İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1683 K.2026/73

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2001 yılında faaliyetlerine başladığını, yapım, pazarlama ve dağıtım konularında stratejiler geliştirerek sektöre katkı sağladığını, ... isimli filmlerin Türkiye'deki mali haklarının müvekkiline ait olduğunu, davalıya ait ....com adlı internet sitesinde mali hakların devrine ilişkin bir sözleşme yapılmadan izinsiz ve hukuka aykırı olarak yayınlandığını belirterek, FSEK m.68 uyarınca üç katı tutarında maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.Davalı tarafın yasal süre içerisinde cevap dilekçesi ibraz etmediği tespit edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 2021/366 esas, 2022/153 karar sayılı, 24/11/2022 tarihli kararı ile. "Davacı izinsiz yayın nedeniyle FSEK m.68 çerçevesinde 2 kat tutarında tazminat talep etmiştir. FSEK m.68/1 hükmüne göre.

Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımın hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya bir türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilip.

FSEK m.68'deki kapsamında bu taleplerin ileri sürülebilmesi için, mütecavizin kusurunun olması ya da zararın gerçekleşmiş bulunması şart değildir.

Dolayısıyla taraflar arasında davalının izinsiz gösterdiği filmler için kullanımına dayanak oluşturacak bir sözleşme yapılmış olsaydı, somut olaydaki filmdeki kullanım karşılığı hangi miktarda bir bedel ödenecekti ise bunun belirlenmesi ve somut olayda, ihlalin niteliği, süresi ve kastın ağırlığına göre, FSEK m 66/4 hükmü koşulları da dikkate alınarak sektördeki rayiç bedelin ne alabileceği yönünde mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bu çerçevede alınan rapor ile Eser İcra yapım ve Yayınların Kullanılması ve Kamuya İletilmesine İlişkin Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te yer verilen düzenlemeler, filmin izinsiz yayınının internet yolu ile geniş halk kitlelerine ulaşacak vasıta ile sunulması, filmin gösterim yılı ve niteliği değerlendirildiğinde davacıdan izin alındığına dair davalı yanca her hangi bir belge de sunulmamış olması,

bu hali ile bilirkişilerce düzenlenen rapor ve ulaştıkları sonuç rayiç bedel mahkememizce denetime uygun bulunmuş, FSEK 68. maddesi kapsamında bilirkişilerce hesaplanan... için 52.000 TL, ... için 48.000 TL'nin 2 katı olan 200.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin olarak davanın KABULÜ ile,

davalıya ait ....com web adresinde davacıya ait ... ve ... isimli filmlerin hukuka aykırı olarak yayınlanması nedeniyle iki film yönünden tespit edilen 100.000,00 TL'nin 2 katı tutarında 200.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar vermiştir.

İSTİNAF

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eser sahibinin mali hakları korunurken sadece bu tecavüzün haksız fiil olduğu varsayımından hareket edilmemesi gerektiğini, somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedeli tayin edilirken objektif ve subjektif kriterler dikkate alınarak eser sahibi izinsiz yayın yapanla sözleşme yapması halinde bu sözleşme uyarınca isteyebileceği bedelin, bunun faizinin FSEK 68.madde uyarınca açılacak davada dikkate alınması gerektiğini, yerleşik Yargıtay uygulamalarının bu yönde olduğunu,

ancak mahkemece alınan 27.05.2022 tarihli 10 sayfadan ibaret bilirkişi raporunda söz konusu kriterlerin dikkate alınmadığını, mahkemece de hatalı rapora itibar edilerek karar verildiğini, objektif hiçbir veriye dayanmayan www.imdb.com sitesinde yer alan puanlamaya göre lisans değeri belirlendiğini, "Muadili puanda" olan bir filmin lisans değeri için emsal alındığını, site üzerindeki puanlamanın tamamen izleyicilerin keyfi tutumları doğrultusunda yapılmakta olduğunu, söz konusu sitede hiçbir değeri olmayan hiç bir lisans bedeli ödenmeyen Hint filmlerinin çok daha yüksek puanlara sahip olduğunu,

bunun nedeninin oylama yapanların kalabalık bir kitle olmasından kaynaklandığını, ... filminin Türkiye'deki bir aylık toplam hasılatı bile 75.000,00 TL civarında iken lisans bedelinin 52.000,00 TL olarak belirlenmesi başlı başına hatalı bir saptama olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalıya ait internet sitesinin arşiv kayıtlarında müvekkiline ait eserlerin paylaşıldığı bilirkişi incelemesinin yapıldığı tarihte halen görülebildiğini, web arşiv kayıtlarının değiştirilemez olması sebebiyle güvenilir deliller olduğu gibi web arşiv kayıtları incelenerek hüküm kurulabileceğinin de Yargıtay tarafından kabul edilen bir uygulama olduğunu, eserlerin davalıya ait sitede yayınlandığını kanıtlayan tek delilin de bu olmadığını,

mali hakları müvekkiline ait olan eserlerin davalıya ait sitede paylaşıldığı sunulan 5070 sayılı e-imza kanununa uygun zaman damgalı video görüntüleri ile de sabit olduğunu, bu görüntülerin davalıya ait video sitesine ilişkin ceza yargılaması aşamasında da bilirkişilerce incelenerek filmlerin söz konusu sitede yayınlandığının raporlandığını ve ceza yargılaması sonucunda sanığın cezalandırılmasına karar verildiğini, bilirkişi heyet raporunun müvekkili iddialarını doğruladığını, alanında ehil bilirkişi tarafından detaylı ve kapsamlı oluşturulan bilirkişi heyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olup davalının iddialarının mesnetsiz olduğunu,

