İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1421 K.2025/356

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalının ..., ..., ... sayı ile tescilli faydalı modellerin sahibi olduğunu, davalı adına ... numaralı faydalı modelin 20/10/2010 tarihinden bu yana ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından üretildiğinden yenilik özelliğinin bulunmadığı, ... numaralı faydalı modelinin 20/10/2010 tarihinden bu yana ... Ticaret Ltd.

Şti.tarafından üretildiğinden yenilik özelliğinin bulunmadığı, ... numaralı faydalı modelinin 20/10/2010 tarihinden bu yana ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından üretildiğinden, ayrıca ...’na ait ... numaralı faydalı modelin de 21/07/2016 tarihinden beri üretildiğinden yenilik özelliğinin bulunmadığını belirterek, bu faydalı modellerin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 24/11/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalının...sayılı faydalı modelinin dava dışı ... adına tescilli ... sayılı faydalı model ile birebir aynı olması nedeniyle yenilik içermediğini ve hükümsüz kılınması gerektiğini, bu nedenle ..., ..., ... sayılı faydalı modellerin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının dosyaya sunduğu kataloğun ne zaman, ne şekilde ve kim tarafından hazırlanıp kullanıldığının belli olmadığını, işbu katalogdaki hiçbir ürünün davalı adına tescilli faydalı modellerle herhangi bir benzerlik veya bağlantı taşımadığını, davacının davalının faydalı modelleri kapsamındaki ürünleri hukuka aykırı olarak kullandığı ve bu hususta Mahkememiz nezdinde 2017/602 Esas sayılı dosyanın derdest bulunduğunu belirterek, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, Davalı adına tescilli...numaralı "plastik esaslı yatak tutuculu baza kapak kulpu" buluş başlıklı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE,Davalıya ait ... ve ... tescil numaralı faydalı modeller ile ilgili açılan davanın REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... adına (TPMK) nezdinde tescilli ..., ... ve ... sayılı faydalı modellerin, 2010 yılında ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından üretilen ürünlerle aynı olduğunu, ayrıca ...

Y sayılı faydalı modelin, dava dışı ... adına tescilli ... sayılı faydalı model ile birebir aynı olması nedeniyle söz konusu faydalı modellerin hükümsüzlüğünün tespiti için dava açıldığını, bilirkişi raporu doğrultusunda ... Y sayılı faydalı model yönünden davanın kabulüne, ancak ... ve ...

Y sayılı faydalı modeller yönünden davanın reddine karar verildiğini, ancak bilirkişi raporunda özellikle stoper incelemesi yönünden hatalı değerlendirmeler yapıldığını, itirazlarının geçiştirildiğini, yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı taraf, faydalı model belgelerinin istemleriyle korunan teknik özelliklerin, tarafça sunulan kataloglardaki ürünlerle karşılaştırılarak incelenmesi gerekirken, bilirkişinin soyut ve genel nitelikte bir değerlendirme yaptığını, bilirkişi raporundaki tespitlerin aksine, ... nolu stoperde bulunan destek federleri ve taşıyıcı çıkıntının,

... nolu faydalı modeldeki destek parçaları ve çıkıntı 1 ile aynı işlevi gördüğünü, ancak bilirkişinin yalnızca görsel farklılık nedeniyle ... nolu stoperin yenilik kırıcı olmadığı yönünde yanlış bir değerlendirme yaptığını, yenilik değerlendirmesinin hatalı yapıldığını teknik özelliklerin farklılığına değil, görsel farklılığa odaklanılmasının hukuka aykırı olduğunu,

bilirkişi heyetinin ürünleri yalnızca görsel olarak değerlendirdiğini ve teknik işlevlerini dikkate almadan dava konusu faydalı modelin yeni olduğu sonucuna varmasının hatalı olduğunu belirterek kararın davanın kısmen reddine ilişkin hükmünün usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasını ve uzman görüşü doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini, aksi takdirde dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine geri çevrilmesini talep etmiştir.Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

hatalı bilirkişi raporunu dayanak alınarak yanlış hüküm kurulduğunu, ... numaralı "plastik esaslı yatak tutuculu baza kapak kulpu" bilirkişi raporuna göre, ... sayılı faydalı modelin 1 numaralı isteminde yer alan "profil geçme alanı" unsurunun, ... sayılı faydalı modeldeki profil kanalı-tırnak unsurlarından farklı olarak tasarlandığının açıkça belirtildiğini, ancak bu tasarımsal özelliğe tarifname ve istemde değinilmediği gerekçesiyle, yenilik kırıcı olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, raporda müvekkili adına tescilli ... sayılı faydalı modelde profil geçme alanının yatay olarak tasarlandığı,

