İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/1729 K.2023/1148

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketle aynı sektörde faaliyet göstermekte olup, görselleri sunulu ürünü üreterek ticarileştirmeyi planladığını, ancak şirketin faaliyetinin ve müşterilerinin faydalı model ihlal iddiası ile haksız bir zarar görmemesi, özellikle Sınai Mülkiyet Kanununda yer alan ihtiyati tedbir gibi imkanlarla telafisi imkansız zararlar yaşanmaması,

bu vesile ile şirketin kısa ve uzun vadeli yatırım planlamasının hukuki risklerden arındırılarak verimli bir şekilde yapılabilmesi için müvekkilinin girişimine konu ürünün davalı tarafın faydalı model tescilini ihlal etmediğinin tespitinin hayati önem taşıdığını, bu nedenle müvekkilinin bu davayı açmak konusunda hukuki menfaati bulunduğunu, davaya konu faydalı model tescilinin koruma kapsamında yer alan duş süzgecini açıklayan bir bağımsız istemle bu bağımsız isteme izafe edilen bir bağımlı istemden oluştuğunu, davalının faydalı modelinin istemlerinde yer alan kırma kanal yüzeyi, sulu koku önleyici,

redüksiyon ve ızgara kasası unsurlarının davacının ürününde mevcut olmadığını belirterek, müvekkilinin dilekçe ekinde görsellerini sunduğu ürünlerin davalı tarafın ... faydalı model tescilini ihlal etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yalıtım sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkilinin ürünün adının Sızdırmazlık Contası Lamine Edilmiş 360 Derece Dönebilen Duş Süzgeci olduğunu, davacı ürününün müvekkilinin ürününün 2 istemini de tam olarak taklit ettiğini, davacının bu davayı açarak müvekkilinin ürününü taklit ettiğini ikrar ettiğini, davacı ürünü müvekkilinin ürününün taklidi olduğundan davanın reddine, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Davacının üretmeyi planladığı ürünün davalı adına tescilli faydalı modele tecavüz teşkil etmediğine dair açılan bu dava nedeniyle alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile, davalıya ait faydalı modelin biri bağımsız olmak üzere iki istemden oluştuğu, buluşun evlerde, wellness tesisleri, otellerde, huzurevlerinde, spor merkezlerinde, yüzme havuzlarında, özürlüler yurtlarında ve özel banyolarda kullanılan, sızdırmazlık contası lamine edilmiş 360º dönebilen duş süzgeci ile ilgili olup, özelliğinin;

üst çevresinde termoplastik poliüretan conta bulunan süzgeç alt gövde, süzgeç alt gövde üzerinde yer alan ve alt yüzeyinde kırma kanal yüzeyi bulunan, ızgara kasasına sahip etekli gövde, etekli gövdenin ızgara kasası içerisinde yer alan sulu koku önleyici ve lineer ızgara ve tesisat çıkışındaki redüksiyondan oluştuğu, İstem 1'de bahsedilen süzgeç alt gövde olup, özelliğinin, üst çevresindeki termoplastik poliüretan conta ile yekpare olması ve etekli gövdeden ayrı olması ile 360º dönmesi olduğu,

buna göre istem 1'de yer alan unsurların üst çevresinde termoplastik poliüretan conta, süzgeç alt gövde, kırma kanal yüzeyi, ızgara kasası, etekli gövde, sulu koku önleyici, lineer ızgara ve tesisat çıkışındaki redüksiyon olduğu, davacıya ait üründe ise etekli gövde, kırma kanal yüzeyi, ızgara kasası, lineer ızgara, sulu koku önleyici unsurlarının mevcut olmadığı, faydalı modelin koruma kapsamının istemlere göre belirleneceği, davacının ürününde davalıya ait faydalı modelin bir numaralı istemindeki unsurların tamamının mevcut olmadığı, ayrıca bu unsurların eşdeğerlerinin de ürün üzerinde bulunmadığı,

bu nedenle davacının ürünün davalıya ait faydalı modelin koruma kapsamında kalmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda davacının ürünün davalının faydalı modeline tecavüz teşkil etmediği, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu, davalı şirket ile davacı şirket arasında sınai mülkiyet haklarına dayalı devam eden başka davalar bulunduğu,

davalı tarafın dava açılmasına sebebiyet vermediklerini belirtmesine rağmen davayı kabul etmediklerini beyan etmekle davacının ürünü ile ilgili faydalı modele tecavüzünün bulunup bulunmadığı konusunda muaraza yarattığı, bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu olması gerektiği, anlaşılmakla, davanın kabulüne, davacıya ait 02.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda görseli ve teknik özellikleri mevcut olan ürünün davalının adına tescilli ... numaralı faydalı modelinden kaynaklanan haklarına tecavüz etmediğinin tespitine, 02.10.2018 tarihli bilirkişi raporunun karara eklenmesine" karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

