İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1427 K.2025/1804

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin müşterilerine ve tüketicilerine kaliteli hizmet vermeyi prensip haline getirmeye çalışan bir kuruluş olduğunu, müvekkili şirketin ar-ge faaliyetleri neticesinde geliştirdiği ürünleri ile farklı sektörlerde ihtiyaçlara cevap vererek esnek piyasa koşullarına da uyum sağlamaya çalıştığını, bu neticede müvekkili şirketin harcadığı emek ve koyduğu sermaye ile geliştirdiği TPMK nezdinde 2016/12097 B sayı ile tescilli "...

Dış Ortama Kapalı Buhar Çevrim Ünitesi" isimli patent belgesinin müvekkili adına tescilli olduğunu, edindikleri bilgiye göre her türlü fikri ve sınai mülkiyet hakkı müvekkili şirkete ait olan yukarıda ismi geçen patent belgesinden doğan hakların ihlal edilecek derecede davalı tarafça kullanıldığını, bunun mahkemenin 2021/290 d.iş sayılı dosyasında gerçekleştirilen delil tespiti ile de sabit hale geldiğini, davalı eylemlerinin müvekkilinin patentten doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına 2016/12097 sayı ile tescilli "...

Dış Ortama Kapalı Buhar Çevrim Ünitesi" isimli patent belgesinden doğan haklara tecavüzün tespitini, men'ini, ref'ini, şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankası krediler avans faizi ile tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, dava konusu buluşun davacıya ait olduğu, ürünün satın alındığı dava dışı ... ... şirketinin bu ürünü taklit yoluyla ürettiği konularına yönelik bir bilgi sahibi olamayacağını, kaldı ki müvekkili şirketin tüm bu bilgilerden yoksun olarak dava konusu ürünü, piyasa değerlerine olan, taklit ürün olduğu anlaşılmayacak bir bedelle ve fatura karşılığında aldığını, bu sebeple de müvekkilinin kusurundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, değişik iş dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, müvekkili şirketin hukuka aykırı fiilleri ve kusurunun bulunmadığını, davacı iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesin kararıyla; "Tüm dosya kapsamı deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı firmanın ihbar olunan “... ... Ürün Sistemleri Tic. Ltd. Şti” firmasından fatura

karşılığı satın aldığı ve işletmesinde kullandığı ürünün davacı adına tescilli 2016/12097 nolu Patentin aynen/lafzi yolla koruma kapsamında kalan bir ürün olduğu, ancak davalı firmanın 6769 sayılı SMK m.141/1 kapsamında kalan bir fiili olmadığı, zira bu ürünün davacı adına tescilli patent koruma kapsamında olduğunu bilmediği ve bilmesinin de mümkün olmadığı, ayrıca davalı kullanımının 6769 sayılı SMK m.153/1 kapsamında ürünü kişisel ihtiyaçları ölçüsünde elinde

bulunduran veya kullanan nihai kullanıcı olarak değerlendirilmesi gerektiği ve böylece tecavüz ve buna bağlı olarak tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile, davanın reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirketin avukatı, yerel mahkemenin davalı firmanın patent tecavüzü eylemi bulunmadığı ve Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) 153 kapsamında kişisel kullanıcı olduğu yönündeki gerekçelerinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, bu kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep ettiğini, müvekkili şirketin Türkpatent'te Tescilli "...

Dış Ortama Kapalı Buhar Çevrim Ünitesi" (TR 2016/12097 B nolu) patentinin bulunduğunu, davalı tarafın bu patenti ihlal eden sistemi dava dışı firmalardan satın alıp kullandığını tespit ettiklerini, bu durum üzerine 22.07.2020 tarihli ihtarname gönderilmesine rağmen kullanımın durdurulmadığını, sonrasında yapılan incelemede kullanılan ürünün müvekkili patenti ile aynı olduğunun belirlendiğini belirttiğini, yerel mahkemenin ve bilirkişi raporunun, ürünün patenti içerdiğini kabul etmesine rağmen tecavüz oluşturmadığı ve davalının nihai kullanıcı olduğu değerlendirmesinin yanlış olduğunu savunduğunu,

özellikle davalıya ürünün satın alındığı iddia edilen tarihten (28.07.2020) önce (22.07.2020) ihtarname gönderildiği için patentten haberdar olduğunu ve patent başvurusunun yayınlanma tarihi (21.03.2018) itibarıyla sicilin aleniliği nedeniyle iyi niyetli üçüncü kişi iddiasının kabul edilemez olduğunu öne sürdüğünü, SMK madde 141/1-b hükmü gereği tecavüz mahsulü ürünü bilerek/bilmesi gerekirken ticari amaçla uygulamaya koymak suretiyle kullanmanın tecavüz eylemi teşkil ettiğini ve davalı yanın oluklu mukavva sektöründe faaliyet gösteren,

tüm ticari faaliyetini bu patent konusu sistemle ürettiği ürünleri satmaya odaklayan bir firma olması nedeniyle SMK 153'teki "kişisel ihtiyaçları ölçüsünde elinde bulunduran veya kullanan" nihai kullanıcı korumasından faydalanamayacağını detaylıca açıkladığını, SMK madde 153'ün kişisel kullanımla ticari kullanımları ayırdığını ve ticari kullanımların ancak özel bir ihtimalde (tazminat ödenmesine rağmen el konulmayan ürünlerde) korunduğunu vurguladığını, bilirkişi raporundaki SMK 141/1-b hükmünün "salt ürün istemleri bakımından karşılığı bulunmadığı" yönündeki yorumun kanunun lafzına ve sistematiğine aykırı olduğunu ifade ettiğini,