ancak ... sayılı faydalı modelde profil kanalının dikey olarak dizayn edildiğinin belirtildiğini, bu durumun bilirkişi raporunda da yenilik olarak tespit edildiğini, ancak mahkemenin bu farkı dikkate almadığını, bu tasarımsal farkın faydalı modelin yeniliğini ortaya koyduğu ve bilirkişilerce dikkate alınması gerektiğini, istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne ilişkin kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda ... Y sayılı faydalı model yönünden davanın kabulüne, ... ve ... Y sayılı faydalı modeller yönünden ise davanın reddine karar verildiğini, bilirkişi raporunda istemlerde talep edilmeyen bir unsurun, buluşa katkı sağlayan bir yenilik olarak değerlendirilmemesinin hukuka uygun olduğunu, davalının istinaf başvurusunun haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının stoper ile ilgili iddia ve açıklamalarının hatalı olduğunu, yapılan karşılaştırmanın bir benzerinin de bilirkişi ek raporunda yapılmış olduğunu, bu unsurların ... dokümanlarında olmadığını beyanla, davacının istinaf gerekçelerinin yersiz olduğu ve reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, davalı adına tescilli ..., ..., ... sayılı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Dava konusu ... tescil numaralı faydalı modelin “baza aksesuarı" ... faydalı modelin “kol takozu” ... tescil numaralı,faydalı modelin “plastik esaslı yatak tutuculu baza kapak kulpu”na ilişkin olduğu görülmektedir.

19/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı adına tescilli faydalı model belgelerinin her üçünün de davacı delilleri karşısında yenilik vasfını muhafaza ettikleri, delil olarak sunulan ... kataloğunun hangi sayfasındaki hangi ürünün, davalının hangi faydalı modeline karşı davacı tarafça öne sürüldüğüne ilişkin davacı beyanının alınmasının Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. 06/11/2020 tarihli ek raporda; aynı görüş tekrar edilmiştir.

08/06/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı adına tescilli ... sayılı faydalı modelin ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ne ait 20/09/2010 basım tarihli katalogdaki ... ürününe nazaran yenilik arz ettiği, ...’e ait ... sayılı faydalı modelden farklı bir buluş konusu içerdiği cihetle, ... sayılı faydalı modelin de ... sayılı faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırmadığı bildirilmiştir.

21/03/2022 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda; buluşun yeniliğinin ortadan kalkması için buluşun istemlerde koruma talep edilen özelliklerinin tamamının prior art’a dahil bir belgede açıkça veya örtülü olarak ifşa edilmesi gerektiği ve ... kodlu Kayplas ürününde ... sayılı faydalı modelin 1 numaralı isteminde atıfta bulunulup tarifnamede açıklandığı gibi bir “1.1” / “Çıkıntı-1” unsuru bulunmadığı cihetle, ... kodlu Kayplas ürününün ... sayılı faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırmadığı, ... sayılı faydalı modelin 1 numaralı istemine göre buluş konusu “kol takozu”nun zımbalama alanları, vidalama delikleri ve federlerden oluştuğu;

... kataloğundaki D170 “Trend Select Ray Takozu” görseli incelendiğinde, sadece iki adet vidalama deliğinin görüldüğü, ürünün alt kısmında “federler” içerip içermediğinin anlaşılamadığı, dolayısıyla salt bu görselden hareketle D170 “Trend Select Ray Takozu”nun ... sayılı faydalı model bakımından yenilik kırıcı olduğu kanaatine varılamadığı, ... sayılı faydalı modelin tek istemi olan 1 numaralı istemdeki “tutamak” ve “yatak taşıyıcı yüzey” unsurlarının ... sayılı faydalı modelde bulunduğu;

... sayılı faydalı modelin 1 numaralı isteminde zikredilen “profil geçme alanı” ... sayılı faydalı modeldeki profil kanalı-tırnak unsurlarından değişik biçimde tasarımlanmış olmakla birlikte, bu tasarımsal özelliğe tarifname ve istemde hiç değinilmediği, bu tasarımsal özellik koruma altına alınmak istenilen bir teknik unsur olarak ifade edilmediği cihetle, SMK md.89/2 düzenlemesi de dikkate alınarak, ... sayılı faydalı modelin...sayılı faydalı model bakımından yenilik kırıcı addedilebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Tescilli bir faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesi halinde kural olarak ispat yükü davacı taraftadır. 551 sayılı KHK'nin 156. Maddesine göre , faydalı model başvurusuna konu olan buluşun, başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde vaya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış olması halinde yeni olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir.

