İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/63 K.2025/685

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin 11/05/2016 tarih ve ... tescil numaralı faydalı modelin sahibi olduğunu, inancı gereği başını kapatan kadınların kullanmış olduğu bonelerin sürekli kayması,

bone kullanan kişilerin rahatsızlığına sebebiyet verdiğini bilen müvekkilinin ''...'' buluşunu Türk Patent nezdinde tescil ettirmek için başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin buluşunun Türkiye'de ve Dünyada ilk olma özelliğine sahip olduğunu, htts://www....com/ isimli web sitesinde, müvekkili tarafından buluşu yapılan ürünlerin 11/05/2016 tarihinden itibaren satışının yapılmakta olduğunu, müvekkilinin reklam için yeterli bütçesinin olmadığını ve televizyon veya radyo reklamı veremediğinden, ...

Şirketi ile buluşunu yaptığı ürünlerin satışının yapılması için iş anlaşması yapmak istediğini, bu kapsamda da şirkete e-mail ile gönderildiğini ve iş teklifinde bulunduğunu ve TPE başvuru belgeleri ile buluşa ilişkin bütün bilgileri Şirketle paylaştığını, ancak kendisine olumlu veya olumsuz bir dönüş yapmadıklarını, müvekkili tarafından kısa bir süre sonra dava dışı ... 'ya ait ''... '' numarayı arayarak iş teklifinin yinelenmiş olduğunu, müvekkilinin haricen yaptığı incelemelerde, dava dışı şirketin yayınlanan dergisinin 5. Sahifesinde, kendi buluşunun şirket tarafında üretildiğini ve piyasaya sürüldüğünü öğrendiğini,

https://...com/ ve https://...com/.../ isimli sitelerde satışının yapıldığını belirterek, bu nedenlerle müvekkilinin başvurusu davalının başvurusundan daha önce olduğundan, davalıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine ve hükümsüzlük kararının ulusal gazetede yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; müvekkilinin ... tescil numaralı faydalı modelin sahibi olduğunu, ülkemizde inancı dolayısıyla başını kapatan kadınlara rahatlık sağlaması amacıyla müvekkili tarafından "..." buluşunun yapıldığını, bu buluşun ilgili kurum tarafından gerekli bütün denetimlerden tam onay almak suretiyle tescilinin gerçekleştiğini, müvekkilinin buluşunun hali hazırda aynısı veya bir benzerinin bulunmadığını,

davacı tarafın ... başvuru numaralı faydalı modelinin bu sektörün doğal bilirkişisi olan TPMK'nın düzenlediği araştırma raporuyla Amerika Birleşik Devletleri'nde ... ve Japonya'da ... numaralarıyla tescil edilmiş faydalı modellerle aynı olması sebebiyle yeni olmadığına hükmettiğini, bilindiği üzere "..." kategorisi buluşun yeni olmadığını veya buluş basamağı içermediğini tek başına gösteren dokümanı gösterir nitelikte olduğunu, sonuç olarak karşı tarafın başvurusunun TPE nezdinde yeni bir buluş olarak görülmediğini ve gerekli niteliklere haiz bulunmadığını,

müvekkilinin ... başvuru numaralı tescilli faydalı modeli hakkında ise her ne kadar karşı taraftan tarih olarak daha sonra başvurulmuşsa da, TPMK'nın araştırma raporuna göre yenilik unsurunu içermediğine dair herhangi bir ibare bulunmadığını, üstelik Kurumun bu araştırma raporunu düzenlediği esnada davacı tarafın faydalı modelinin zaten bulunmadığını, bu sebeple tescilin hükümsüzlüğüne dair bir durumun söz konusu olmadığını, karşı yanın faydalı modelinin özgün olmayan, buluş niteliğini haiz olmayan bir başvuru iken, müvekkilinin başvurusunun buluş vasfını taşıyan kendine özgü bir faydalı model olduğunu,