taraflar arasında lisans sözleşmesi bulunmamasına rağmen davalı tarafından umuma iletim eyleminin gerçekleştirilmiş olduğu gözetilerek dosyada mübrez emsal lisans sözleşmeleri de dikkate alınarak benzer filmler üzerinden rayiç bedel hesaplaması yapıldığını, tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava. FSEK m.68 uyarınca, dava konusu eserlerin davalı tarafından izinsiz olarak umuma iletildiği iddiasına dayalı olarak tespit edilecek bedelin iki katı tutarında 200.000-TL maddi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından maddi tazminat hesaplama yöntemine ilişkin itirazları kapsamında dava konusu filmlerin davalı tarafça umuma iletiminin söz konusu olmadığını savunarak istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde; davacı şirketin '' ...'' ve ''...'' isimli film/ sinema eserlerinin mali hak sahibi olduğu, işbu eserlerin davalı tarafça izinsiz umuma iletilmesi sureti ile mali hak ihlali iddiasına dayalı olarak FSEK 68. maddesi kapsamında maddi tazminat talep edildiği, davalı tarafın davaya cevap vermeyerek HMK'nın 128. maddesi gereğince davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından teknik incelemenin yapılması için bilirkişi heyetinin görevlendirildiği, neticeten davacı delilleri içerisinde bulunan CD içerisinde ..... (1) isimli ve 09/09/2021 tarihli klasör açıldığında, https://....com/2018/09/21/...-2017-...-indir/ linkinde ... filminin 1:34:56 ( 1 saat 34 dakika 56 saniye) olarak 20/11/2018 tarihinde yayınlanarak umuma iletildiği tespit edilmiştir. Yine .....

(1) isimli ve 09/09/2021 tarihli klasör açıldığında ise https://....com/...2017 ...-indir/ linkinde ... filminin 1:54:44 ( 1 saat 54 dakika 44 saniye) olarak 20/11/2018 tarihinde yayınlanarak umuma iletildiği tespit edilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili tarafından dava konusu filmlerin hiçbir şekilde müvekkili tarafından umuma iletiminin söz konusu olmadığı istinaf sebebi yapılmış ise de ön inceleme duruşmasına katılan davalı asilin internet sitesi açtığını ve sitenin yirmi gün kadar yayında kaldığını, sonrasında bu siteyi kapattığını, filmlerin telif haklarının davacıya ait olduğuna dair bir bildirim gelmediğini beyan ettiği görülmekle birlikte ayrıca İstanbul Anadolu CBS'nin 2018/230896 sayılı soruşturma dosyası kapsamında dava konusu site üzerindeki yayınların yapıldığı zaman damgalarının deliller üzerinden incelendiği,

filmlerin davalıya (şüpheli) ait web sitesi üzerinden umuma iletildiği, umuma iletim için hak sahiplerinden herhangi bir izin/lisans alınmadığı, davalının (şüphelinin) bu yöndeki eylemlerinin FSEK 71/1 m. ihlali sonucuna varılarak iddianame düzenlendiği ve İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2019/363 esas sayılı dosyasında davalı (sanık) aleyhine mahkumiyet kararı verildiği tespit edilmekle davaya konu filmlerin yayınlandığı ve teknik inceleme tarihi itibari ile erişimin sağlanamadığı tespit edilen internet sitesindeki izinsiz umuma iletim eyleminden dolayı davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesinin hükme esas aldığı rapor kapsamında belirlenen maddi tazminat miktarının somut kriterler dikkate alınmadan hesaplandığı istinaf sebebi yapılmış olup istikrar kazanan Yargıtay içtihatları kapsamında görüldüğü üzere, somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedeli tayin edilirken eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi gibi sübjektif nitelikleri, eserin beğeni ölçüsü, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta,

bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak eser sahibinin izinsiz yayın yapanla sözleşme yapması halinde, bu sözleşme uyarınca isteyebileceği bedelin tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; ''....com'' isimli davalının sorumluluğunda olan internet sitesinin archive.org üzerinden ulaşılan kayıtlarında ilgili web sitesinin yaklaşık 1 yıl aktif olduğunun tespit edildiği, iki film için bir yıllık lisans bedeli hesaplanmak sureti ile... filmi için 52.000 TL, ... filmi için 48.000 TL farazi sözleşme bedeli tespit edilmiş ve hükme esas alınmış ise de dava konusu filmlerin bahse konu internet sitesinde kaç kez yayınlandığının ve sitenin tıklanma sayısının araştırılmadığı saptanmakla eksik incelemeye dayalı olarak hazırlanan rapora göre tazminata karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu noktada yapılması gereken bilişim uzmanı bilirkişi eklenmek sureti ile bilirkişi heyetinden dava konusu filmlerin bahse konu internet sitesinde kaç kez yayınlandığının araştırılması ve izlenme/ tıklanma sayıları ile filmlerin etki ve beğenilirliği de gözetilerek maddi tazminat miktarının somut olay adaletine uygun olarak belirlenmesinin sağlanmasıdır.

Bu nedenlerle istinaf edenin sıfatı ile istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında açıklandığı şekilde inceleme yapılarak denetime elverişli şekilde rapor alınması için mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.