Faydalı model başvurusunun kabulü onun mutlak manada yeni olması koşuluna bağlı tutulmuştur.

Davaya konu; ... numaralı "Baza aksesuarında yenilik" buluş başlıklı faydalı modelin, 1 numaralı istemi bağımsız, 6 tanesi bağımlı istem olmak üzere toplam 7 istemi bulunduğu, 1 numaralı bağımsız istemde "Bu buluş, baza aksesuarında yenilik olup; özelliği stoper, çıkıntı-1, çıkıntı-2, destek parçaları, ön vida girişi ve arka vida girişi içermesidir" şeklinde açıklama yapıldığı, bilirkişi raporları ile yenilik kırıcı olarak gösterilen ve 20/09/2010 tarihli Kayplas kataloğunun 41. sayfasındaki ... kod numaralı ürünle karşılaştırıldığında, 1 numaralı bağımsız istemdeki tüm unsurları bir arada içermediği,

çıkıntı-1 ve destek parçaları unsurlarının bu üründe mevcut olmadığı, bu nedenle davalının faydalı modelinin yenilik unsurunun mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu; ... numaralı "Kol takozu" buluş başlıklı faydalı modelin , 1 numaralı istemi bağımsız, üç istemi bağımlı olmak üzere dört tane istemi olduğu, 1 numaralı bağımsız istemde "Bu buluş, kol takozu olup, özelliği; zımbalama alanları, vidalama delikleri ve federelerden oluşmasıdır" şeklinde açıklama yapıldığı, bilirkişi raporu ile,

Kayplas kataloğunun 41. sayfasında yer alan ... kod numaralı "Alt ara bağlantı Pls." adlı ürün, 70. sayfasındaki ... kod numaralı "Kısa Klapa" adlı ürün ve 74. sayfasındaki "Trend Select Ray Takozu" isimli, D170 kod numaralı ürünlerle karşılaştırıldığında, her üç ürünün birbirlerinden farklı ürünler oldukları, davalının faydalı modelinin yenilik unsurunun mevcut olduğu tespit edilmiştir.Davaya konu; ... numaralı "Plastik esaslı yatak tutuculu baza kapak kulpu" buluş başlıklı faydalı modelin , tek bir bağımsız istemi bulunduğu, bağımsız isteminde "bu buluş, plastik esaslı yatak tutuculu baza kulpu olup, özelliği;

istenilen renkte üretilip vidasız montelenebilmesi ve tutma kısmı, yatak taşıyıcı yüzey ve profil geçme alanından oluşması ile karakterize edilmesidir" şeklinde açıklama yapıldığı, bilirkişi raporu ile , yenilik kırıcı delil olarak gösterilen dava dışı ... adına tescil edilen ... tescil numaralı faydalı model ile karşılaştırıldığında, her ikisinin de baza kulpu ürününe ilişkin oldukları, her ikisinde de baza kulpunun tutma kısmı (tutamak) ve yatak taşıyıcı yüzey (yatak oturma yüzeyi) unsurlarının yer aldığı,

davalıya ait faydalı modelde profil geçme alanının ... tescil numaralı faydalı modelde tarif edilen profil kanalı-tırnak unsurlarından estetik olarak değişik biçimde tasarlandığı, ancak profil geçme alanının tasarımsal özelliğinin koruma altına alınmak istenilen bir teknik unsur olarak ifade edilmediği, bu nedenle davalıya ait ... numaralı faydalı modelin, ... tescil numaralı faydalı modele nazaran yenilik unsuru içermediğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre , teknik bilirkişi incelemesi ile davalıya ait hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ... numaralı faydalı modellerin yenilik unsuru taşıdıkları bu nedenle koruma kapsamında oldukları hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı,

buna karşılık...numaralı faydalı modelin tek bir bağımsız istemden oluştuğu, koruma kapsamının bağımsız isteme göre belirlenmesi gerektiği, bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davalıya ait söz konusu faydalı model belgesinin ... tescil numaralı faydalı modele göre koruma şartı olan yenilik unsuru taşımadığı bağımsız istemde belirtilmeyen farklı tasarımsal özelliklerin yenilik unsuru yönünden dikkate alınamayacağı, bu nedenle...numaralı faydalı modelin başvuru tarihinden çok önce kamuya sunulduğu ve mutlak yenilik unsuruna havi olmadığının ispatlandığı,

551 sayılı KHK'nın 165/1-a.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen deliller ile kararda gösterilen gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, taraf vekillerinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Davacı ve davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.