İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/2249 K.2024/27

DAVANIN KONUSU Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/01/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın yeni ve ayırt edici olduğunu iddia ederek tasarlayıp belgeye bağladığı tasarımın müvekkilinin ... numaralı faydalı model belgesinin aynısı olduğu, yine müvekkilinin faydalı model belgesinin iptalini istedikleri dosyada örnek olarak ileri sürdükleri ... numaralı otomatik güvenlik kilidi isimli başvurunun da birebir aynısı olduğu, bahsi geçen faydalı model belgeleri ve TPE kayıtları incelendiğinde davalı tarafın Tasarımının yeni ve ayırt edicilik özelliklerine haiz olmadığını bu nedenle davalının ... sayılı tasarım belgesinin iptali ve sicilinden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... numaralı patent başvurusunda emniyet kilidinin merkezden butonlu (düğmeli) olduğu, davaya konu emniyet kilidinin 20.04.2005 başvuru tarihli ... numaralı faydalı model başvurusu tarif namesi incelendiğinde emniyet kilidinin uçtan çalıştırıldığı, bir çok parçadan oluştuğu ve bu parçaların İmalat ve montajının zor olduğunun görüldüğü, ... başvuru numaralı faydalı modelde bulun fazla parça ve montaj zorluğu probleminin ... başvuru numaralı patent başvurusunun çözdüğü, bu çözümün davaya konu emniyet kilidinin çalışma şeklinin merkezde düğme konularak yapılmış olduğu,

kısacası Emniyet kilidindeki düğme hareketli mandal ucundan alınıp hareketli mandal merkezinde tasarımı yapıldığı, davaya konu ...numaralı faydalı model de düğmenin merkezinde bulunduğu bir tasarım olduğu, davaya konu olan ... başvuru nolu faydalı modelin çalışma şekliyle ... başvuru numaralı patentin çalışma şeklinin birebir aynı olduğu, bu yönü ile ... numaralı başvurunun faydalı model olmadığı, ... başvuru numaralı faydalı modelin düğmeyi çalıştıran mekanizmasının ... başvuru nolu patentin düğmeyi çalıştıran mekanizması İle fonksiyon anlamında bire bir aynı olduğu,

... başvuru numaralı faydalı modelin düğmeyi çalıştıran mekanizmasının ... başvuru numaralı patentin düğmeyi çalıştıran mekanizmasından ufak tefek farklılıklar içermekte olduğu bu farklılıkların ..., başvuru numaralı faydalı model ... başvuru numaralı Patente karşı yeni yapmadığı, başka bir ifade ile ... başvuru numaralı faydalı modeli, ... başvuru numaralı patent başvurusunun taklit olduğu,

hükümsüz kılınması gerektiği, bununla İlgili olarak İstanbul 4 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/19 Esas sayılı dosyasında davacının ..., başvuru numaralı faydalı modelinin hükümsüzlüğü için müvekkili eşinin şirketi olan ...'nin hükümsüzlük davası açtığı, anılan dava dosyasında bilirkişi incelemesi yapıldığı bilirkişinin davacının faydalı modelinin hükümsüz sayılması konusunda görüş bildirdiği, davacı yanın müvekkillerini zor durumda bırakmak için iş bu davayı açtığı, ... başvuru numaralı Patent Başvurusu ...) ...

Patentten dolayı reddedildiği, bunun da Anonim olmuş bir tasarımın haksız ve hukuka aykın olarak davacı tarafından ... başvuru numaralı faydalı model olarak tescil edildiği, bu tescilin mahkeme tarafından hükümsüz kılınması gerektiği, hükümsüzlüğünü talep ettikleri ... başvuru numaralı faydalı model ile bu faydalı modelin başvuru tarihinden çok önce başvuru yapılmış ... başvurunun aynı olduğu, davalı olan müvekkili ...' nin ...

Satışını yaptığı emniyet kilidinin davaya konu ... başvuru numaralı Faydalı Model den bir çok farklılıklar içermesine rağmen İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mah. 2015/44 D.iş nolu tespit davasında bilirkişi heyeti tarafından eşdeğer görülmesine bu dava sebebiyle itiraz ettiklerini, çünkü bizzat müvekkili tarafından geliştirilmiş yeniliklerin emniyet kilidinin geliştirilmiş hali olduğunu, buna rağmen tespit davası bilirkişi heyetinin eşdeğer olmamasına rağmen eşdeğer görüyorsa davaya konu ... başvuru model ... başvuru numaralı Patent başvuru nolu ürüne eşdeğer olduğu,

