İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/633 K.2024/570

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile .... A.Ş. ve ... Ortak Girişim İş Ortaklığı arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince ortaklığa sözleşmede belirtilen malların teslim edildiğini, davalıların finansal kiralama bedelini Finansal Kiralama Kanunu doğrultusunda uygun süre verilmesine rağmen ödemediğini ileri sürerek finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshinin tespiti ile davalılara teslim edilen sözleşme konusu malların davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalılar vekilleri ayrı ayrı vermiş oldukları cevap dilekçelerinde; finansal kiralama sözleşmesi gereği davacının edimlerini yerine getirmediğini, temerrüde düşen tarafın davacı olduğunu ileri sürerek, dilekçelerinde ayrıntılı olarak bildirdikleri nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulüne, Taraflar arasında yapılmış Antalya .... Noterliği'nin 07/03/2012 tarih ve ... yevmiye ve ... sözleşme nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Antalya ... Noterliği'nin 25/04/2012 tarih ve ... yevmiye nolu Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi'nin haklı nedenlerle feshinin tespiti ile dava ve finansal kiralama sözleşmesine konu; 13/02/2012 tarih, ... nolu ve 5.450.000 EURO bedelli faturada belirtilen; 1 ADET, TÜNEL EKİPMANI TÜM GEREKLİ PARÇA VE AKSESUARLARI İLE BİRLİKTE ÇİFT KORUMA/KALKAN/SİPER TBM3500 TÜNEL AÇMA MAKİNASI'nın (GÜMRÜK TARİFE NO:...) davalılardan alınıp davacıya aynen iadesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde; davacının ticari defterlerinin bilirkişilere sunulduğunu, davalıların ve iş ortaklığının defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmadığını, Mahkemece bilirkişi raporuna itirazları hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, Yerel Mahkemenin, 19/10/2020 tarihli ara kararıyla, talep üzerine ve mevcut durumda değişiklik olmadığı halde, ara kararından rücu edilmesine karar verdiğini, 3 yıl boyunca ertelenmiş huzurdaki yargılamada, alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlar değerlendirilmeden,

tahkikat işlemleri tamamlanmadan ve usule aykırı olarak karar verilmek amacıyla yargılamaya müflis şirket yönünden de devam olunmasına karar verildiğini, Şubat 2014 tarihinde, davalı şirketler ile işveren ... arasındaki sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini ve müvekkili şirket çalışanlarının proje alanından tahliye edildiğini, tünel kazma makinesinin, anılan tarihte tünelin içerisinde bulunduğunu ve müvekkili şirket tarafından üzerinde tasarruf imkanı kalmadığını, dava dışı ... şirketi, dava konusu makine üzerinde hapis hakkını kullandığını iddia etmişse de,

hapis hakkını düzenleyen TMK m. 950 hükmünün incelenmesinden de anlaşılabileceği gibi, bu iddianın hukuki dayanağı bulunmadığını, bu gelişmelerin davacıya ihtarname ile bildirildiğini, ancak ihtara cevap verilmediğini, hukuki adımların atılmadığını, tünel kazma makinesinin, finansal kiralama sözleşmesine taraf olmayan ... unvanlı bir üçüncü şirket tarafından kullanılmasına onay verildiğini, davacı ... şirketinin, aynı grup şirketine bağlı bulunan dava dışı ... ile birlikte hareket ettiğini, Müvekkilinin 14 ay boyunca taksitleri ödemeye devam ettiğini,

ancak gönderilen ikinci ihtarname ile ödemezlik def'inde bulunularak ödemelerin durdurulduğunu, Müflis diğer davalı bakımından ikinci alacaklılar toplantısı gerçekleşmediği halde yargılamaya devam edilerek karar verilmesinin, icra ve iflas kanunu'nun 194. maddesine aykırı olduğunu, İİK m.194 hükmüne rağmen yargılamaya devam olunması hukuka aykırı olduğu gibi, ara karardan rücu talebi hakkında, davalılara tebliğ edilmeden ve beyanları alınmadan karar tesis edilmesinin usule aykırı olduğunu, talep doğrultusunda tesis edilen ara karar ve duruşmaya çağrı kağıdının dahi,

diğer davalı iflas idaresi memuruna ancak duruşmadan sonra tebliğ edildiğini, Davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunmamadığını, davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesine aykırı hareket ettiğini, finansal kiralama konusu malı ihtiyati tedbir kararından önce danışıklı olarak enerjisa'dan teslim almış olmasına rağmen mahkeme'yi yanıltarak ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu ve sonrasında hukuksuz eylemlerini meşrulaştırmak adına huzurdaki davayı açtığını, Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin 21. maddesine aykırı olarak,

davacı şirketin, kendi grup şirketi olan dava dışı ...’ya karşı mülkiyet hakkını ileri sürmediğini, başlı başına bu durumun dahi, finansal kiralama sözleşmesinin ihlali niteliğinde olduğunu,Dava konusu tünel kazma makinesinin, “doğançay projesi”ne özgülenerek kiralandığını, bu hususun, makine için düzenlenen proforma faturada hem de 14/12/2015 tarihli değerleme raporunda açıkça belirtildiğini, müvekkilinin proje sahasından haksız bir şekilde çıkarılması üzerine tünel içerisindeki makine üzerinde zilyetliğinin gasp edildiğini bilen davacı şirketin,

temerrüt iddiasının kabulünün TBK m. 117 vd. hükümleri ile FKFK m. 31 hükmüne açıkça aykırı olup; kabulünün mümkün olmadığını,Davacının, işveren ... ile müvekkilinin bünyesinde yer aldığı İş Ortaklığı arasındaki ilişkiye taraf olmadığını ileri sürerek,

