İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/1902 K.2023/1454

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davalıya ait ... numaralı Anne Bebek Bakım Çantası isimli endüstriyel tasarımın tescil tarihinden önce yurt dışı ve yurt içi pazarında üretilip satışının yapıldığını, piyasada, web sayfalarında ve kataloglarda yer aldığını, müvekkilinin de ... ibaresiyle faaliyet gösteren şahıs şirketi üzerinden bir kaç yıldır anne bebek bakım çantası satışı yaptığını, davalıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını haiz olmadığını belirterek, bu sebeplerle davalıya ait ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin 2017 yılı 3.ayından itibaren dava konusu ... numaralı tasarım tesciline konu anne bebek bakım çantası ürünlerini satmaya başladığını, kamuya arzda bulunduğunu ve bu sebeple rüçhan hakkı elde ettiğini, davacı tarafından müvekkilinin tasarımının yeni olmadığına ilişkin iddiasının somut delillerle ispatlanamadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davalıya ait tasarımın "bebek bakım sırt çantası" niteliğinde çanta tasarımı olduğu, tescil başvuru tarihinden önce 05/12/2016 tarihinde dava dışı ... firmasının https://www.....com/.../ isimli ... sayfasında yayınlanan sırt çantası tasarımı ile aynı denilecek kadar benzer olduğu, sırt çantası için tasarımcının yüksek derecede seçenek özgürlüğü mevcut olmasına rağmen davalının tescil ettirdiği tasarımın küçük ayrıntılar dışında bu ürünün tasarımı ile birebir aynısı olduğu,

bu nedenle yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne, davalı adına tescilli ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine" karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, Davacı tarafın ispat külfeti altında olduğunu, taraflarınca dosyaya sunulan 2017 yılı mart ayı ve sonrası faturalar ile dava konusu “Anne Bebek Bakım Çantası” ürününün henüz tescil edilmeden önce 2017 yılı mart ayından itibaren satış yolu ile kamuya arz edildiğini bu sebeple müvekkilinin, SMK 57/2.

Maddesinde ifade edilen rüchan süresinden yararlanma hakkı bulunduğunun kanıtlandığını, davacı tarafın dosyaya sunduğu internet içerikleri ve tarihler her ne kadar tartışmaya açık, iddianın ispatına yönelik denetlenebilir somut deliller değiller ise de, bu delillerin tamamının müvekkilinin kamuya arzının gerçekleştiği 2017 yılının 3. ayından sonra olduğunu, davacının dosyaya sunduğu hiç bir delilin, müvekkilinin tasarımının yenilik unsurunu kaldırmadığını, Bilirkişilerce HMK uyarınca huzurdaki davanın taraflarca hazırlanma ve ispatı zorunluluğu ihlal edilerek,

bilirkişi resen delil arayışına giriştiğini, resen değerlendirmeye alınan “... firmasına ait facebook hesabı içeriği” nin yasal, somut ve denetlenebilir bir delil olmadığını, ... firmasına ait facebook hesabında benzer bir çanta görselinin 05.12.2016 tarihinde yayınlandığına dair internet içeriğinin, somut, denetlenebilir bir delil olmadığını,

söz konusu firmanın ... "https://www....com/" https://www.....com/ internet alanında aynı tarihte yayınlanmış aynı çanta görseline rastlanamadığını ayrıca bilirkişi raporunda aynı görsellerin ... firmasına ait instangram hesabında 2017 yılının 5. Ayında(rüchan süresi içinde) yayınlanmış olmasının ise bir çelişki olduğunu, ... firmasına ait herhangi bir tasarım tesciline de rastlanamamış oluşu, sadece ... üzerinden yapılan, manüplasyona açık bir yayın ile müvekkilinin tasarım tescilinin yenilik unsurunun kaldırılamayacağını, “ https://....com/...” internet alanında yayınlanan facabook hizmet koşullarına göre,

