İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1185 K.2025/112

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ... ve .. tescil numaralı tasarım belgesine konu davalılardan ... tarafından "..." Markası ile üretim ve satışı yapılmakta olup; diğer davalı ... ise davalı ... tarafından üretimi ve satışı gerçekleştirilen taklit ürünleri gerek kendisine ait iş yerinde gerekse kendisine ait ... adlı instagram sayfasından satışını gerçekleştirdiğinden taklit ürünlerin başta davalıların iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına,

ürünün satışını yapan internet sitelerinde satışının durdurulması yönelik İhtiyati tedbir kararı verilmesini, davalıların tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetinin tesbitini, durdurulmasını, önlenmesini, davalının tecavüz oluşturan eylemleri neticesinde müvekkilinin uğradığı zarara karşılık 1.000-TL maddi ve 50.000-TL manevi tazminata ve karşı yana ait ürünlere ihtiyati tedbir konularak zaptedilmesini,

toplatılması ve dava sonuna kadar satışının durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı 1.000 TL olarak talep olunan maddi tazminatı bilirkişi raporu doğrultusunda 1.000 TL'den 201.600,00 TL'ye arttırıp ıslah harcı yatırdığı görülmüştür.

Davalı ...'a dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak süresinde cevap vermeyerek duruşmada, ürünü ...'dan satın aldığını, tasarım hakkına tecavüz olup olmadığından haberinin olmadığını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; " 1)Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalıların davacının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine,2)2.500,00 TL Maddi tazminatın 11/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3)2.500,00 TL manevi tazminatın 11/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4)Masrafı davalılardan alınmak suretiyle hükmün ülke çapında yayın yapan gazetelerden birinde yayınlanmasına,5)Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece eksik vekalet ücretine hükmedildiğini, taleplerini endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi tazminat ve manevi tazminat istemleri olduğunu, mahkemece her bir istem yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması istemi yönünden vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, tasarım hakkına tecavüzün tespitine yönelik olarak İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/19 D.

İş sayılı delil tespiti dosyası ile yapılan yargılama giderlerininde hüküm altına alınması talep ettiklerini, mahkemenin delil tespiti dosyasındaki 2283,91 TL masraflarla ilgili hüküm kurmadığını, mahkemece sektör uygulamalarına göre hesaplanan miktar üzerinden hüküm kurulması gerekirken, başka bir tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, başlı başına davalının ticari kayıtlarının esas alınması yerine tazminat hesabı yapılabilmesi için davalının üretim ve satış kapasitesinin TBK'nın 50. maddesi gereğince sektör ortalamalarına göre belirlenmesi gerektiğini,

Yargıtay tarafından kabul edilen üretim miktarının 2.500 adet olduğunu, delil tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda tasarımının taklitlerinin satışının gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, kök bilirkişi raporunda müvekkilinin genel karlılığı oranı üzerinden 2.849,92 TL maddi tazminat hesaplandığını, delil tespitinin, haksız fiilin başlangıcı değil, fiilin öğrenildiği ve zaman aşımı süresinin başlangıç tarihi olduğunu, davalının sezon hazırlığına ne zaman başladığının ve müvekkile ait tasarımı ne tarihten itibaren koleksiyonuna dahil ettiğinin tespit edilmesi gerektiğini, sadece davalı kayıtlarından bunun tespit edilemeyeceğini,

bilirkişi raporunun hesap tercihlerine uygun olmadığını, itirazları üzerine ek rapor düzenlendiğini ve maddi tazminatın 201.600 TL' olarak hesaplandığını, mahkemece hükmedilen tazminatın nasıl ve ne şekilde bu kadar düşük bir rakama tekabül ettiğinin anlaşılır olmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının da çok düşük kaldığını, manevi tazminatın düşük olması durumunda tazminatın medeni bir ceza olma özelliği ortadan kalkarak davalıyı gelecekteki eylemleri yönünden teşvik edici nitelik kazandığını, davaya konu ürünler bakımından müvekkilinin cirosunun düşmesi,

siparişlerinin iptal edilmesi gibi ticari sıkıntılar yüzünden müvekkilinin manevi ıstıraba maruz kaldığını beyanla mahkemece verilen kısmen kabul kararının kaldırılmasını, davalarının tümden kabulünü talep etmiştir.GEREKÇE:HMK'nın 355.

Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece , " davacı şirketin ... ve ... numaralı endüstriyel tasarımların sahibi olduğu,

davalılardan ... un "..." markası ile diğer davalı ...'ın ise davalı ... tarafından tasarımların taklidi üretilen ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini, bunun marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, maddi tazminata ilişkin yaptırılan bilirkişi incelemesinde, tespit tarihi olan 11/02/2019 tarihi ile dava tarihi olan 22/03/2019 tarihi arası 39 günlük faaliyet karınının 1.263,52 TL olduğunun hesaplandığı, taraf ticari defterlerinden zararın ne kadar olduğu tam olarak tespit edilemediğinden taktiren maddi tazminat miktarının 2.500 TL olarak belirlendiği,

taktiren 2.500 TL manevi tazminata hükmetmek gerektiği, her ne kadar davacı 201.600 TL maddi zararı olduğunu ispat edilemediğié gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.Davacı vekili, tazminat miktarları, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden hükmün hatalı olduğundan bahisle istinaf talep etmiştir.

Mahkemece, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, 2.500,00 TL Maddi tazminatın ve 2.500,00 TL manevi tazminatın 11/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine şeklinde kabul edilen talepler yönünden maddi ve manevi tazminata ilişkin vekalet ücretinin hüküm altına alındığı , dava konusu taleplerin her biri ayrı dava niteliğinde olduğundan davaların yığılması söz konusu olup, kabul edilen endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti,

önlenmesi ve durdurulması istemi yönünden ayrı vekalet ücretine hükmedilmemesi hatalı olmuştur. Davacı vekili delil tespit giderlerinin yargılama gideri olarak hesap edilmediğini belirtmiş ise de, hükmün 6- nolu bendinde " İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/19 d.iş sayılı dosya masrafları olan 2.143,50 TL'nin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, " şeklinde hüküm kurulduğu görülmektedir.

Somut olayda davacı taraf, yoksun kaldığı kazancın, SMK'nın 151/2-a maddesi kapsamında, Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanmasını istemiştir.

SMK 151/3 maddesinde yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında "ihlalin nitelik ve boyutu" gibi etkenlerin göz önüne alınacağının düzenlendiği, davalının işyerinde tespit esnasında 6 adet ürün tespit edildiği , tespit yapılan 11.02.2019 tarihinden dava tarihi olan 22.03.2019 tarihine kadar ihlal süresinin 39 gün olduğu, davalı ve davacının defter ve belgelerinin detay olarak inceleme yapılabilecek ve tespit yapılacak şekilde gerçek adet ve karlılığı göstermediği, Sektör bilirkişisi tarafından ürünün minimum 1200 adet üretilmesi gerekmediği tespiti bulunduğu, yine %61 karlılık iddiasının ispatlanamadığı,

yoksun kalınan kazanç tam olarak tespit edilemediğinden mahkemece davalının cirosuna, kapasitesine, elde ettiği gelire göre ödemesi gerekli, hakkaniyete ve menfaatler dengesine uygun olarak TBK 50-51 maddesine göre, somut olayın özelliği, ihlalin süresi ve boyutu dikkate alınarak maddi tazminata hükmedilmesinde ve miktarında bir isabetsizlik olmadığı, yine somut olayın özelliği hak ve adalet ilkesi çerçevesinde taktir olunan manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalara göre ilk derece mahkemesince, kabul edilen endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi istemi yönünden vekalet ücretine hükmedilmemesi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne , davacı yararına kabul edilen tüm talepler yönünden vekalet ücreti hükmedilecek şekilde karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.