İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/1668 K.2025/16

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle. Talep eden vekili dilekçesi ile dayanak gösterdiği faydalı model ve tasarımına tecavüz edildiğinden bahisle tespit yapılmasını ve akabinde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Karşı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dosya kapsamında karşı yan tarafından davalı şirketin faydalı model ve tasarımın ihlali teşkil ettiği iddia edilen eylemlerin önlenmesi talebiyle ihtiyati tedbir talep edildiği, bu çerçevede ikame edilen davanın mesnetsiz olduğunu, davada tespit talep eden yanın da hukuka aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini yanı sıra Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davalı şirket aleyhine tesis edilecek olası bir ihtiyati tedbir kararının davalıya gerek ticari eylemleri gerekse itibari açısından olumsuz sonuçlara mahal vereceği açık olduğu,

bu noktada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde karşı teminat verilmek suretiyle davalı şirket lehine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece. "İhtiyati tedbir talep eden vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddine, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının müvekkiline ait endüstriyel tasarım ve faydalı modellere tecavüz ettiğinin bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, ... tescil numaralı faydalı modelinin, “Sürgülü Sabitleme Mekanizmasına Sahip Alüminyum ve Plastik Esaslı Maket Bıçağı Gövdesi” olduğunu, ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın da “maket bıçağı” ile olduğunu, davalının izinsiz olarak,

faydalı model ve endüstriyel tasarımıza tecavüz eden ürünleri “...” markası ile üretip sattığını ,delil tespiti raporu ile tespit edildiğini, ihtiyati tedbir koşullarının oluştuğunu, yaklaşık ispat şartının gerçekleştiğini, mahkemece ret kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının müvekkiline ait ... tescil numaralı faydalı model ile ... tescil numaralı endüstriyel tasarıma hakkına tecavüz teşkil eden üretim, satış, depolama gibi tüm eylemlerinin dava sonuna kadar önlenmesi ve durdurulmasını,

yine devamla sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilerek üretilen tecavüze konu ürünlere ve ambalajlarına bulundukları yerde elkonulması ve bunların saklanmasına karar verilmesi gerektiğini, beyanla tedbirin reddi kararının kaldırılmasını, tedbir taleplerinin kabulünü talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dosya kapsamında yeterli bilirkişi incelemesi yapılmadığını, alınan raporun denetime elverişsiz olduğundan hükme esas alınmaması gerektiğini, ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğunun kabulünün hukuka aykırı olacağını, kötü niyetli olarak şirketin ticari eylemlerinin durdurulması Talebi olduğunu dava konusu sınai hakların müvekkili şirket aleyhine kullanılmasının tedbiren önlenmesi gerektiğinden, davacının istinaf isteminin reddi ile,

davacıya ait ... sayılı faydalı modelin ve ... sayılı tasarımın müvekkili aleyhine kullanılmasının tedbiren önlenmesine karar verilmesini ihtiyati tedbir talebinin reddine kararın onanmasını, aksi bir karar oluşturulacak ise de karşı teminat ile ihtiyati tedbir kararı tesis edilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Talep, ... tescil numaralı faydalı model ve ... tescil numaralı tasarım hakkına tecavüz yönünden delil tespiti ve tedbir istemine ilişkindir.

Dosyada mevcut tasarım uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan raporda, "Dava konusu birbiri ile kıyaslanan ürünün “maket bıçağı/falçata” olduğunu, ürün, ürün parçaları ve bu maket bıçağı gövdesi ile bıçağın hareketini sağlayan fonksiyonlar olduğunu, her iki sistemde de;

tespit isteyen tarafa ait ... tescil no'lu faydalı model istem ve şekilleri ile tarif edilen sistemde yer alan bileşenler ve bu bileşenlerin sistem içerisinde fonksiyonu yerine getirme şekillerinin aleyhine tespit istenen tarafa ait iş yerinde bulunan ve dosyaya sunulan ürün numunesindeki sistem bileşenleri ve çalışma şekilleri ile benzer oldukları bu nedenle birbirleri ile benzer olarak algılandıkları, her ikisinin de “maket bıçağı/falçata” olarak tanımlanan ürün tasarımları benzer form ve uzunlukta uç kısma sahip olduğu,

uç kısma yakın benzer yuvarlak formda ve konumda destek noktası yer aldığı , destek noktasının yanında benzer konumda 4 adet çentik yer aldığı ,arka kısımda benzer konumda ve formda 5 adet çentiğin yer aldığı gövdenin benzer konumunda ve formda bıçağı gösterir durumda olduğu ürünün yan kısmında benzer konum ve formda 3lü dalga formunun yer aldığı dalga formunun altında 3 adet çentiğin benzer konumda ve formda yer aldığı ürünün alt yan kısmında dışarı doğru çıkıntı olduğu soldaki tasarımda köşeli formda iken,sağdakinde yumuşak yuvarlak hatlara sahip olduğu ürün altında benzer konumda ve formda farklı malzemeden kapamanın yer aldığı,