-Bilirkişi tarafından yapılan incelemede müvekkiline ait tescilde yer alan buluşun davalıya ait ürün ile eşdeğer olmadığından bahsedildiğini ancak rapor incelendiğinde görüleceği üzere SMK 141. Madde uyarınca müvekkiline ait buluşun davalı tarafça taklit edildiğini, -Davacının, müvekkili ürününde kırma kanalı bulunduğunu, kendi ürününde ise böyle bir detayın olmadığını iddia ettiğini, tarifnameden de anlaşıldığı üzere; kırma kanalı yüzeyi;

her uygulamada kullanılması zorunlu olmayan, yalnızca duvar dibi uygulamalarında kullanılan bir unsur olduğundan bu kanalın olmamasının, müvekkili ürününün taklit edilmediğini göstermediğini, -Müvekkili ürününün adının sızdırmazlık contası lamine edilmiş 360 derece dönebilen duş süzgeci olduğunu, müvekkili ürününün buluş özetinin “Bu bulur evlerde, …, özel banyolarda kullanılan, sızdırmazlık contası lamine edilmiş 360 derece dönebilen duş süzgeci ile ilgili olup, özelliği;

süzgeç alt gövdenin kendinden contalı olarak etekli gövdeden ayrı şekilde imali ile 360 derece dönebilmesi … sahip olmasıdır.” olduğunu, davacı ürünü müvekkili ürününün 2 istemini de tam olarak taklit ettiğini, bu ürünün esasen iki faydası bulunduğunu, birincisinin süzgeç alt gövdenin etekli gövdeden ayrılması olup yenilik vasfı kazandıran esaslı unsurun da bu olduğunu, davacının üretmeyi düşündüğü ürün özelliklerinin 17 numaralı iddialarında dile getirdiğini ve “…üst kısmında yer alan etekli gövde ızgara kasası ile bütün değildir” diyerek müvekkilinin bağımsız istemini ihlal edeceğini açıkça zikrettiğini, ikincisinin ise;

süzgeç alt gövdesinin 360 derece dönebilmesi olduğunu bağımsız istem olduğunu, dava dilekçesi EK-2/2 de yer alan fotoğraflarda davacı tarafın üretmeyi planladığı ürünün alt gövdesinin, 360 derece dönebilecek özellikte üretildiğini, -Davacı tarafın müvekkili ürününün dikdörtgen şeklinde olduğunu ancak kendi üretmeyi planladıkları ürünün ise daire şeklinde olduğunu iddia ettiğini ancak faydalı modelin;

yenilik vasfı bulunan ve sanayiye uygulanabilir bir buluş ortaya koyduğunu ve Davacı ürününün müvekkili ürününün bir klonu olup, yenilik vasfı taşımadığını,-Davacı ile müvekkili arasında fikri mülkiyet hukukuna ilişkin olarak devam eden birden fazla dava bulunduğunu, Müvekkili tarafından daha önce bir çok tescilli ürünüyle ilgili olarak davalı aleyhine tespit isteminde bulunulduğunu ancak müvekkilinin başvuruları arasında işbu dava konusu olan ürün ve faydalı model tescili bulunmadığını, yargılama giderlerinin müvekkili aleyhine yükletilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

6769 Sayılı Kanunun 141. maddesi 1/a uyarınca buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen taklit etmenin tecavüz sayılacağı belirtilmişken, bilirkişi tarafından yapılan incelemede ürünlerin eşdeğer olmaması nedeniyle koruma kapsamında kalmadığı iddiasının hukuka aykırı olduğunu, davanın kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle bir patent tescilinin bağımsız isteminde yer alan tüm unsurları bir arada içermeyen bir ürünün bu patent tescilini ihlal ettiğinin kabul edilmeyeceğini, Patentin kısmen ihlali mümkün ise de bir ürünün bir patent tescilini ihlal etmesi için öncelikle patentin bağımsız isteminde yer alan tüm unsurların ürün üzerinde yer alması gerektiğini, bu şart gerçekleşiyorsa bundan sonra bağımlı istemlerin kısmen ya da tamamen ihlal edilip edilmediğinin tartışılacağını,

eğer bir ürün bağımsız istemde yer alan unsurların biri ya da birkaçını içermiyorsa bu durumda tescile konu teknik problemin patent tescilinden farklı bir şekilde çözüldüğünün kabul edileceğini, davalı tarafın iddiaları yönünde yargılama giderlerinin müvekkillerine yükletilmesinin düşünülemeyeceğini, mahkeme kararında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme,

