İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/81 K.2025/74

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın 1.Levent Ticari Şubesi ile davalı şirket arasında diğer davalının müteselsil kefaletiyle imzalanan sözleşmelere istinaden krediler tesis edildiğini ve kullandırıldığını, davalı tarafça kredi bedellerinin ödenmediğini, bunun üzerine ihtarname keşide edildiğini ancak yine ödeme yapılmadığını, davalılar aleyhine İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ...

E sayılı takip dosyasından ilamsız icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek. İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasından yapılan takibe davalı/borçlular tarafından yapılan tüm itirazların 1 Nolu davalı bakımından 57.803.879,95-TL ile 2 Nolu davalı bakımından 60.280.695,52-TL lik kısmının iptali, takibin devamı, davalıların %20’den az olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi ve teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Değişik 2. fıkra: 22.07.2020 – 7251 S.K/Madde 50) İhtiyati haciz talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Yüzüne karşı aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen taraf da istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruları öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İİK 257 ve 258.maddeleri gereğince ihtiyati haciz talebinde bulunanın talep dilekçesindeki iddiaları , belge asıllarının ibraz edilmediği, şu aşamada yaklaşık ispat koşulunun oluşmaması nedeniyle ihtiyati haciz isteminin reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı bankanın, borçlular ile imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden kredi hesaplarının kat edilmesi ile bocun muaccel hale geldiğini, yerel mahkeme sunulan tüm bu bilgi ve belgelere rağmen ihtiyati haciz taleplerini hiçbir yasal dayanağı olmaksızın usul ve yasaya açıkça aykırı olarak reddettiğini, bu sebeple kararın ortadan kaldırılması gerektiğini,

davacı bankanın alacağının muaccel olduğunu ve davalıların işbu borçlarını ödemediği gibi malvarlıklarını kaçırma ve azaltma ihtimallerinin de olduğu dikkate alındığında muaccel hale gelmiş alacağın talep edilmesinde hukuken herhangi bir sakınca bulunmadığını, yerel mahkemenin evrak asıllarının sunulmadığını kararına dayanak gösterdiğini, ancak bahse konu ihtiyati haciz talebinin 14.11.2024 perşembe günü öğleden sonra talep edildiğini ve ara kararın ise 19.11.2024 salı günü sabah verildiğini ve araya haftasonu tatilinin girdiği dikkate alındığında evrak asıllarının sunulması için de makul sürenin geçmediğinin izahtan vareste olduğunu,

yerel mahkemenin ihtiyati haciz talebinin reddine dair her iki gerekçesinde de açıkça usul ve yasaya aykırı olarak karar verdiğini, bu sebeple ara kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca borçlunun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir. İlk derece mahkemesince talep konusu alacağın varlığı ve muacceliyetini ispata yarar belgelerin dava dilekçesine eklenmediği, ihtiyati haczin değerlendirildiği aşamada yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafça karar istinaf edilmiştir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olup Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu, bir icra takip işlemi olmadığı belirtilmekte, doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımlamalara göre ihtiyati haciz olağan haciz yolları dışında bir haciz yoludur.

İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur. Nitekim yasanın 260 (3) maddesinde de ihtiyati haciz kararında haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu gösterilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin olağan haciz yolu dışında ihtiyati haciz kararı vermeyi gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır. 6100 sayılı HMK Belgelerin birlikte verilmesi başlıklı 121.

Maddesi " (1) Dava dilekçesinde gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte harç ve vergiye tabi olmaksızın davalı sayısından bir fazla düzenlenmiş örneklerinin veya sadece örneklerinin dilekçeye eklenerek, mahkemeye verilmesi ve başka yerlerden getirtilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayıcı açıklamanın dilekçede yer alması zorunludur." düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda; davacı tarafça açılan davada HMK 121 maddesi uyarınca elinde bulanan belgelerin sunulmadığı, bu belgelerin aynı zamanda ihtiyati haciz istemine dayanak belgeler olduğu, mahkemenin ihtiyati haciz talebini değerlendirmek üzere belge toplamak zorunda olmayıp kendisine sunulan belgeler ile değerlendirme yapması gerektiği, ihtiyati haciz talebinin değerlendirildiği aşamada herhangi bir belge sunulmamış olmakla davacı iddialarının ve alacağın varlığı ve muaacceliyetinin tespite muhtaç ve ihtilaflı olup yaklaşık olarak ispat edilmediği,

ihtiyati haciz kararı verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz isteyen vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.