İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/492 K.2025/1260

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul 34. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından müvekkili şirket adresine çıkartılan 89/1 ihbarnamesinin 15.08.2018 tarihinde, 89/2 ihbarnamesinin 10.09.2018 tarihinde, 89/3 ihbarnamesinin 03.10.2018 tarihinde muhtara bırakıldığı icra dosyasının incelenmesi sonucunda tespit edildiğini, usulsüz tebligat işlemleri nedeniyle İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/841 Esas sayılı dosyası ile şikâyet davası ikame edildiğini müvekkili şirketin takip borçlusu şirkete borcu bulunmadığını, aksine takip borçlusu ... Elektromekanik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında ticari ilişki dolayısıyla müvekkilin alacağı bulunduğu beyan ederek müvekkili şirketin takip borçlusu şirkete borçlu olmadığının tespit edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ....Sistemleri San.ve Tic. Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamelerinin usulsüz olarak tebliğ edilmediğini, bununla ilgili davanın İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/841 Esas sayılı dosyası ile görülmeye devam dildiğini, davacının takip borçlusuna hiçbir borcu olmadığını somut delillerle ispatlanmadığını, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan ettikleri görülmüştür.Davalı ... Elektromekanik İnşaat San. Ve Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, davacı ...Mühendislik San. ve Tİc. Ltd. Şti. ile 2014 yılından bu yana ticari ilişki içerisinde olduğu, dava dışı ... İnşaat firmasının üstlenici olduğu eski ... Hastanesinin ...işleri, VFR bakır borulama işleri ve mekanik tesisat proje çizim işlerinin yapılması ile Kadıoğlu İnşaat firmasının dekorasyon ve tamirat yüklenimini ...

Caminin ...işleri ve klima tesisatı işlerinin yapılması şeklinde davacıya hizmet sunduğunu ,15.03.2017 tarih 291.460,00 TL bedelli fatura ekte ibraz edildiğini, davacıdan alacaklı olduğunu, beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine en az %20 sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan ettikleri görülmüştür.İlk Derece Mahkemesi kararı ile;

davacı üçüncü şahıs, takip borçlusuna borcunun bulunmadığını ispat edemediğinden davalı takip alacaklısı bakımından ispatlanamayan davanın esastan ve tümden reddine dava red ile sonuçlanmış olmakla davacı aleyhine ayrıca tazminata karar verilmesi gerekmekle "Davacının davalı ve takip borçlusu olan ... Elektromekanik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davasının pasif husumet yokluğundan usulden REDDİNE, davacının davalı ve takip alacaklısı ....Sistemleri San. Ve Tic.

A.Ş. yönünden davasının esastan ve tümden REDDİNE, davacının açtığı davanın reddine karar verilmiş olması nedeniyle İİK 89/3.maddesi hükmü uyarınca dava konusu 199.606,60 TL'nin %20'si oranındaki 39.921,32 TL tazminatın davacıdan alınarak davalı ....Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş.'ye VERİLMESİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan 19.08.2022 tarihli bilirkişi raporunun müvekkilinin ticari defterleri incelenmeden, 06.12.2019 tarihli rapor tekrar edilerek düzenlendiğini, oysa ilk raporda davalı ...’in hesaplarını usule uygun tutmadığının ve müvekkili tarafından yapılan ödemelerin hesaba geçirilmediğinin tespit edildiğini, buna rağmen müvekkilinin 888.784,76 TL borçlu olduğunun kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece defter incelemesine karar verilmesine rağmen bunun yapılmadığını,

12.10.2021 tarihli ek raporda müvekkilinin davalıya borcu olmadığının açıkça belirtildiğini, taraflar arasında gerçek bir ticari ilişki bulunmadığını, fatura alım-satımı yapıldığını, Ortadoğu yetkilisinin gönderdiği 22.01.2018 tarihli mailde de bu hususun teyit edildiğini, müvekkilinin davalıya fazladan 56.522,02 TL ödeme yaptığını ve geri istemediğini, buna rağmen defter kayıtlarının usulsüzlüğü göz ardı edilerek gerçeğe aykırı tespitler yapıldığını, ayrıca alacağını ispat yükünün davalı şirkette olduğunu, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın davalı şirket yönünden usulden reddedilmesi gerektiğini,

aksi halde reddin tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının borçlu olmadığını ispat edemediğini, süresinden sonra sunulan belgelerin ve iddianın genişletilmesi kapsamındaki iddiaların dinlenilmesinin mümkün olmayıp kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağını, davanın reddinde hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, İİK 89. maddesi hükmü uyarınca açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davalı tarafından davacıya İİK 89/3 maddesi gereğince, haciz ihbarnameleri gönderildiği, davacı yanca davalıya borçlu olunmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın açıldığı, mahkemece, yazılı şekilde karar verildiği , karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu görülmektedir. Mahkemenin görevi 6100 Sayılı HMK114/1,c maddesi gereğince dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında resen mahkemece değerlendirilmesi gerekmektedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlığın giderilmesi için alınan karar uyarınca, uyuşmazlığın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/09/2023 tarihli 2023/5228 Esas -2023/6468 karar sayılı kararıyla giderildiği kararda.

"Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olanın davanın genel mahkemelerde görülmesi olduğu, özel mahkemelerde görüleceğine dair açık bir düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesinin esas olduğu, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihtarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda açık bir düzenleme bulunmadığı, buna göre davanın tarafları arasında doğrudan ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan ilişkinin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir.Yukarıda aktarılan Yargıtay ilamı doğrultusunda, ilk derece mahkemesince, davacı ile takip alacaklısı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, davada genel mahkemenin görevli olduğu resen gözetilerek istinaf başvurusunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince istinaf isteminin resen gözetilen sebeplerle kabulüne kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

08/10/2025