte davalından tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ...

İşletmeleri AŞ.'ne ait “...” isimli ... gemisi, Pendik (İstanbul-Türkiye)-Trieste-(İtalya) seferini gerçekleştirmek üzere 03.02.2008 tarihinde Pendik Limanı'ndan hareket ettiğini, 06.02.2008 tarihinde saat 05.30 civarında geminin varma limanına ulaşmasına üç saat kala ana güvertede başlayan yangın 10-15 dakikalık bir süre içinde tüm gemiyi sardığını ve geminin içindeki yüklerle birlikte yanarak tamamen zayi olmasına neden olduğunu, müvekkili şirketin başlangıçtaki elverişsizlikten kaynaklanmayan yangından ileri gelen dava konusu zarardan TTK m. 1062 / II hükmü uyarınca mutlak şekilde sorumsuz olduğunu,

müvekkili şirketin bir an için herhangi bir sebeple iddia edilen zarardan sorumlu tutulabileceği düşünülse dahi, bu durumda müvekkilinin tazmin borcu hakkında 1976 Londra Konvansiyonu uygulanması gerektiğini, 1976 Londra Konvansiyonu'nun 6. maddesinin 1. Paragrafının b) bendi uyarınca hesaplanacak meblağ ile sınırlı olduğunu, Londra Konvansiyonu'nun 6. maddesinin 1. paragrafı uyarınca müvekkili donatanın tazmin borcu 3.907.800.- Hesap Birimi (Özel Çekme Hakkı - ÖÇH / Special Drawing Rights - SDR) ile sınırlı olduğunu,

olay tarihi itibarı ile Özel Çekme Hakkı kuru ile hesaplanırsa müvekkili şirketin davacı vekilinin iddia ettiği zarar dahil gemideki tüm araç ve yüklerin yanmasından ileri gelen zararların tamamı için ödeyeceği tazminatın üst sınırı, 1 SDR = 1.8761 YTL, 3.907.800.- SDR x 1.8761 = 7.331.423,58 YTL olduğunu, taşıma konusu konişmentonun arka yüzünde yer alan 19.maddedeki parça başına sorumluluk kuralı gereğince ünite veya birim başına taşıyanın sorumluğunun 100.00 TL (eski birim) ile sınırlandığını, davanın dava miktarı ve talebinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddine,

TTK 1062/2’deki savunmaları kabul görmemesi halinde (kabul anlamında olmamak üzere) 1976 tarihli Londra Konvansiyonu hükümlerine göre Sınırlama Fonu tesis edilerek, hükme bağlanacak alacakların fondan tahsiline, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Böylelikle bekletici mesele yapılan dosyada Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/02/2023 tarihli, 2021/4620 Esas ve 2023/1074 Karar sayılı son bozma ilamı ile, eldeki dosyaya konu olan ...isimli ... gemisinde meydana gelen yangın olayında gemi donatanının "sorumlu olmadığına" karar verilmiş olduğundan, aynı yangından kaynaklanan zararların tahsili için davalı gemi donatanı hakkında açılan iş bu davanın anılan Yargıtay ilamı doğrultusunda reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Davacı şirket, sahip olduğu gemiler ile araç ve yük taşımacılığı yapan davalı ... İşletmeleri A.Ş. Ne şirketine ait ve Pendik-İstanbul-Tristine/İtalya sefereni yapan ... isimli ... gemisine 03/02/2008 tarihinde içinde yük bulunan TIR ı yüklemiş ve gemi İtalya(ya gitmek üzere yola çıkmıştır.

Gemi Pendik'ten hareket ettikten sonra 06/02/2008 tarihinde başka bir şirkete ait tırda çıkan yangın neticesinde yanmış ve diğer araç ve yüklerle birlikte davacıya ait araç ile içindeki yük de yanarak zayi olduğunu, Davalı şirkete ait gemi ile birlikte yanan tüm araç ve yüklerin sorumluluğu davalı şirkete ait olduğunu, zira yüklenen araç ve yüklerin sağlam bir şekilde gideceği yere kadar ulaştırılmasında gerekli önlemleri alması gereken taşıyıcı şirket oluşacak her türle zarardan sorumlu olduğunu,

ayrıca olayda davalı şirketin yangının gerek oluşmasında gerekse büyümesinde ve söndürülmesinde gerekli önlemleri almadığı ve bu nedenle yangının kısa süre içinde söndürülemeyip davacı şirketin zarara uğratılmasında kusurlu olduğu açıkça belli olduğunu,

pilot davada 25/01/2021 tarihinde sunulan bilirkişi raporunun 29. Maddesine bakıldığında yangın alarm sistemlerinin uyarı verdiği fakat ikinci kaptanın yanlış alarm olduğunu düşünerek alarm sistemini resetlediği bu nedenle "ilk duyulan alarmın resetlenerek dikkate alınmamasının yangına müdahale için zaman kaybına yol açılması olarak değerlendirilmesi gerektiğini raporlamış bu rapora göre ikinci kaptanın ihmal ve kusuru ile ilk başta alarm sistemlerini kapadığı ve bu nedenle yangına zamanında müdahale edilmediği bilirkişi raporlarında açıkça sabit olup alınan son bilirkişi raporunda ...ın Ism hükümlerinin tam olarak yerine getirilememesi,

