İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1088 K.2025/32

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı adına tescilli ... numaralı tasarımın daha önce başka bir firma tarafından davalı başvurusundan çok öncesinde piyasaya sürüldüğünü, yeni ve ayırt edici niteliğe haiz olmadığını, Google arama motorunda Ağustos 2010-10/08/2018 tarihleri arasında “...” anahtar kelimesi ile yapılacak araştırma ve sonuçları dilekçede yer verilen internet sitelerinden alınan görsellerden anlaşılacağı üzere davalı adına tescil edilen tasarımın ayırt edilemeyecek kadar benzeri daha önce piyasaya sürüldüğünü,

davalı adına tescilli ... numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle , davalının müvekkiline ait ... nolu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını iddia etmiş ise de, müvekkilinin kulbunun davalının yenilik kırıcı olrak sunduğu kulptan farklı olup, iddiasının reddinin gerektiğini, davalının dosyaya sunduğu yenilik kırıcı ürünlerin ise müvekkilinin ürünüyle birebir aynı olmayıp farklılıkları olduğunu, bilirkişi tarafından bu farklılıkların ayrıntılı tespit edilmediğini, ürünün tüm unsurları karşılaştırılarak müvekkilinin ürünüyle davalının sunduğu yenilik kırıcı ürünler karşılaştırılmalı ve ona göre rapor verilmesi gerektiğini,

müvekkili tarafından sadece internetteki üründen esinlenilmiş olup, müvekkili tarafından bir takım yenilik ve ayırt edicilik unsurları eklenerek müvekkil ürünü farklı bir tasarım olarak tescil edildiğini belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin mobilya aksesuarlarının üretimi ve satışı işi ile iştigal olduğunu, bu hususta müvekkilinin ürettiği ve ortaya çıkardığı ürünlere ilişkin olarak tasarım tescillerine önem verdiğini, bu bağlamda ... tescil numaralı tasarımı TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, taraflarınca piyasada yapılan araştırma sonucunda davalının müvekkiline ait tasarım konusu ürünleri genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek derecede benzerini ürettiğini, piyasaya sunduğunu, ticari amaçla kullandığını, davalının bu eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek,

davalının müvekkili adına tescilli tasarımlara yönelik tecavüz ve haksız rekabetinin tespitini, men'ini, ref'ini, şimdilik 5.000,00 TL maddi , 5.000,00 TL manevi tazminatın, delil tespiti yapılan 12/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafından bu davaya dayanak tasarımlardan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü istemiyle Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/534 Esas sayılı dosyasında dava ikame edildiğini, huzurdaki dosyanın Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/534 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, davacı adına tescilli tasarımların daha önceden başkaları tarafından davalı başvurusunun öncesinde piyasa sürüldüğünü, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe haiz olmadığını, davanın mesnetsiz olduğunu savunarak,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; " 1-Davacının davasının KABULÜ ile; -Davalıya ait ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, birleşen davanın reddine" karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı/karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı/karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı dava dilekçesinde müvekkiline ait ... nolu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını iddia ederek, hükümsüzlük talebinde bulunup yatırdığı teminatla aldığı ihtiyati tedbir kararı gereğince ilgili tasarıma yönelik tescilden doğan hakların müvekkilim tarafından kullanılamayacağına yönelik karar aldığını, müvekkilinin kullandığı kulbun davalının yenilik kırıcı sunduğu kulptan farklı olduğundan iddiasının reddi gerektiğini, TPMK tarafından gerekli inceleme yapılarak müvekkil tasarımının yeni ve ayırt edici olduğu ispatlandığını,

