İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/2027 K.2023/1619

DAVANIN KONUSUFaydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/12/2023

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Kendisinin ... numaralı faydalı modelin tescilli sahibi olduğunu, 1997 ve 1998 yıllarında hak sahipliğinin devamı için yatırılması gereken harçları yatırdığını, ancak 1999 yılında yaşadığı maddi sıkıntılar nedeniyle aidatı ödeyememesi üzerine faydalı modelin kamuya mal olduğunu, faydalı modelin tarifnamesi incelendiğinde buluşun hela taşının ayak basma yerlerine gelen kısma üretim aşamasında yahut sonrasında eklenecek bir rampa ile kullanıcıya ergonomik bir kullanım sağlama amacı taşıdığını,

ancak davalı tarafından kendisine ait buluşun birebir aynısının sanki ilk kez bulup piyasaya arz etmiş gibi TPMK nezdinde ... numarası ile tescil ettirildiğini, buluşlar arasındaki tek farkın davalı yanın tarifnamesinde rampa kelimesi yerine eğim kelimesini tercih etmesinden ibaret olduğunu, davalıya ait faydalı modelin yeni olmadığını, tescil şartının oluşmadığını, bu sebeplerle davalı adına tescilli 2016/18621 numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının husumet ehliyeti bulunmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, yıllık ücretin ödenmemesi ve bunun da ötesinde tescil tarihinden itibaren 10 yıllık koruma süresinin sona ermesi karşısında davacının faydalı model belgesinden doğan hak sahipliği sona ermiş olup, söz konusu faydalı model belgesi dayanak gösterilmek suretiyle herhangi bir talepte bulunulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirket adına tescilli faydalı modelin ... numaralı faydalı modelden farklı olduğunu, ayrıca yenilik vasfını taşıdığını, davacının faydalı modelinin "...",

müvekkili şirketin tescilli faydalı modelin ise "BİR ALATURKA HELA TAŞI" olduğunu, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece. "Davanın REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faydalı model belgesinde tescil edilen ürünün buluş vasfının bulunmadığını, davalının da buluş olmadığını kabul ettiğini, mahkemenin kararına göre; sonradan bir araca yapılan modifiye ile yeniden marka, patent başvurusu yapılabilmesinin de önünün açıldığını , davalı faydalı model belgesinin iptali gerektiğini, bu sebeplerle yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davalı vekilinin istinaf dilekçesine cevabında; davacının ... buluşuna ilişkin ... numaralı faydalı model belgesinin koruma süresi yıllık ücretlerin ödenmemesi nedeniyle sona erdiğini, bunun yanı sıra davacının faydalı model belgesinde de açıkça belirtildiği üzere işbu belge 13.05.1997 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 10 yıl süre ile verilmiş olup söz konusu belgenin,

ne müvekkili şirket’in ALATURKA HELA TAŞI tasarımını tescil için başvuruda bulunduğu/tescil ettirdiği tarih olan 13.12.2016 tarihinde ne de Müvekkil Şirket’in faydalı model belgesi için başvurduğu tarih olan 15.12.2016 tarihinde geçerliliğini korumadığını, rampa buluşunun davacı tarafından yalnızca mevcut bir hela taşına rampa eklenmesi olarak tanımlandığını, ... numaralı faydalı modele konu BİR ALATURKA HELA TAŞI buluşunun ise hela taşı, gövde, hazne, gider deliği, gider, ayak basma yüzeyi,

çıkıntı ve su yolu olmak üzere birden fazla unsurun tarifnamede belirtilen amacı gerçekleştirmek için bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulmuş ve tekniğin bilinen durumunun ötesinde olan bütünüyle özgün olduğunu yenilik unsuru taşıdığını davacı tarafın istinaf taleplerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: Dava, davalıya ait ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemine ilişkindir. Davacı davalı adına tescilli faydalı modelin daha önce kendi adına tescilli modelin aynısı olduğunu yenilik unsuru taşımadığını beyanla hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Tescilli bir faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesi halinde kural olarak ispat yükü davacı taraftadır.

Bununla birlikte KHK’nın 156. maddesi uyarınca, faydalı model başvurusunun kabulü onun mutlak manada yeni olması koşuluna bağlı tutulmuştur. Diğer bir anlatımla, başvuruya konu olan buluşun başkaları tarafından başvuru tarihinden önce, ülkede veya dünyada kamuya açıklanmamış veya kullanılmamış olması gerekir. Kamuya açıklama başvurucu tarafından yapılmış ise faydalı model başvurusunun en geç 12 ay içerisinde yapılmış olması zorunludur.

Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki teknik ilerleme sağlayan yeniliklerdir. Bu nedenle hayatı kolaylaştıran, ürünleri ucuzlaştıran, tasarruf veya daha faydalı kullanım sağlayan küçük ve faydalı buluş niteliğindeki yeniliğin varlığı yeterlidir. Buluşun teknik alanda yeni ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir. Yenilik incelemesi yapılırken, patentlere özgü buluş basamağının aşılması aranmaz.

Dosya kapsamına göre, ... numaralı "bir alaturka hela taşı" isimli faydalı modelin 21.08.2017 tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği, ... hela taşı ile ilgili olduğu, gerekçeli ve ayrıntılı teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davacıya ait faydalı model buluş özetinde hela taşlarında ayak koyma yerlerine, ayak topuğunu 5 cm kadar yükseltecek ortopedik bir rampa ilave etmektir.

Bu rampa, halen kullanılmakta olan hela taşlarına 5 cm yükseklikte topuklu ortopedik terlik veya üretim aşamasında kalıba ek ilaveyle ortopedik rampa yapılması şeklinde açıklandığı, rampanın hela taşına uygulanabilir 5 cm yükseklikte bir eğim şeklinde ve halen kullanılmakta olan hela taşlarına sonradan eklenebilir sert plastikten mamul ortopedik terlik biçiminde rampa şeklinde açıklandığı, davalının faydalı modelinin ise, zemin ile arasında 10 ila 13 derece açı olacak şekilde eğime sahip ayak basma yüzeyine sahip alaturka hela taşı olarak gösterildiği,

her iki faydalı modelin karşılaştırılmasında uyuşmazlık konusu faydalı modelin davacı modelinde tanımlanan rampadan farklı ve yeni olduğu, ayrıca davalıya ait faydalı modelde yer alan hazneye giden sıvının dışarıya sıçramasını önlemek için kubbe şeklinde en az bir çıkıntı şeklinde tarif edilen unsurun davacıya ait faydalı modelde bulunmadığı tespit edilmiş olmakla, davalıya ait faydalı modelin yenilik unsurunu karşıladığı, davalının faydalı modelinin hükümsüzlüğü koşullarının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak , dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

14/12/2023