karşı tarafın ... numaralı faydalı model başvurusunda istemler bölümünde göründüğü üzere bone nazarında sadece bonenin iç ön kısmına silikon sıkılması mevzusunun geçtiği, bu konuda ilgili belgede hiç bir hususun bulunmadığını, söz konusu bu başvurunun alelade bir boneye sırf silikon sıkılmasıyla oluştuğunu, buna karşın müvekkilinin ... numaralı tescilli faydalı modelinde ise buluş konusu bonenin özelliğinin en az iki adet olmak birbirine bağlanarak bonenin başa bağlanmasını sağlayan kulakçık, bonenin alın parçası ile kulakçık parçasını birbirine bağlayan bölüm olan alın kulakçık dikiş bağlantısı, bonenin ön kısmını kapatan alın,

bonenin kafanın üst kısmını oluşturan bölümü olan tepe, bonenin arka kısmında yer alan ve tepe kısmın büzüşerek başı iyice sarmasını sağlayan lastik germe, kulakçık, alın kulakçık dikiş bağlantısı, alın bölümlerini tepe parçası ile birleştiren ve başa iyice oturmasını ve sarmasını sağlayan ara parça içermesi,

alın kısım üzerine paralel olarak dizilmiş en az bir adet olan alın kısmın içine alan alın kulakçık dikiş bağlantıları arasında dik bir şekilde konumlandırılmış şekilde olan, silikon malzemeden meydana gelen ve kumaşa yapışan bir silikon özelliğe sahip silikon iz şeklinde ürün özelliklerinin korunan hususlar olarak belirtildiğini, müvekkilinin karşı tarafın aksine boneyi her yönden ele aldığını, boneye bir çok yeni özellik eklediğini, ürün üstünde çok detaylı çalışmalar yaptığını ve ortaya bambaşka bir ürün çıkardığını,

hali hazırda müvekkili tarafın faydalı modelinde olan özelliklerin hiçbirinin karşı tarafın faydalı modelinde bulunmadığını, silikon detaylar dahil olmak üzere müvekkilinin buluşunun tamamı ile farklılık arz ettiğini, keza karşı tarafın faydalı model başvurusunun sadece silikon üzerinden olduğunu ve ilgili kurum raporunda bu buluşun yeni olmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin faydalı modelinde ise böyle bir durumun söz konusu olmadığını, bu nedenlerle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 11/10/2022 tarihli 2022/33 E. 2022/120 K. sayılı kararı ile. Mahkemece. "Davanın KABULÜNE, Davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, Kararın gazetede ilan edilmesi talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle müvekkiline ait faydalı model başvurusu incelendiğinde müvekkili faydalı modeli sekiz farklı istemden oluştuğunu, davacı buluşunda silikon alelade bir biçimde yerleştirilmiş ve silikonlu yüzey lastikle desteklenmediğini, müvekkiline ait buluşun saçı örten üst kısmı hem lastikli hem de silikon izli olduğunu, müvekkiline ait buluşun davacının buluşun dan çok daha yeni, gelişmiş ve farklı olduğunu, müvekkili başvurusu bir patent başvurusuymuş gibi değerlendirme yapıldığını,

müvekkili başvurusunun faydalı model olduğunu beyan ederek, İlk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda bozularak davacının davasının reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Dava , TR ... numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir. Dosya, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2021/252 Esas, 2021/456 Karar sayılı yetkisizlik kararı ile yukarıdaki esasa kayıt edilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin, 11/05/2016 tarih ve ... tescil numaralı faydalı modelin sahibi olduğunu, "..." buluşunun Türkiye'de ve dünyada ilk olma özelliğine sahip olduğunu, htts://www...com/ isimli web sitesinde, müvekkili tarafından buluşu yapılan ürünlerin 11/05/2016 tarihinden itibaren satışının yapılmakta olduğunu, ...

