İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/775 K.2024/1983

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: takip dayanağı olarak 09/09/2020 düzenleme ve 15/10/2020 vadeli 150.000,00 TL'lik bono niteliğindeki belgenin kullanıldığını, düzenleme tarihi olan 09/09/2020 tarihinde müvekkilinin Aydın ili Kuşadası ilçesi ... Mahallesi'ndeki senetteki adresinde olduğunu, düzenleme yerinin senette belirtildiği gibi İstanbul olmadığını, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı doyası haciz uygulaması esnasında imzalattırıldığını, müvekkiline iş yerindeki babasına ait borçlarından dolayı baskı altında bu bononun imzalattırıldığını, müvekkilinden 13.000,00 TL haricen tahsil edildiğini, senet metninden de anlaşılacağı üzere davalıdan herhangi bir para almadığını, takip dayanağı senedin bedelsiz olduğunu, müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespitine, müvekkili hakkında haksız ve yersiz ihtiyati haciz uygulaması nedeni ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili banka, dava dışı borçlu ...'den olan alacağı nedeniyle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından genel haciz yolu ile takip yaptığını, takibin kesinleşmesi üzerine 09.09.2020 tarihinde borçlunun "... Mah. ... Cad. No:...

Kuşadası - AYDIN" adresine hacze gidildiğini, haciz esnasında hazır bulunan davacının , borçlu ... 'nin oğlu olduğunu, babasının iş yerini 9 ay önce ...'e devrettiğini, kendisinin ise ...'den devraldığını ve Ocak 2020 tarihinden itibaren kendisinin işlettiğini belirttiğini, haciz uygulanmayarak işlemlere son verildiğini, hacizden sonra aynı gün davacının müvekkili bankayı arayarak babasının borçlu olduğu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosya borcunu ödemek istediğini belirttiğini, bunun üzerine tekrar bir araya gelinerek 09.09.2020 tarihli protokol düzenlendiğini, protokol içeriğinden anlaşılacağı üzere davacı tarafından dosya borcuna mahsup edilmek üzere 09.09.2020 düzenleme tarihli, 15.10.2020 vadeli 150.000,00-TL bedelli bono verildiğini, bononun düzenleme yerinin bulunması zorunlu ise de bononun bizzat düzenleme yerinde düzenlenmiş olma zorunluluğunun olmadığını, düzenleme yeri olarak belirtilen yerden farklı bir yerde düzenlenmesinin bononun geçerliliğini etkilemediğini, takip talebinde, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak şartı ile takibin yapıldığını davacı tarafından açılan usul ve yasaya aykırı davanın reddine, davacının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; " davanın reddine" karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen kararda delillerin toplanmadığını, müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, müvekkilinin davaya konu bonoyu baskı altında imzaladığını, tanık dinlemesi yapıldığından bu hususun anlaşılacağını, müvekkilinin davalı kurumdan mal, hizmet ve para almadığını, ticari bir ilişki olmadığını, takibe konu bononun verilmesi icra kefaleti ve kefalet kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini, müvekkili kendi ile ilgisi olmayan bir borçtan dolayı iş yerine gelen haciz tehdidi ile karşı karşıya kalmasıyla oluşan baskıyla söz konusu bonoyu verdiğini,

davalı kurum ile müvekkilin babası arasında olan kredi ilişkisinde 3.kişi olduğunu, haciz tehdidi altında borçlu konuma düştüğünü davalının asıl borçlunun müvekkilinin babası ... olduğunu kabul ettiğini, müvekkili hakkında başlatılan takip kötü niyetli olduğundan bahisle istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulünü talep etmiştir. İstinafa Cevap:Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davaya konu bononun baskı altında imzalandığı iddiaları gerçek dışı olduğunu, davalı iş yerine gidildiğini ancak haciz işlemi uygulanmadığını, hacizden sonra aynı gün müvekkilini arayarak babasının borçlu olduğu İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...E.

Sayılı dosya borcunu ödemek istediğini belirttiğini, bir araya gelerek 09.09.2020 tarihli PROTOKOL düzenlediklerini, protokol gereği 15.10.2020 vadeli 150.000,00-TL bedelli bono müvekkiline verildiğini, davacının iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacının taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili hakkında kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile 09/09/2020 düzenleme ve 15/10/2020 vadeli 150.000,00 TL'lik bono niteliğindeki belgeye dayalı takip başlatıldığını, senedin düzenlendiği yerin İstanbul değil , Aydın ili Kuşadası ilçesi ... Mahallesi'ndeki senetteki adres olduğunu, senedin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı doyası için haciz uygulaması esnasında babasına ait borçlarından dolayı baskı altında imzalattırıldığını, senedin bedelinin nakten alınmış olmadığını, bedelsiz bir senet olduğunu beyanla, müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında, alacaklı ...

A.Ş. tarafından, borçlu ... aleyhine 120.109,56-TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 134.301,80-TL'nin tahsili için 27/08/2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı , İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında ise , alacaklı ... A.Ş. tarafından, borçlu ... aleyhine 150.000,00-TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 152.465,59-TL'nin tahsili için 11/11/2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dava takip konusu senedin baskı sonucu serbest iradeyle imzalanmadığı , senedin unsurlarının tam olmadığı, iddiası yönünden irade fesadı nedeniyle hükümsüzlük mutlak def'ine , senedin bedelsiz olduğu iddiası yönünden ise şahsi defi'ye dayalı olarak açılmıştır. Kambiyo senetleri temel hukukî ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Bu kapsamda bono; ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir.

