İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/1135 K.2022/867

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından Yatağan İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan icra takibinde müvekkilinin o dönem yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti.ve müvekkilinin borçlu olarak gösterildiğini, takip dayanağı olarak da ... Ulus/Ankara Şubesi'ne ait keşidecisi ... Ltd.

Şti. olan 30.11.2016 keşide tarihli 10.000,00 TL tutarındaki çekin gösterildiğini, takibe konu edilen çekteki ciro silsilesi incelendiğinde çekin lehdarının ... A.Ş. olduğunu, buna karşın ...

A.Ş. cirosu olmaksızın ilk cironun müvekkiline ait olduğunu, takip eden cironun ise yine davalı şirket olduğunun görüleceğini, izah edildiği üzere çekteki ciro silsilesinin bozuk olduğunu, mevcut haliyle anılan çekle müvekkili aleyhine icra takibi yapılamayacağını, bu sebeplerle Yatağan İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasında davacının borçlu olmadığının tespitine, davalının %40 dan aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı yan 25.021.2007 tarihinde başlatılan icara takibine süresinde itiraz etmiş olup takibin hem keşideci ... Tur. İth. İhr. Ltd.

Şti. hem de ciranta ... bakımından kesinleştiğini, takip tarihinden yaklaşık 9 sene geçtikten sonra borçlu olmadığının tespiti istemi ile müvekkili aleyhine dava açıldığını, davaya konu icra takibine dayanak yapılan çekin keşidecisi ...

Ltd.Şti. ve yetkilisi davacı ... ile de benzer ticari ilişki sebebiyle müvekkiline çek verilmiş olduğunu fakat bedelinin ödenmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, şayet ciro silsilesi davacının iddia ettiği gibi bozuk olsa dahi bunun davacının borçlu olmadığı anlamına gelmediğini, davacının ciranta olarak çeke imza attığını ve basiretli bir tacir olarak çeke attığı imza ile müvekkiline karşı borçlu duruma geçtiğini beyan ederek haksız ve kötüniyetli olarak açılan davanın reddine, %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep edilmiştir. İlk derece mahkemesince. "Somut olayda, davacı takibe konu edilen çekteki ciro silsilesinin bozuk olduğunu iddia ederek borçlanma iradesinin bulunmadığını ileri sürmektedir. İspat yükü davalı alacaklıya düşmektedir.

Davaya konu çekin lehdarı olan davalının çekin arkasındaki ilk ciranta olması gerekirken ilk cironun davacıya, takip eden cironun davalıya ait olduğu anlaşılmaktadır. Çekteki ciro silsilesi bozuk olmakla beraber davalı şirket ile davacının keşide tarihinde yetkilisi olduğu dava dışı ... Ltd.

Şti arasında ticari ilişki bulunduğunun iddia edilmesi nedeni ile ticari ilişkinin var olup olmadığının belirlenmesi bakımından ticari defterler üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, dava dışı ... Ltd. Şti'nn ticari defterleri sunulmamıştır.

Davalı taraf ise ibraz ettiği ve davalı lehine delil teşkil eden ticari defterleri ile taraflar arasında ticari ilişki olduğunu ve davaya konu çekin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu ispat etmiş olup ciro silsilesindeki bozukluk çekin kambiyo senedi vasfını ortadan kaldırsa da alacağın varlığını ortadan kaldırmadığından ve davalı hamil senette kendisinden önce gelen cirantalara müracaat hakkına sahip olduğundan davanın reddine, ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Borçlu olunmadığının tespitini talep ettikleri takipte müvekkilinin borçlu olarak gösterilmesinin tek sebebinin çekte ciranta olarak görülmesi olduğunu, çekte ciro zinciri kopuk olup çekin kambiyo vasfı taşımadığını, müvekkilinin ciranta olması sebebiyle kambiyo vasfı taşımayan çeke dayalı olarak takip yapılmasının mümkün olmadığını, -İlk derece mahkemesince dava dışı ... ile davalı arasında ticari ilişki olduğu dava dışı şirketin borçlu olduğunun belirtildiğini, ancak bu durumun müvekkilini bağlamasının söz konusu olmadığını,

müvekkillinin her ne kadar şirketin temsilcisi olsa da şirketin ayrı bir tüzel kişiliği olduğunu, bu şirket ile davalı arasındaki ilişki sebebiyle müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle. Takibe dayanak çekin keşidecisi olan ... Tic. Turz. İth. İhr. Ltd.

Şti.'nin, müvekkili şirketten bedeli çek karşılığı ile ödenmek üzere mermer satın aldığını, anılan çeki, borçlu şirket yetkilisi olan davacının bizzat kendisinin imzaladığını ve bu durumun davacının kötü niyetinin ispatı olduğunu kararın doğru olduğunu istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Uyuşmazlık, çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde takibin konusu çekte ciro zincirinin bozuk olması sebebiyle alacaklının takip hakkı olmadığı, ve çek bedelinin tahrif edildiği iddiasına ilişkindir.

6102 Sayılı TTK'nın 788. maddesi uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde, ilk cironun lehtara ait olması gerekir. Lehtarın cirosundan sonra senedi devralan hamiller yetkili hamil olurlar. TTK'nın 790. maddesinde de.

"Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir ciroyu diğer bir ciro izlerse bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi getirilmiştir.

Lehtarın cirosundan önce başka ciro yapılması ve daha sonra da lehtarın cirosunun bulunması halinde ise, lehtarın cirosundan önceki cirolar yok sayılır. Somut olayda, çekte ilk cironun davacıya ait olduğu, alacaklı lehtar ...'ne ait olmayıp, ilk cirodan sora lehtarın cirosunun geldiği, ilk ciro yok hükmünde olup, davacı ciro silsilesi içinde yer alamaz.

Senetlerdeki ciro zincirinin kopuk olması veya zorunlu unsuru olmayan cirantaya ait imzanın sahte olması senedin kambiyo senedi olma vasfını ortadan kaldırmaz. Sadece imzası sahte olduğu tespit edilen cirantanın senet sebebiyle sorumluluğunun ortadan kalkması ve senedin lehdarı tarafından yapılmayan ciro ve ondan sonraki ciroların geçersiz olması sonucunu doğurur.

Hal böyle olunca da, davalı alacaklının ciro silsilesi içerisinde ancak lehtardan sonra gelen çek borçlularına yönelik kambiyo takibi yapma hakkı bulunmakta olup, ciro silsilesinde lehtardan önce gelen davacı borçlu aleyhine kambiyo takibinde bulunma hakkı mevcut değildir. Bu durumda ciro silsilesinde kopukluk oluştuğundan davacı ile aralarında herhangi bir temel ilişkiye dayanmamış olan davalı, davacı aleyhine kambiyo senedine dayalı olarak talepte bulunamaz.

Açıklanan sebeple davanın kabulüne, davalının kötüniyeti sabit olmadığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş ve davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.