davalının ürünleri ile müvekkilinin ürünlerinin birebir aynı olmadığını, farklı tasarımlar olduğunu, bilirkişi tarafından bu farklılıklar ayrıntılı olarak incelenip tespit edilmediğini, tarafların ürünleri incelendiğinden müvekkili ürünündeki yeni ve ayırt edici unsurlar açıkça görüleceğini, müvekkili tarafından sadece internetteki üründen esinlenildiğini, bir takım yenilik ve ayırt edici unsurlar eklenerek farklı bir tasarım olarak tescil edildiğini beyanla , mahkemece verilen kararın kaldırılarak esas davanın reddini birleşen davanın kabulünü talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davacı- karşı davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Karşı tarafın tasarımının müvekkilinin tasarımı ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda da geçmiş tarihli ürün görselleri ile davalı tasarımının dava konusu ürün bakımından, bilgilenmiş kullanıcı gözünde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı ve bir bütün olarak benzer olarak algılandıkları açık ve net olarak belirtildiğini, söz konusu davada alınan bilirkişi raporu dışında farklı bir davada da alınan bilirkişi raporunda da karşı taraf adına tescilli ... numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığının belirtildiğini,

mahkemenin hükme dayanak aldığı rapora ve mahkeme kararına yönelik istinaf gerekçelerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu , beyanla birleşen davacı istinaf isteminin reddini mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Asıl dava, davalı adına tescilli tasarımın hükümsüzlüğü talebine, birleşen dava, davacıya ait tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, ref ve men'i ile tazminat talebine ilişkindir.

SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir.

Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerekir.

SMK 59. Maddesi hükmüne göre "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir.

Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz." şeklinde düzenlenmiş aynı kanunun 81.maddesinde, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak,

ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak , tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller arasında gösterilmiştir. SMK 79.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından uyuşmazlığın çözümü için öncelikle asıl dava konusu tasarımın hükümsüzlüğü talebinin incelenmesi gerekmektedir.

04/02/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda ; " Daha önce kamuya sunulan tasarımlarla dava konusu tasarımın karşılaştırılmasında , tasarım, genel geometrik biçimi, kesiti ve oranları ile farklılaşmakta ve ayırt edici nitelik kazanmakta olduğunu , değerlendirilen tasarımın mobilya ile bağlandığı üst kısmında dörtgen bir kesit çizgisinde olup (A), açılı bir biçimde kısa bir mesafe aşağı doğru inmekte burada geniş bir radyus ile dönerek yer düzlemine paralel biçimde kısa bir süre ilerlemekte (B), sonra yer düzlemine düz bir biçimde inmekte olduğunu, (C).

Düz bir biçimde inerken ayağın kesiti arkada düz, önde dairesel biçime ilerlemekte, yerle birleştiği noktada önde yer alan radyus genişleyerek bitmekte olduğunu, karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün ögelerin benzer biçim ve oranda olduğunu, tasarılar arasında bulunan farkların küçük oransal farklar olup bu farkların küçük ayrıntı olarak algılandığını, tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığını,

seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda hükümsüzlüğü talep edilen 08.05.2019 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tasarımının başvuru tarihi olan 08/05/2019 tarihinden çok daha önce, 2014-2015 yıllarında kamuya sunulmuş olduğu,

hükümsüzlüğü talep edilen ... sıra numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 08/05/2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı ve belirtilen nedenlerle hükümsüzlük şartlarının oluştuğu" belirtilmiştir.

Dava konusu, hükümsüzlüğü talep edilen ... tescilli tasarımın mobilya ayağı tasarımı olduğu , dosya kapsamında tasarım uzmanı bilirkişinin de yer aldığı heyetten alınan bilirkişi raporunun, hükme esas teşkil edebilecek denetime elverişli ve gerekçeli olduğu , bilirkişi raporuna göre, davalı tasarımın başvuru tarihinden önce 2014 yılından itibaren genel izlenimde ayırt edilemeyecek benzerinin kamuya sunulmuş olduğu davalı tasarımının kamuya sunulmuş tasarıma göre küçük ayrıntılar dışında farklılık içermediği, seçenek özgürlüğü katılarak tasarımlarda farklılık yaratılmadığı,

koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığı, kamuya sunulmuş tasarımlar ile dava konusu tasarım arasındaki küçük farklılıkların bu koşulun varlığını kabule yeterli olmadığı, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından benzer olarak algılandıkları, ... tescilli tasarımın SMK 77.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesi koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Asıl dava konusu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş olup, tasarım hakkı hiç doğmamış kabul edileceğinden tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiasının reddi gerektiği görülmüştür.

Sonuç olarak , dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı - birleşen davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı- birleşen davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

07/01/2025