İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/1637 K.2023/189

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının davalı şirkete ait ... Beşiktaş şubesinin 15/05/2012 tarihli, ... nolu, 15.750,00 TL değerindeki çek dolayısıyla alacaklı olduğunu, çekin zayi olduğunu, bunun üzerine İstanbul 48.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/04/2013 tarih ve 2013/6 esas, 2013/100 karar sayılı dosyası ile çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, çekin iptal kararının kesinleşmesine rağmen davalının borcunu ödemediğini, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, yapılan takibe davalının itiraz ettiğini, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, itirazının iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Sarıyer Çayeli Kültür Derneğine ait bir depoyu kiraladıklarını, dava konusu çekin de bu kira sözleşmesi gereğince derneğe verildiğini, ancak kiralanan deponun yağmur nedeniyle akma ve sızmalar olmasından ötürü tamir edilmesini istediklerini, bu arada dernek başkanının çeki kaybettiklerini kendilerine bildirdiğini, deponun dernek tarafından tamir edilmemesi üzerine de depoyu erken tahliye etiklerini, davacı ...'ın kendilerine depoyu kiraya veren dernek başkanı ...'un kızı olduğunu, depoyu erken tahliye etmeleri nedeniyle çekin bedelsiz kaldığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "dava konusu çekin Sarıyer Çayeli Kültür ve Yardımlaşma Derneği tarafından kaybedildiği, davacının dava konusu çek nedeniyle alacaklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine," karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece görevsizlik kararının kabulü dışında hiç bir işlem yapmadan Sulh Hukuk Mahkemesinde yapılan araştırmanın yeterli olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin meşru hamil olduğunu, kötü niyetli olmadığını,Müvekkilinin çekin edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü olmadığını, aksinin kabulünün kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağını,Borcun olmadığını ispat yükünün davalıya düştüğünü,

Davada hükme esas alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmının ikinci bölümünde belirtilen ''senedin asıl borçtan mücerret olması sebebi ile davacı davalıdan bu parayı talep etmesi haklıdır'' görüşüne rağmen, Sulh Hukuk Mahkemesince birinci seçenekteki görüş benimsenerek haksız ve hukuka aykırı karar verildiğini,Davalının, takibe konu çekin müvekkilinde olduğunu bildiğini, davalı ile dava dışı Çayeli Kültür ve Yardımlaşma Derneğince imzalanan ve dosya içerisinde bulunan 04.01.2013 tarihli protokolde davalının takibe konu çeki taraflar arasında ki kira sözleşmesi kapsamında kira bedellerine mahsuben verdiğini kabul ettiğini,

bunun yanında davalının iş bu protokolde yine çekin çalınmak suretiyle zayi olduğunu bu sebeple söz konusu çekin iptali amacıyla bir dava açıldığını bildiğini ikrar ettiğini, burada önemli olan hususun; çekin kaybedildiği (30.11.2012) tarihinden 1 ay sonra 04.01.2013 tarihinde davalı borçlunun dava dışı Sarıyer Çayeli Kültür ve Yardımlaşma Derneğini ile sözleşme yaparak kaybedilmiş çekten haberdar olduğunu ve bunun yerine yeni bir çek vereceğini taahhüt ederek borcu kabul ettiğini beyan etmesi olduğunu, görüldüğü üzere davalı şirketin kira borcuna karşılık verdiği çekin müvekkilinin elinde bulunduğunu bildiğini,

davalının bu iradeyi protokole bağlayarak çekin 3. kişi elinde olduğuna rıza gösterdiğini, zayi kararının getirilmesi halinde kaybedilen çekin yeni çek ile değiştirileceği taahhüdünün de buradan kaynaklandığını, açıklanan nedenlerle kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek,

Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, çek nedeniyle yürütülen icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Dava konusu çekin davalı ile dava dışı Sarıyer Çayeli Kültür Derneği arasında yapılan kira sözleşmesi kapsamında derneğe verildiği hususunda bir çekişme bulunmamaktadır.Davalı savunmasında;

dava ve takip konusu çekin kendileri ile dava dışı Sarıyer Çayeli Kültür Derneği arasında yapılan kira sözleşmesi kapsamında karşı tarafa verildiğini, daha sonra dernek başkanı tarafından çekin kaybedildiğinin bildirildiğini ileri sürerek bedelsizlik iddiasında bulunmuş olup, kambiyo senetleri illeten mücerret olduğundan ve çeki elinde bulunduran son hamilin, çeki elinde bulundurma sebebini ispatla yükümlü olmadığından, davalı bu savunmaya göre bedelsizlik iddiasını ispatla yükümlüdür.

Bu kapsamda, Mahkemece hükme esas alınan 04.01.2013 tarihli protokolde, dava konusu çekin Sarıyer Çayeli Kültür ve Yardımlaşma Derneği tarafından kaybedildiği belirtilmiş ise de; davacı yanca bu çekin tahsil edilmek üzere kendilerinde bulunduğunun ileri sürülmüş olmasına göre, bedelsizlik iddiasının aynı güçte yazılı delil ile ispatı gerektiği, söz konusu çekin davacı elindeyken çalındığına yönelik İstanbul 48. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/6 Esas, 2013/100 Karar sayılı dosyasında çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği,

bu nedenle 04.01.2013 tarihli protokolde geçen ''...çeki Sarıyer Çayeli Kültür ve Yardımlaşma Derneğinin çaldırdığı...'' şeklindeki ifadenin bu şekilde anlaşılması gerektiği, dosyaya yansıyan delil durumuna göre, davalının bedelsizlik iddiasını yazılı delille ispat edemediği,

aksine yorumun kambiyo senetlerinin mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı, kaldı ki çeki elinde bulunduran davacının TTK'nun 790.maddesi kapsamında çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli hareket ettiğinin de ispatlanamadığı anlaşılmakla, açıklanan bu nedenlerle davanın kabulüne, alacağın likit ve itirazın haksız olması nedeniyle davalının alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi hatalı görülmüştür.Açıklanan sebeplerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kabulüne dair karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.