zira kanunun usul patentlerini 141/1-c'de ayrıca düzenlediğini ve 141/1-b'nin açıkça ürün patentlerine ilişkin olduğunu söylediğini, ayrıca müvekkili patentinin sadece bir ürün patenti değil, aynı zamanda sistem ve proses koruması (İstem 2'de belirtilen buhar çevrim ünitesi ve buhar çevrim prosesi) içerdiğini, bu hususun dikkate alınmamasının da hatalı olduğunu belirttiğini ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın ek rapora dahi gönderilmemesinin hukuka aykırı olduğunu eklediğini müvekkilin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla,

dosyasında verilmiş hukuka aykırı kararın açıklanan hususlar ve sayın başkanlığınızca tespit edilecek nedenlerle, yapılacak yargılama sonucunda kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın yargılama sırasında itiraz ettiği ancak itirazları yersiz bulunan konuları bu kez istinaf dilekçesinde dile getirildiğini, Dosyadaki mevcut veriler, belgeler ve raporlar çerçevesinde davacının istinaf iddiasının reddi gerektiğini, davacı tarafın istinaf dilekçesindeki iddialarının dayanaksız olduğunu, Davacı taraf tebliğ edilip edilmediği belirsiz olan, usulüne uygun tebliğin mevcut olmadığı bir ihtarnameden bahisle davanın kabulü gerektiğini ileri sürdüğünü, heyet raporu uyarınca karar verilen davanın reddi kararı usule ve yasaya uygun olduğundan davacı tarafın İstinaf Başvurusunun REDDİNE karar verilmesini, talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, davacı adına 2016/12097 tescil numaralı "... Dış Ortama Kapalı Buhar Çevrim Ünitesi" başlıklı tescilli patent belgesinden doğan haklara tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat ile hüküm özetinin ilanı taleplidir.Türk Patent ve Marka Kurumu kaydına göre, dava konusu 2016/12097 tescil numaralı "...

Dış Ortama Kapalı Buhar Çevrim Ünitesi" başlıklı patent belgesi tescili için davacı tarafça 26/08/2016 tarihinde başvuru yapıldığı akabinde kuruma yazılan yazılar neticesinde başvurunun kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 06/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle," davalı firmanın dava dışı “... ... Ürün Sistemleri Tic. Ltd.

Şti” firmasından fatura karşılığı satın aldığı ve işletmesinde kullandığı ürünün dava konusu 2016/12097 nolu Patentin aynen/lafzi yolla koruma kapsamında kalan bir ürün olduğu , davalı firmanın 6769 sayılı SMK m.141/1 kapsamında kalan bir fiili olmadığı, davalı firmanın 6769 sayılı SMK m.153/1 kapsamında ürünü kişisel ihtiyaçları ölçüsünde elinde bulunduran veya kullanan nihai kullanıcı olarak değerlendirileceği " belirtilmiştir.

Beyoğlu 57 Noterliği'nin 21/01/2022 tarih ... yevmiye nolu, davalı tarafından dava dışı Steamteach Ltd., şirketi adına düzenlediği ihtarname ile, İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 3 gün içinde satım sözleşmesine konu makinenin tarafınızca geri alınmasını ve satış bedeli olan 44.840,00-EURO 'nun Şirket adına olan hesabına ödenmesi talep edilmiştir.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından kendisine ait 2016/12097 tescil numaralı "...

Dış Ortama Kapalı Buhar Çevrim Ünitesi" başlıklı tescilli patent belgesinden doğan haklarına davalının tecavüz ettiğini belirterek tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalı tarafın oluklu mukavva ve ambalaj üretimiyle iştigal ettiği, patent konusu ürünün ticaretini yapan bir işletme olmadığı ve dava konusu ürünü sipariş üzerine ürettirmiş olduğuna dair bir emareye de dosyada rastlanmadığı,

aksine, dosya muhteviyatından satışa arz edilmiş ürünleri, ürünün üretimi ve satışına hiçbir katılım göstermeksizin diğer son kullanıcılar gibi fatura karşılığında dava dışı “... ... Ürün Sistemleri Tic. Ltd.

Şti”den satın almış olduğu, dava konusu yapılan sistemin davacının işletmesinde bulunmasının nedeninin kişisel nitelikte olup, satmaya/ticaretini yapmaya yönelik olmadığı,, işletmede yürütülen süreçlerde ambalaj ve mukavva üreterek üretmiş olduğu ambalaj ve mukavvaları başkalarına satılması dava konusu ürünün kişisel ihtiyaç için firmanın elinde bulundurduğu gerçeğini değiştirmeyeceği hususlarının bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği,

SMK m.153/1’de belirtilen “ürünü kişisel ihtiyacı için kullanan kişilere karşı da hakkın ileri sürülemeyeceği” hükmü uyarınca davalıya karşı tecavüz iddiasında bulunulamayacağından davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.