bunun sonucunda ..., başvuru numaralı faydalı modelin hükümsüz kılınması gerektiği, açıklanan nedenlerle modeldeki farklılıkların davaya konu ..., başvuru numaralı faydalı modele benzemediği, anonim olan emniyet kilidinin geliştirilmiş şekli olduğunu davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince. "Dosyaya ibraz edilen deliller, celp edilen TPE kayıtları, yaptırılan her iki bilirkişi incelemesine esas heyet raporları bir bütün olarak incelendiğinde; hükümsüz kılınması istenen tasarımın koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu anlaşıldığından davacının davasının esastan reddine karar verilerek yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre" davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket ortaklarından ... buton ile kilitleme sağlayan pencere emniyet kilidi isimli buluşu yapıp tescil ettirdiğini, davalı tarafın eşine ait ... isimli şirketin müvekkil tarafından gerçekleştirilen buluşu taklit ettirmesi ve müvekkilin fikri haklarına tecavüz etmesi sebebiyle İstanbul 1.FSSHM 2015/228 E.sayılı dosyasından dava dışı ... hakkında dava açıldığını, söz konusu davanın derdest olduğunu, bu dava kapsamında ve davadan önceki tespit bilirkişi raporunda dava dışı ... müvekkilin ...

Y numaralı faydalı model belgesinden kaynaklanan fikir haklarına tecavüz ettiğinin tespit edildiğini, bahse konu davaların konusunun aynı nitelikte olduğunu, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri neticesinde dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının aleyhlerine düzenlendiğini, aynı mahkemenin 2015/225 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda dava konusu buluşun davalı tarafından yapılan aynı nitelikteki kilit sistemi ile tecavüze uğradığının tespit edildiğini, davanın reddine dayanak olan bilirkişi raporlarının çelişkili tespitler içerdiğini,

raporun inceleme ve değerlendirme başlıklı bölümünde yenilik kavramının mutlak bir yenilik olarak ortaya çıkması gerektiğini, tasarımlarda yenilik için öncelikle koruma istenen tasarımın aynısının daha önceden kamuya sunulup sunulmadığına bakılması gerektiğini, ikinci aşamada ise önceki tasarımla benzerliği, aynı izlenimi uyandırma, gibi hususlarda aynılık araştırması yapılması gerektiğini, devamla yapılan inceleme sonucunda küçük ayrıntılarda farklılıklar olduğu görülse bile her iki tasarımın da benzer kabul edileceğini, bilirkişilerin belirttiği bağlantı deliklerinde fark dediği hususun delik sayısı olduğunu,

tasarımların alt gövde kenarlı ve kilit kolu formlarındaki farklılıkların ufak tefek rötuşlar yapılarak müvekkile ait ürünün birebir aynısının yapıldığı gerçeğinin değişmediğini, bunları yenilik addetmenin hatalı olduğunu, 6769 sayılı SMK 56/4-b maddesine göre tasarımların sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edileceğini, bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazların da dikkate alınmadığını, elektrik mühendisi bilirkişinin söz konusu raporu düzenleme yetkisi olmadığını, konu uzmanlığı ile alakası olmadığını, davalının yeni ve ayırt edici olduğunu iddia ederek tasarlayıp belgeye bağladığı tasarımın müvekkilin ...

Y numaralı faydalı model belgesinin aynısı olduğunu, davalının imal ettiği ürünün müvekkilin tescilli ürününün birebir aynısı olduğunu, tasarımın yeni ve ayırt edici özelliklerine haiz olmadığından iptali ve TPE sicilinden terkini gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu; davalı adına ... nolu endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Dava tarihi itibariyle 6769 sayılı SMK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. 11/03/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda.

Davalıya ait ... tescil no.lu "Çocuk ve Hırsız Güvenlik Kilidi" tasarımlarının dosya içerisindeki deliller karşısında yenilik unsuru taşıdığını 554 sayılı KHK ye ve yeni 6769 Sınaî Mülkiyet Kanununa göre yenilik vasfına sahip olduğu belirtilmiştir. 30.10.2019 tarihli ikinci bilirkişi heyetine ait raporda.

Davalı tarafa ait ... tescil numaralı "Çocuk ve Hırsızlık Kilid” tasarımının, 11.03.2019 tarihli bilirkişi heyet raporuyla paralel olarak, 554 sayılı (mülga) EndTasKHK m. 5-7 (6769 sayılı SMK m. 56) hükümlerine göre yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını haiz olduğunu belirtilmiştir.

Somut olayda, davanın konusunun endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğü davası olduğu, mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; mahkemece rapor alınan her iki bilirkişi heyetinde de, tasarım uzmanı bilirkişilerin bulunmadığı, bilirkişi raporlarında denetime elverişli ve usulüne uygun şekilde inceleme yapılmadığı, raporlarda tasarımlar arasında farklılıklardan ziyade benzerlikler üzerinde durulması gerekir iken bu husus üzerinde durulmadığı yeterli olmayan bilirkişi raporuna istinaden eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/6 . maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, Mahkemece öncelikle bilirkişi heyetine tasarım uzmanı bilirkişi eklemek sureti ile oluşturulacak bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm kurulması için dosyanın ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

11/01/2024