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın, davacının ürünlerinin davalı tarafın ... nolu faydalı model tescilini ihlal etmediğinin tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.İncelemesi yapılan ürün ... nolu “Sızdırmazlık contası lamine edilmiş 360* dönebilen duş süzgeci” buluş başlıklı faydalı model belgesine ilişkin olup, istem 1'in "Bu buluş, evlerde, wellness tesisleri, otellerde, huzurevlerinde, spor merkezlerinde, yüzme havuzlarında,

özürlüler yurtlarında ve özel banyolarda kullanılan, sızdırmazlık contası lamine edilmiş 360* dönebilen duş süzgeci ile ilgili olup, özelliği; üst çevresinde termoplastik poliüretan conta (1.1) bulunan süzgeç alt gövde (1), süzgeç alt gövde (1) üzerinde yer alan ve alt yüzeyinde kırma kanal yüzeyi (2.2) bulunan, ızgara kasasına (2.1) sahip etekli gövde (2), etekli gövdenin (2) ızgara kasası (2.1) içerisinde yer alan sulu koku önleyici (3) ve lineer ızgara (4) ve tesisat çıkışındaki (1.2) redüksiyondan (5) oluşmasıdır.

İstem 2 "İstem 1'de bahsedilen süzgeç alt gövde (1) olup, özelliği; üst çevresindeki termoplastik poliüretan conta (1.1) ile yekpare olması ve etekli gövdeden (2) ayrı olması ile 360* dönmesidir" şeklinde tescilli olduğu anlaşılmıştır.İncelenen FM in ana isteminde yer alan unsurlar üst çevresinde termoplastik poliüretan conta (1.1) süzgeç alt gövde (1), kırma kanal yüzeyi (2.2), ızgara kasası (2.1) etekli gövde (2), sulu koku önleyici (3), Jineer ızgara (4), tesisat çıkışındaki (1.2) redüksiyondan (5) oluştuğu tespitinin bilirkişi tarafından yapıldığı,

davacı incelenen ürününde ise etekli gövde (2), kırma kanal yüzeyi (2.2), ızgara kasası (2.1), lineer ızgara (4), sulu koku önleyici (3)'nin mevcut olmaması nedeniyle tek bağımsız istemi olan, 1 nolu isteminde tanımlanan özelliklerin tamamının var olmaması nedeniyle tecavüz oluşturmadığına ilişkin görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca incelenen üründe belgenin ana isteminde mevcut olmayan unsurlar ile “eşdeğerlik” yönünden inceleme yapılabilecek başka bir unsur, karşılık gelen bir şey mevcut olmadığından eşdeğerliliğin söz konusu olmadığı belirtilmiştir.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununa göre, incelenen FM in ana isteminde yer alan unsurlar üst çevresinde termoplastik poliüretan conta (1.1) süzgeç alt gövde (1), kırma kanal yüzeyi (2.2), ızgara kasası (2.1) etekli gövde (2), sulu koku önleyici (3), Jineer ızgara (4), tesisat çıkışındaki (1.2) redüksiyondan (5) oluştuğu tespitinin bilirkişi tarafından yapıldığı,

davacı incelenen ürününde ise etekli gövde (2), kırma kanal yüzeyi (2.2), ızgara kasası (2.1), lineer ızgara (4), sulu koku önleyici (3)'nin mevcut olmaması nedeniyle tek bağımsız istemi olan, 1 nolu isteminde tanımlanan özelliklerin tamamının var olmaması nedeniyle tecavüz oluşturmadığının bildirildiği, eşdeğerlilik açısından inceleme yapıldığı, bir unsur, esas itibarıyla istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynmı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.” hükmünün düzenlendiği,

fotoğraflarda incelenen unsurlar ile aynı işlevleri yerine getiren ve eşdeğerlik açısından incelemeye tabi tutulacak parçaların varlığının tespit edilemediğinin bildirildiği, bilirkişi raporunun objektif, denetime elverişli ve bilimsel olup dava konusu faydalı modelin istemleri tek tek karşılaştırılarak sonuca ulaşılmış olmakla bu rapora göre davacının, davalının faydalı modeline tecavüzlerinin bulunmadığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesine kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

19/10/2023