ürünün arkasında girintiler olduğu, soldakinde düz iken, sağdakinde köşeli halde olduğu , tasarımlarda yer alan alttaki çıkıntı formun ve arkadaki rölyef girintilerin birbirlerinden farklı oldukları görülse de, bu öğelerin tek başlarına tasarıma ayırt edici nitelik kazandırmadığı , diğer tüm ögelerin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan form, konum ve ebat ilişkilerinin benzer oldukları ... no'lu tasarım ile aleyhine tespit istenen tarafın iş yeri adresinde yer alan ve dosyaya sunulan ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

birbirleri ile benzer olarak algılandıkları" tespit edilmiştir.

Mahkemece " tasarım yönü ile uzman bilirkişi tarafından inceleme yapılmış ise de, faydalı model yönünden istemlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi için patent vekili ile inceleme yapılmasının gerekli olduğu, davalı yanın dayanak tasarım ve faydalı modelinin yeni olmadığı harcı alem nitelikte olduğuna ilişkin olup, bu hususların tespiti ve araştırılmasının yargılama gerektirdiği, bilirkişi raporunun yaklaşık ispat anlamında yeterli olmadığı," gerekçesi ile ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

6769 sayılı SMK'nın 159. maddesine göre, " Bu Kanun uyarınca dava açma hakkı olan kişiler, dava konusu kullanımın, ülke içinde kendi sınai mülkiyet haklarına tecavüz teşkil edecek şekilde gerçekleşmekte olduğunu veya gerçekleşmesi için ciddi ve etkin çalışmalar yapıldığını ispat etmek şartıyla, verilecek hükmün etkinliğini temin etmek üzere, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir." Bilindiği üzere SMK'daki ihtiyati tedbire ilişkin bu özel düzenleme gereği verilecek hükmün etkinliğini temin etmek üzere,

yaklaşık ispat koşulu mevcut ise dava sonucunda elde edilecek menfaatin sonucunu doğuracak şekilde tedbire hükmedilebileceği açıktır. Somut olayda davacı, aynı ürün üzerinde uygulan adına tescilli faydalı modele ve tescilli tasarım belgesine dayanmış olup, tasarım ve faydalı modele tecavüzün tespitine ilişkin delil tespiti ve tedbir talep etmiştir.

Tasarım ve faydalı model ile korunan haklar farklı olmakla birlikte her ikisinin aynı ürüne ilişkin olduğu, tasarım uzmanı bilirkişiden alınan rapor ile davalı ürünü ile davacının dayanak tasarımının benzer olarak algılandığı tespiti yapıldığı bu durumda tasarıma tecavüz iddiası yönünden yaklaşık ispat şartının sağlandığı gözetilmeden, mahkemece davacının iddiasının içeriğine göre,

tasarım ve faydalı model konusunda teknik inceleme yapabilecek bilirkişi heyetine dosyanın atanması yerine dosyanın sadece tasarım bilirkişisine tevdii edilip bu kez faydalı model konusunda uzman bilirkişinin teknik inceleme yapması gerektiğinden bahisle ve rapora bilirkişinin tasarım uzmanlığı kapsamındaki tespitleri nazara alınmadan itibar edilmemesi yerinde olmadığı gibi, sınai mülkiyet hakkına tecavüz iddiasının ileri sürüldüğü dikkate alındığında davalının harcı alem savunmasının bilirkişi raporu ile tespit edilen ve tasarım hakkının ihlal edildiğine dair yaklaşık ispatı ortadan kaldıracak bir yönünün olmadığı,

mahkemece yasal dayanağı olmayan talep ve savunmanın yargılamayı gerektirdiğine dayalı gerekçe ile tedbir talebini reddetmesi doğru görülmemiştir.

Tüm bu açıklamalara göre, bilirkişi raporunda tasarım yönünden benzerlik tespit edilmiş olması buna karşılık davalının savunma sebepleri dikkate alınarak taraflar arasındaki hak ve menfaat dengesinin korunması gerekli olduğundan bu aşamada tedbir talebinin tümüyle kabulü yerine, 6769 Sayılı SMK 159/2-c maddesi gereğince tedbir talebi yönünden mevcut deliller çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği, anlaşıldığından talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.

Tedbir talep eden vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince, kararın kaldırılmasına dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.