proje sahasına müvekkilinin girişine izin verilmemesi ve makine kullanımının engellenmesine karşılık hiçbir girişimde bulunmamasının açıkça finansal kiralama sözleşmesine aykırı olduğunu,Davacı şirket tarafından talep edilen kira bedellerine ilişkin olarak açılan İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1145 E. sayılı itirazın iptali davasında alınan kök ve ek bilirkişi raporları ile davacı tarafın finansal kiralama sözleşmesine aykırı hareket ettiği ve müvekkili şirketin ödemezlik def’ini ileri sürdüğünün tespit olunduğunu, yerel mahkemece, anılan dosyanın celbine karar verilmişse de,

bu raporlar ile huzurdaki dava kapsamında alınan rapor arasındaki çelişkinin giderilmediğini, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.

Dr. ... tarafından düzenlenen 09/12/2020 tarihli uzman görüşü, HMK m. 293 uyarınca bilirkişi raporlarındaki tespitler ile birlikte dikkate alınması gerekirken, yerel mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmadığını, uzman görüşünde açıkça, davacının temerrüt iddiasının ödemezlik def’i sebebiyle geçerli olmadığı ve finansal kiralama ilişkisinin niteliği gereği, kiralananın temin edilme borcunun sözleşme süresince devam ettiğinin hukuki gerekçeleriyle ortaya konulduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı müflis ...

AŞ. vekili istinaf dilekçesinde; müflis şirketin adresine göre, Mahkemenin yetkisizliğine ve yetki itirazı çevresinde, işbu dosyanın yetkili ve görevli Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmelerine karşın, bu talebe ilişkin olumlu olumsuz bir karar verilmeden karar ittihazına gidildiğini, kararın bu yönüyle eksik ve hatalı olduğunu, Eldeki davanın ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonraya değin durdurulması gerektiğini, bu hususta Mahkemece bir karar verilmediğini, Dava konusu malların iade edilip edilmediği,

satışa konu olup olmadığı yönündeki 25.01.2021 tarihli dilekçe dikkate alınmadan karar verildiğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Fakoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 18.vd. maddeleri (Mülga 3226 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 24. ve 25.maddesi) hükümlerine dayılı olarak açılmış olup, finansal kiralama konusu malın iadesi istemine ilişkindir. Davalı müflis ... AŞ. vekili istinaf dilekçesinde; müflis şirketin adresine göre, Mahkemenin yetkisiz olduğunu savunmuş ise de, diğer davalı ....'nin dava dilekçesinde gösterilen adresinin '' ... mah. ... cad., ... sok.

No:... 1.Levent/İstanbul'' olduğu, HMK'nun 7.maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde davanın açılabileceği, yukarıda belirtilen diğer davalının adresine göre, eldeki davaya bakan Mahkemenin yetkili olduğu, bu nedenle aksi yöndeki istinaf nedeninin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Taraflar arasında Antalya ....

Noterliği'nin 07/03/2012 tarih ve ... yevmiye ve 11143 sözleşme nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Antalya ... Noterliği'nin 25/04/2012 tarih ve ... yevmiye nolu Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi yapılmıştır. Sözleşmede yazılı mallar davacı tarafından sunulan belgeler göre, kiralayan davacı tarafından davalı/kiracıya teslim edilmiş olup, bu husus çekişmesizdir.

Davalı yan, sözleşme konusu malın zaptedildiğini, durumun davacıya bildirildiğini ancak davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ödemezlik definde bulunduklarını, bu nedenle temerrüde düşmediklerini savunmuştur.

Mahkemece 09.11.2017 tarihli duruşmada, İİK'nın 194.maddesi gereğince yargılamanın 2. alacaklar toplantısından 10 gün sonrasına kadar ertelenmesine karar verildiği, daha sonra müteaddit defalar kararın devamına karar verildiği, ancak 19.10.2020 tarihli ara karar ile; söz konusu karardan rücu edildiği görülmüş olup, iflasın açılması, hukuk davalarını acele olanlar istisna olmak üzere ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonraya kadar durdurur ise de, bu davaların iflas masasına giren mal ve haklarla ilgili bilûmum hukuk davaları olduğu,

ancak eldeki davada, uyuşmazlık konusu malın davalı müflis şirketin iflas masasına dahil mallardan olmaması, mülkiyetinin kiralayana ait olması nedeniyle, eldeki davanın 2. alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar ertelenmesinde veya durdurulmasında yasal bir zorunluluk bulunmadığı kanaatine varıldığından, aksi yöndeki davalı yan ortak istinaf nedeninin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Diğer yandan davalı ..... vekili istinaf dilekçesinde her ne kadar, sözleşme konusu malın dava dışı ... şirketi tarafından alıkonulduğunu, ancak durumun ihtarname ile davacıya bildirilmesine rağmen davacının sözleşmenin 21.maddesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia etmiş ise de, davalının yine kendi beyanına göre, bu aşamadan sonra sözleşmeyi feshetmeyerek 14 ay boyunca taksitleri ödemeye devam ettiği, bu nedenle ödemezlik def'inde bulunarak temerrüde düşmediği yönündeki savunmasının dinlenemeyeceği anlaşılmıştır.Hale göre, toplanan delillere ve 17.03.2017 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre;

davalı kiracıların finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde belirlenen kira bedellerini, yapılan usulüne uygun ihtarname tebliğine rağmen, verilen 60 günlük süre içerisinde ödemeyerek temerrüde düştükleri, davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı,

kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

21/03/2024