...’ un içerik yönünden gerçeklik garantisi vermediğini ve sorumluluk almadığını, bilirkişi raporunun dayanağı olan kaynakların, yasal delil olmadığı yönündeki itirazlarının dikkate alınmayarak, söz konusu raporun hükme esas alınmasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, -Bilgilenmiş kullanıcı nazarında, ... firmasına ait ürün ile müvekkili ürünü arasında ufak tefek farklılıklar dışında, yenilik oluşturacak ve işlevi değiştiren farklılıklar mevcut olduğunu, dava konusu ürünlerin “Anne Bebek Bakım Çantası” olarak satılan ürünler olduğunu,

müvekkilinin tasarım tescili ile dava dışı ... firmasına ait ürün görselleri ön ve arka yüzden karşılaştırıldığında, zorunlu tasarım unsurları dışında kalan bir takım farklıklar bulunduğunu, müvekkilinin ürününün ön yüzünde “...” simgesi alt kısmında kahverengi etiket, fermuarın üzerinde dikiş ile ayrılmış genişçe bir kısım mevcut iken, bu tasarım unsurlarının ... firmasına ait üründe mevcut olmadığını, müvekkiline ait çantanın arka kısmında fermuar ile açılan bir göz mevcut iken, ... firmasına ait üründe böyle bir bölüm mevcut olmadığını, fermuar açıldığında direkt olarak çantanın içine ulaşıldığını,

bu ürünleri almak isteyen bilgilenmiş kullanıcıların aradaki farklılığı anlayabilecek düzeyde olduğunu, iki çantanın gerek tasarım gerekse işlevsellik yönünden farklılıklar arz ettiğini,-Yeni bir bilirkişi heyetinden dosya kapsamı denetlenebilir deliller üzerinden rapor almamasının, usul ve yasaya aykırı bilirkişi raporu ve delillerle istinaden davanın kabulüne karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, yeniden bilirkişi incelemesi raporu alınması sureti ile yapılacak istinaf incelemesi neticesinde istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme,

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalıya ait “Anne Bebek Bakım Çantası” ürününü başlıklı ... numaralı endüstriyel tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarından yoksun olduğu iddiası ile hükümsüzlük davasını açmıştır.12.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının dava konusu tescil başvurusunu yapmadan önce dava konusu tasarıma ait ürün satışına başladığı, davalının dosyaya sunduğu internet içeriklerinin en geç 29.05.2017 tarihine kadar geriye gittiği, ancak resen yapılan inceleme neticesinde ... firmasına ait facebook hesabında benzer bir çanta görselinin 05.12.2016 tarihinde yayınlandığının anlaşıldığı,

... firmasına ait ... hesabında benzer bir çanta görselin yer alan çanta görseli ile davalı tasarımı arasında genel izlenim itibari ile yapılan kıyaslamada yenilik olarak kabul edilebilecek bir faklılığa rastlanamadığı ifade edilmiştir.Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği,

sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır. Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir.

Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.04.2017 tarih, 2015/13749 Esas, 2017/2336 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olup olmadığı hususlarında tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davalıya tasarımların teknik zorunlulukları ile tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirilmiş, dava konusu birbiri ile yenilik ayırt edicilik yönünden karşılaştırılan tasarımlar “bebekler için bakım sırt çantası” olarak tanımlanan çanta tasarımlar olduğu, her iki tasarımın dış konturu aynı formda olup, her iki tasarımda da üst taşıma kulpları aynı form ile çanta üzerinde aynı konumda oldukları, her iki tasarımda da üst taşıma kulplarının çantaya bağlandığı nokta aynı detay öğelerini içerdiği, her iki tasarımda da üst taşıma kulplarının ucunda aynı detay öğesi yer aldığı,

her iki tasarımda da ürünün ön yüzünde aynı form ve ebatlarda fermuarlı göz yer almakta, göz içerisinde aynı form ve ebatlarda biberon yuvaları ile lastikli cep bulunduğu, her iki tasarımda da çantanın yanlarında aynı esnek bant yardımı ile yer şişe gözü yer aldığı, çantanın fermuarı aynı form ile kağalı halde ürünün ön yüzünde görünür halde olduğu, her iki tasarımda da ürün marka şekli ve logosu ürün üzerinde aynı konumda yer aldığı, her iki tasarımda da ürünün arka görünümünde üstte ürün gövdesinden farklı renkte aynı form ve ebatlarda şerit bulunduğu,

her iki tasarımda da ürünün sırt taşıyıcı kulpları aynı form ile çanta üzerinde aynı konumlardan bağlandığı, ürünün arka görünümünde altta aynı form ve ebatlarda açılabilir fermuarlı göz yer aldığı, her iki tasarımın iç tasarımında aynı göz sayısı aynı form ve ebatlarda yer aldığı belirtilmiş olup, Dairemizce dosyaya sunulan rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmüştür.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının, toplanan delillere ve hukuka uygun olduğu istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

23/11/2023