Şirketi ile buluşunu yaptığı ürünlerin satışının yapılması için e-mail ile buluşa ilişkin bütün bilgileri şirketle paylaşmış olduğunu, buluşunun şirket tarafından üretildiğini ve piyasaya sürülmüş olduğunu, https://...com/ ve https://...com/.../ isimli sitelerde satışının yapıldığını tespit etmiş olduğunu, bu nedenlerle davalıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. - ... numaralı "Kaymayan Bone" buluş başlıklı faydalı modelin 03/04/2017 tarihinden itibaren 10 yıl süre korunmak üzere 21/12/2018 tarihinde davalı ... adına;

... numaralı "..." buluş başlıklı faydalı modelin ise 11/05/2016 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile korunmak üzere 21/06/2021 tarihinde davacı ... adına tescil edildiği anlaşılmıştır. - 2018/25 D.İş sayılı dosyası ile talep edilen delil tespiti neticesinde düzenlenen bilirkişi heyeti ek raporunda , davalı tarafa ait ürünün, davacıya ait patent başvurusunun koruma kapsamında olduğu belirtilmiştir. - 20.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda;

.. nolu “Kaymayan bone” buluş başlıklı faydalı model belgesinin tarifnamesi ile ... nolu “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemleri karşılaştırılarak ... nolu faydalı model belgesinin istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olup olmadığı yönünde yapılan incelemede.

TR ... nolu “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin 1 nolu bağımsız isteminde tanımlanan özellikler ... nolu faydalı model tarifnamesi karşısında yenilik vasfına haiz olmadığı, sonuç olarak ; ... numaralı "Kaymayan Bone" buluş başlıklı faydalı model belgesi istemlerinin ... numaralı faydalı model tarifnamesi ile karşılaştırılması sonucunda TR ... numaralı faydalı model istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı belirtmiştir.

Tescilli bir faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesi halinde kural olarak ispat yükü davacı taraftadır. Bununla birlikte SMK 142 . maddesi uyarınca, faydalı model başvurusunun kabulü onun mutlak manada yeni olması koşuluna bağlı tutulmuştur. Diğer bir anlatımla, başvuruya konu olan buluşun başkaları tarafından başvuru tarihinden önce, ülkede veya dünyada kamuya açıklanmamış veya kullanılmamış olması gerekir.

Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki teknik ilerleme sağlayan yeniliklerdir. Dosya kapsamına göre, taraflara ait faydalı model tescil belgelerinde buluş başlığının "kaymayan bone" olduğu, davalıya ait hükümsüzlüğü talep edile TR ... numaralı faydalı modelin1 bağımsız 7 bağımlı olmak üzere toplam 8 istemi bulunduğu, 1 nolu bağımsız istemin.

"1-Buluş konusu ürün kaymayan bone olup, özelliği; en az birer adet olmak üzere Kulakçık (D, Alın kulakçık dikiş bağlantısı (2), Alın (3), Tepe (4), Lastik germe (5), Ara parça (6), Silikon iz içermesidir." şeklinde olduğu teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının faydalı modelinin 1 numaralı bağımsız isteminde yer alan bu unsurların herhangi bir yenilik içermediği,

davalının faydalı modelinin bağımlı istemlerinde açıklanan unsurların da bu zorunlu unsurlar oldukları, davalıya ait faydalı modelin buluş özetinde de bone ürününe getirilen yeniliğin kaymama özelliği olduğu , bunun kumaşa yapışan silikon iz ile sağlanacağının belirtildiği, TR ... numaralı faydalı modelin de bonenin kaymazlığının silikonlarla sağlanacağına ilişkin olduğu dolayısıyla davalı faydalı model başvuru tarihinden önce kaymama özelliğini sağlayan buluşun kamuya sunulmuş olduğu, davalının faydalı modelinin koruma şartı olan yenilik kriterini taşımadığı, hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu,

mahkemece bu yönde yasal ve yeterli gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olmasının dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu , istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

30/04/2025