İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/2137 K.2023/1585

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın mimarlık ve tasarım alanında faaliyet gösteren saygın bir firma olduğunu, 13/07/2018 tarihindeki tanıtım e-postasına istinaden davalı firmadan geri dönüş yapıldığını ve ... fuarı için davalı şirket tarafından fuar stand tasarımı ve teklifi talebinde bulunulduğunu, bunun üzerine 18/07/2018 tarihinde davalı firmaya tasarım çalışmasının görselleri ve fiyat teklifi dosyasının yollandığını, davalı şirketin firma-fuar stand işleri yetkilisini ... tarafından telefon ile geri dönüş yapıldığını ve tasarımın beğenildiğini fakat üzerinde birkaç değişiklik istenildiğinin belirtildiğini,

firmaya gönderilen son fiyat teklifinin işçilik ve KDV dahil 27.140,00 TL olduğunu, bahse konu son fiyat teklifinden sonra müvekkili şirketi oyalama sürecine geçildiğini ve daha sonra başka bir firmayla anlaşıldığı bilgisi verildiğini, müvekkili şirketin davalı firmadan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 27.140,00 TL maddi tazminat talebinde bulunduklarını,

ayrıca şirketin itibarının zedelenmesi ve kendisine ait tasarımın izinsiz kullanılması sonucu ticari saygınlığının zarar görmesi nedeniyle 3.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren yasal gaiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Derdest davada esasa girilmeden önce görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı verilmesini, müvekkili firmanın kendi kurumsal kimliğini yansıtan renk ve tasarımları kullanarak yıllardır çeşitli yurt içi ve uluslararası organizasyonlarda özgün tasarımları ile yer alan köklü bir firma olduğunu, çizimlerin sanat eseri olduğnuun kabulünün mümkün olmadığını, maddi ve manevi haklarının ihlal edildiği ispat edilemediğini, davacının FSEK kapsamında manevi tazminat talep edemeyeceğini, müvekkili firmanın davacıya ait fuar çizimlerinin hiçbir suretle kullanılmış olmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; "davacının sunduğu proje ile davalının kullandığı fuar standının kıyaslanması sonucunda, eserlerin birbirlerinden bağımsız ve farklı olduğu, bilirkişi raporunun yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının eserinden kaynaklı haklarına tecavüz olmadığı gerekçesiyle davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından yeteri kadar inceleme yapılmadan ve bilirkişi raporuna sunulan itirazlar değerlendirilmeden rapora göre karar verildiğini, mahkeme kararında aleyhlerine hükmedilen vekalet ücretinin de hatalı olduğunu, manevi tazminatın reddinde maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücreti hükmedildiğini, hükmedilen vekalet ücretlerinin de oran olarak hatalı olduğunu, Bilirkişi raporunun teknik yönden hatalı, eksik ve kusurlu olduğunu, heyet içerisinde iç mimar yer almadığını, Bilirkişi raporunda benzer kısımlardan hiç bahsedilmediğini,

sadece farklılık bulmak üzerine çalışıldığını, müvekkili firma tarafından yapılan çizim sonrası davalı firmayla konuşulduğunu ve bazı özelliklerin de şifahen onlara anlatılarak düzeltilmesi gereken yerlerin söylendiğini, mesela ön cephede bulunan rafın içine kolon geçirilmemesinin taşıma sağlamayacağı ve bu sebeple sadece kolon geçirilmesinin müvekkili firma tarafından söylenmiş ve düzeltileceğinin belirtildiğini, Bilirkişi raporunda çizimde kullanılan duvar görselleriyle gerçekte kullanılan görselin aynı olmadığının belirtildiğini, çizimde kullanılan görselin temsili olduğunu,

firmanın oraya koymak istediği görselin en son mimarlarda baskısını yaptırıp istenilen alana koyacağını, aydınlatma ve kullanılan masa, sandalyalerin farklılık gösterdiğini çünkü bunların değişken olduğununun teklif verilen her firmaya baştan belirtildiğini, firmalara çizim dosyasının yanında gönderilen fiyat teklifi sayfasında bunların hepsinin kiralık olduğunun yazdığını, aydınlatma ve masa, sandalyeler çıkarılınca projelerin birebir benzelik gösterdiğini, Raporda müvekkilinin lehine olan benzerliklerden bahsedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkiline ait eserle davalı firma tarafından uygulanan standın aynı olduğunu,

çünkü tasarım aşamasının daha bitmediğini ve fuarda uygulanan son halin bilgilerinin de davalı firmaya verildiğini, davalı firma tarafından da fiyatta anlaşma sağlanamadığından müvekkili firmanın vermiş olduğu bilgiler doğrultusunda aynı eserin başka birine yaptırıldığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, esere vaki tecavüzden kaynaklı tazminat davası olup, davacı; tasarlamış olduğu fuar stand tasarımının davalı yanca izinsiz olarak kullanıldığını iddia ederek, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davacı yanca dosyaya sunulan tasarıma ve davalının uygulamasını gösteren görseller incelenerek dosyaya sunulan teknik bilirkişi raporuna göre, davacı firma tarafından oluşturulanı çizim ve görsellerin, sahibinin hususiyetini taşıyan mimari bir tasarım vasfı taşıması nedeniyle, tasarımın FSEK'in 1/B maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken eser niteliğini taşıdığı, davacının tasarımı ile davalının kullandığı sabit olan tasarım arasında teknik yönden yapılan inceleme sonucunda benzerlik bulunmadığı tespitinde bulunulmuş ve Mahkemece bu tespit dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiş ise de;

dosyaya sunulan bilirkişi raporunu tanzim eden bilirkişilerin yeterli uzmanlığa sahip olmadığı, bu haliyle raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı gözetilerek, aralarında bir iç mimar ve bir de tasarım konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak, varılacak sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

14/12/2023