İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1078 K.2025/27

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili aleyhine davacı tarafından başlatılan takip dosyasının Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/204 Esas 2019/154 Karar sayılı, 27/02/2019 tarihli kararı ile durdurulduğunu, ancak haciz baskısı altında oldukları için ihtirazı kayıt ile ödeme yaptıklarını, bu nedenle yapılan ödemenin karşı taraftan alınması için davalı tarafa muhtıra gönderildiğini, davalı tarafın borcun tamamını ödemeyip kısmi bir ödeme yaptığını ancak bakiye kısmı için haciz taleplerinin,

icra müdürlüğünün 03/04/2019 tarihli kararı ile takibin iptaline karar verilmemiş olduğundan ve alacaklının bu hususta muvafakatinin olmadığından reddedildiğini, icra müdürlüğü kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile haciz baskısı altında İstanbul Anadolu ...

İcra müdürlüğünün ... e sayılı dosyasına 15/02/2019 tarihinde kerhen ödemek zorunda kaldıkları 11.417,68 TL'den 18/02/2019 karşı tarafa gönderilen 10.729,08 TL'nin 18/02/2019 tarihinden itibaren alacakları için işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/204 Esas sayılı dosyasında ödeme emrinin öğrenilme tarihinin 13/02/2019 olduğunun tespitine karar verildiğini, davacı borçlunun 15/02/2019 tarihinde dosya borcunu ödediğini, hal böyle olunca öğrenme tarihinden itibaren itiraz süresi içerisinde ödemiş olduğunun kabul edilip davanın esastan reddi gerektiğini, menfi tespit davası açıp teminat karşılığında takibi durdurabilme ihtimali varken borçlu olduğunu kabul edip tamamını ödendiğini, alacağın sebepsiz zenginleşme davasına konu yapılamayacağını, zamanaşımına uğramış bir borcun ödenmesi halinde istirdat davası açılamayacağını,

davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "davanın reddine " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafla aralarında alacak-verecek ilişkisi ve borcunun bulunmadığını, iddia edilen borcun zamanaşımına uğradığının dikkate alınmadığını, usulsüz tebligat şikayeti ve zamanaşımı itirazının kabulüne dair kesin mahiyetli İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/204 Esas, 2019/154 Karar sayılı ilamı yok sayılarak karar verildiğini, 04/11/2021 tarihli bilirkişi raporuyla borçlarının bulunmadığının sabit olduğunu takibe konu çekte ciro silsilesinde davalı tarafın davacıdan önce geldiğini,

sonuç olarak ancak müvekkilinin alacaklı olabileceğini, cirantanın kendinden sonra gelene müracaat edemeyeceğini , davalının borçlu olduğu barizken bu maddi gerçekliğe dikkat edilmediğini, arabuluculukla ilgili aleyhlerine yargılama gideri, arabulucu ücreti ve avukatlık ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasında haciz baskısı altında ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, davalının bilirkişi raporuna itiraz etmediğini, mahkemeye ticari defter ve şirket kayıtlarını sunmadığını, müvekkili söz konusu çeki teslim ederken cirosunu iptal etmeyi unuttuğunu, bunun ticari defterler, bilirkişi raporu ve dosya içeriğinden sabit olduğunu, beyanla, istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulünü talep etmiştir. Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355.

Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Haciz baskısı altında İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... e sayılı dosyasına 15/02/2019 tarihinde ödemek zorunda kaldıkları 11.417,68 TL'den davacıya ödenen 10.729,08 TL'nin 18/02/2019 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile beraber istirdadını talep etmiştir. İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasının incelenmesinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlu ve diğer takip borçluları aleyhine 15/09/2012 tarih ve 5.700,00 TL bedelli çeke dayalı olarak 30/11/2012 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, 14/01/2019 tarihinde dosyanın yenilenerek davacı borçluya yenileme emri tebliğ edildiği, davacı borçlu tarafından ihtirazı kayıtla 15/02/2019 tarihinde dosya kapak hesabı borcunun ödenerek, ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği ve borçlu olmadıkları ve alacağın zamanaşımına uğradığı iddiasıyla icra hukuk mahkemesinde dava açıldığı görülmektedir.

İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesinin 27/02/2019 tarihli , 2019/204 Esas, 2019/154 Karar sayılı ilamında 27/02/2019";"Takip konusu çekin vade tarihi 15/09/2012 olup, takibin başlatıldığı 30/11/2012 tarihinden davacı şirkete ödeme emrinin tebliğe çıkarıldığı tarihe kadar davacı yönünden herhangi bir işlemin yapılmadığı,

TTK 750.maddede sayılmış olan zamanaşımını kesen sebepler, davalı tarafından ileri sürülmediğinden ve dosyada da bu yönde bir bilgi ve belge bulunmadığından takip konusu çekin davacı borçlu yönünden zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. bu nedenlerle zamanaşımı itirazı yerinde görüldüğünden iik 169/a-5. maddesi gereğince takibin durdurulmasına, ödeme emri tebligatının usulsüzlüğünün ve öğrenme tarihinin 13/02/2019 olduğunun tespitine," kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Davacı, İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/204 Esas, 2019/154 Karar sayılı, 27/02/2019 tarihli kesin kararı ile usulsüz tebligat şikayeti ve zamanaşımı itirazı kabul edilip takibin durmasına karar verilmesine rağmen karar öncesi haciz baskısı altında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasına 15.02.2019 tarihinde ödenmek zorunda kaldıkları 11.417,68 T.L.'den18.02.2019'da karşı tarafa gönderilen 10.729,08 T.L.'nin 18.02.2019 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile beraber tahsilini talep etmiş, mahkemece, "Somut olayda davacı taraf aleyhine yapılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibin usulsüz tebligat sonucu kesinleştiği akabinde davacı tarafça icra hukuk mahkemesine şikayet yoluna başvurularak.

İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/204 Esas 2019/154 Karar sayılı, 27/02/2019 tarihli kararı ile söz konusu takibin durdurulduğunu, ancak davacı tarafın haciz baskısı altında oldukları için ihtirazı kayıt ile ödeme yapıldığı ve söz konusu ödemenin davalı taraftan istirdadının talep edildiği anlaşılmakla ;yukarıda izah edilen kanun hükmü uyarınca borçlu tarafından yapılabilecek itirazlarının sınırlı olarak sayıldığı ve somut olayda davacı tarafın bu itirazlardan birini veya bir kaçını ileri sürmediği gerek dosya kapsamında gerekse alınan bilirkişi raporundan tespit edilmiştir.

Dava konusu olayda yapılan ödemenin geçersiz yahut hukuka aykırı olduğu hususu davacı tarafça ispat edilemediği" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Davacının talebinin zamanaşımına uğradığı halde haciz baskısı ile ödenen takip borcuna ilişkin istirdat istemine ilişkin olup mahkemece geçerli bir borca itiraz nedeni ileri sürülmediği gerekçesinin iddianın içeriğine uygun düşmediği anlaşılmıştır.

İİK'nın 71/2. maddesi gereğince, Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33a. maddesi hükmü kıyasen uygulanır. İİK 33/a -2 maddesine göre, alacaklı, icranın geri bırakılması kararının kesinleştiğinin kendisine tebliğinden sonra, zamanaşımının vaki olmadığını ispat sadedinde ve 7 gün içinde umumi mahkemelerde dava açabilir. Aksi takdirde icrası istenen ilamın zamanaşımına uğradığı hususu kesin hüküm teşkil eder.

Maddenin son fıkrası atfıyla, borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun 72 nci madde mucibince istirdat davası açarak paranın geriye verilmesini istemek hakkı saklıdır. Takip konusu çekin zamanaşımına uğradığı, bu hususta verilen icra mahkemesi kararının kesin hüküm teşkil ettiği, alacaklının kambiyo hukukuna dayalı müracaat haklarını yitirdiği sabittir.

Davacının usulsüz tebligat ile kesinleştirilen icra takibi sebebiyle yapılan haciz işlemi üzerine zamanaşımına uğrayan çeke dayalı başlatılan takip borcunu ödediği, bu durumda İİK 72. Maddesi ile düzenlenen borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun istirdat talep edebileceği, davacının talebinin kabulü gerekirken yasal olmayan gerekçeye dayalı davanın reddi kararının hatalı olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.