Tüm hukuki işlemlerde olduğu gibi kambiyo ilişkisinin hukuken geçerli olarak doğduğunu kabul etmek için tarafların karşılıklı iradeleri ile meydana gelmiş olması şarttır.

Senedin düzenlenmesinde iradenin oluşumu ve beyanı aşamasında , iradenin özgür bir biçimde oluşmadığı veya gerçek iradeye uygun şekilde açıklanmadığı iddiasında sözleşme yapan taraf TBK 'nın 39. Maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmiş ise bu iddiasını her türlü delil ile ispatlayabilir. Bedelsizlik iddiasının ise yazılı delil ile ispatlanması gereklidir.

Bonodaki “malen”, “nakden” gibi ifadeler, senedin ihdas ve borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik bedel kaydı olup, keşideci ve lehtar arasındaki iç ilişkide ispat yükü konusunda önem taşıyacağından, senedin kambiyo vasfına etkili değildir.Bu nedenle de bono düzenlenirken temel ilişkinin kaynağına yönelik “bedelin malen-nakden ya da teminat olarak alındığına” ilişkin ibarelerin senede yazılması zorunlu değildir.

Bonodaki "nakden" ibaresi nakit verildiğine karine teşkil eder. Bu karinenin aksi yazılı belge ile kanıtlanabilir. Dosya kapsamına göre , davacı imzası inkar edilmeyen takip dayanağı bonoyu iş yerinde uygulanan haciz baskısı ile verildiğini ileri sürmüştür. Davalı bankanın davacının babası olan dava dışı borçlu ... hakkında başlattığı İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasındaki ilamsız takibin kesinleşmesi üzerine 09.09.2020 tarihinde borçlunun Kuşadası'ndaki adresine hacze gidildiği, dosyada mevcut haciz tutanağı içeriğine göre haciz mahallinde bulunan davacının iş yerini üçüncü kişiden devraldığını beyan ettiği , borçluya ait evrak tespiti yapılmak istendiği, davacının hacze karşı çıktığı sonrasında haciz işlemi yapılmadan işleme son verildiği,

aynı tarihte davacı ile davalı vekili arasında hacze konu dosya borcunun ödenmesi konusunda 09.09.2020 tarihli protokol düzenlendiği , bu kapsamda davacı tarafından 09.09.2020 düzenleme tarihli, 15.10.2020 vadeli 150.000,00-TL bedelli bononun icra dosyası borcuna mahsuben alacaklıya verildiği görülmektedir. Davacının düzenlediği protokol içeriği itibariyle TBK 196.maddesi kapsamında 3. Kişinin borcunun üstlenilmesi niteliğindedir.

Bu nedenle senedin bedelsiz olduğu iddiasının ve söz konusu senedin haciz esnasında verilmediği, hacze son verildikten sonra yapılan sözleşmeye dayalı verildiği , davacının iradesi sakatlanarak baskı ile alındığı iddiasının dosya kapsamındaki delillere göre yerinde olmadığı ispatlanamadığı anlaşılmıştır. TTK'nın 776.

Maddesinde, bononun zorunlu unsurları gösterilmiş, TK'nın 777. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca bononun alternatif zorunlu unsurları ise düzenleme yeri ve ödeme yeri olarak gösterilmiştir. Kanun koyucu bu unsurların bonoda yer almasının zorunlu olduğunu ancak bunların bonoda bulunmaması hâlinde alternatif olarak bonodaki başka unsurların bunların yerine geçeceğini, böylece senedin bono niteliğini kaybetmeyeceğini kabul etmiştir.

Somut olayda, dava konusu senedin TTK 776.maddesi uyarınca zorunlu unsurlara havi bono vasfında olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun, 778/2-f maddesi yollaması ile, bonolarda da uygulanması gereken aynı kanunun 680.maddesi uyarınca bononun açığa senet şeklinde düzenlenmesi işleme konulmadan önce zorunlu unsurlarının tamamlanabilmesi mümkündür.

Bu nedenle imzası inkar edilmeyen bonoların diğer unsurlarının sonradan doldurulmuş olması senedin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz .Öte yandan, bonoda tanzim yerinin bulunması zorunlu unsur olmakla birlikte bu yerin gerçeğe uygun olması zorunluluğu yoktur. Gerçekte tanzim edildiği yerden farklı bir yer yazılı bono da geçerlidir.

Ayrıca bononun İstanbul'da düzenlenmediği kabulünde dava konusu bonoda keşideci olan davacının isminin yanında yazılı adresin senedin tanzim yeri olarak kabulü mümkün olduğundan dava konusu senedin geçerli bono vasfında olduğu, davacı tarafından düzenlenerek davalıya verildiği, davacının ödeme iddiasının olmadığı ve imzayı inkar etmediği, iddiaların yazılı delil ile ispat edilemediği, davanın reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı davacı vekilinin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

28/11/2024