gemi adamlarının öngörülemeyen tehlikeler karşısında müdahale edebilecek vasıflara sahip olmadığı konusunda teknik görüş geminin başlangıçta elverişsiz sayılması ve elverişsizliğin taşıyana kişisel kusur isnadı için yeterlidir şeklinde kanaat oluşmuş, pilot davanın açıldığı tarihten bugüne son raporla birlikte tam altı adet bilirkişi raporuna başvurulmuş bilirkişiler tarafından oluşturulan raporların tamamına yakını davalı taşıyanın kusurlu ve sorumlu olduğuna ilişkin olduğunu,

teknik bir konu olan söz konusu davada teknik bilirkişilerin çoğunluğu tarafından davalı taşıyanın sorumlu ve kusurlu bulunmasına rağmen mahkemece davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, tüm bu açıklamalar ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirdiğinde, gemi adamlarının öngörülemeyen tehlikeler karşısında müdahale edebilecek vasıflara sahip olmadığı,

gemi adamlarının bu vasıflara sahip olmamasının taşıyanın kusurundan kaynaklandığını, bu nedenle mahkemenin davalıya kusur isnad edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermesi hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... taşıması sırasında gemide çıkan yangın nedeniyle taşınan çekici ve dorselerde meydana gelen zararın tazmini davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, meydana gelen hasardan davalı tarafın sorumlu olup olmadığı noktasındadır.Davalı ... Denizcilik Ve Taşımacılık Anonim Şirketi(eski ünvan: ...

İşletmeleri A.Ş.)'nin maliki olduğu ...isimli ... gemisinin Pendik/İstanbul Limanından İtalya/Triesta Limanına gitmek üzere sefer yaptığı sırada gemide yangın çıkmış ve gemide bulunan çekici ve dorseler yanarak zayi olmuştur.Aynı olaya ilişkin olarak açılan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/211 Esas sayılı dosyasının temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 11. HD'nin 23.02.2023 Tarih ve 2021/4620 E. - 2023/1074 K. Sayılı kararında,

aynı yangın olayı nedeniyle yanan treylerle ilgili olarak görülüp sonuçlandırılan ve davalıyı sorumlu tutan Landshut Eyalet Mahkemesinin (2.Ticaret Mahkemesi) ve temyizi inceleyen Münih Eyalet Yüksek Mahkemesinin kararına karşı karar düzeltme istemini inceleyen Federal Eyalet Mahkemesinin 15.12.2011 tarih IZR 12/11 sayılı kararında da dava konusu gemide çıkan yangın riskinin, sadece açık denizdeki bir geminin başına gelebilecek bir riske dönüştüğü, taşıyıcının mallarda yangın sebebiyle meydana gelen zarar ve ziyadan, kendi kastı ve ihmali yoksa sorumlu olmayacağı, davalı taşıyıcının kasıt veya ihmali ile ilgili maddi delil bulunmadığı,

bu sebeple taşıyıcının sorumluluktan kurtulabildiği, davalının karar düzeltme talebinin kabulü ile davanın tamamen reddedilmesi gerektiği sonucuna varıldığı da değerlendirildiğinde bir bütün olarak davalının meydana gelen zarardan sorumlu olmadığına karar vermek gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş şeklindeki gerekçe ile kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararına uyulduktan sonra İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/07/2024 Tarih ve 2024/215 E. - 2024/294 K. Sayılı kararı ile bu kez davanın reddine karar verilmiş ve bu karar Yargıtay 11. HD'nin 08/07/2025 Tarih ve 2024/5455 E. - 202/4965 K. Sayılı kararı ile onanmıştır.

Yargıtay tarafından onanması ile sonuçlanan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/215 Esas(ilk esas 2008/151) sayılı dava dosyası, davacısı farklı olsa da, görülmekte olan dava ile aynı olaya-sebebe dayandığından ve davalının sorumluluğu hakkında tespitler içerdiğinden eldeki dava hakkında kuvvetli(güçlü) delil niteliğindedir.

Bir davada verilen kesin hüküm, bu davanın tarafları dışındaki başka birine (üçüncü kişiye) karşı açılan (veya üçüncü kişi tarafından birinci davanın taraflarından birine karşı açılan) ve konusu ile dava sebebi (vakıalar) aynı olan ikinci bir davada kesin delil teşkil etmez; çünkü iki davanın tarafları farklıdır. Fakat, birinci davada verilen kesin hüküm, ikinci davada kuvvetli (güçlü) bir takdiri delil teşkil eder.

Başka bir deyişle kesin hüküm, taraflar ile akdi ve irsi haleflerini bağlar. Taraf olmayanlar hakkında ise güçlü delil oluşturur(Yargıtay HGK'nın 30.03.2021 tarihli ve 2017/(22)9-3108 E., 2021/380 K.. 09.02.2021 tarihli ve 2016/(7)9-1247 E., 2021/54 K.. 17.11.2020 tarihli ve 2016/(7)9-1867 E., 2020/908 K. ve 15.09.2020 tarihli ve 2017/(22)9-1293 E., 2020/588 K.). Bu sebeple, anılan dosyada davalı ...

Denizcilik Ve Taşımacılık Anonim Şirketinin sorumlu tutulmadığı nazara alındığında, eldeki dava yönünden de davalı ... Denizcilik Ve Taşımacılık Anonim Şirketinin davaya konu hasar nedeniyle davacıya karşı bir sorumluluğunun bulunmadığının kabulü gerekir. Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.