İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/1769 K.2025/79

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili verdiği dilekçede, ... Bank Amasya Şubesi ... seri numaralı 07/08/2024 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çeke dayanarak 155.000,00 TL alacağın temini için İİK 257 vd. Maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece 09/09/2024 tarihli ara kararı ile; -İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 155.000,00 TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ,İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde İhtiyaten Haczine, %15 teminat (23.250 -TL) alınmasına, karar verildiği, İhtiyati haciz kararına karşı borçlu ... vekili tarafından çekin keşide ve ödeme yerinin Amasya olduğu müvekkili ile karşı taraf arsında bir yetki sözleşmesi bulunmadığı,

yetkisiz mahkeme ihtiyati haciz kararı alındığı gerekçesi ile itiraz edilmiş, itiraz üzerine mahkemece. 14/10/2024 tarihli ek kararı ile;"Mahkememizce verilen 09/09/2024 tarihli 2024/1666 d.iş ve 2024/1661 Karar sayılı ihtiyati haciz kararına karşı taraf ... vekili tarafından yapılan itirazların REDDİNE; " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Hacze itiraz eden vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin 08.10.2024 tarihli 2024/1666 D.İş 2024/1661 Karar sayılı ek kararı ile haksız ve hukuka aykırı bir şekilde reddedildiğini, müvekkili aleyhine alınan ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisiz olduğunu, kambiyo senetlerinden çeke dayanarak yapılan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İcra ve İflas Kanunu’nun 50. maddesinin atfı uyarınca, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yetkiye ilişkin hükümleri uygulanmak suretiyle tespit edilebileceğini,

yetkili mahkemenin keşide yeri mahkemesi, ödeme yeri mahkemesi veya yetki sözleşmesi yapılmış ise yetki sözleşmesi ile belirlenen mahkeme olduğunu, söz konusu çekte keşide ve ödeme yeri Amasya olduğunu, müvekkili ile karşı taraf arasında bir yetki sözleşmesi öngörülmediğini, bu durumda ihtiyati haciz kararının istenebileceği tek yer müvekkilin ikamet adresi olan Amasya olduğunu söz konusu yetki sözleşmesi son ciranta ile yapılan bir yetki sözleşmesi olduğundan bu yetki sözleşmesi müvekkilini bağlamayacağını beyanla, İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.10.2024 tarihli 2024/1666 D.İş 2024/1661 Karar sayılı ek kararının kaldırılmasını,

itirazlarının kabulünü, mahkemenin yetkisizliğine, Amasya mahkemesinin yetkili olduğunu, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; çekten kaynaklanan borcun alacaklısının ; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğini, ihtiyati hacze konu çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini ve karşılığının bulunmadığını, TBK'nın 89. maddesinde alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline geleceğinin belirtildiğini, mahkemenin yetkisine yapılan itirazın yerinde olmadığını beyanla,

borçlu/karşı tarafın ihtiyati hacze itirazları usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece itirazın reddine ilişkin verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan karşı tarafın istinaf istemenin reddine, ihtiyati haczin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Talep karşılığı ödenmeyen çek nedeniyle ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemece 09/09/2024 tarihli 2024/1666 D.

İş 2024/1661 Karar sayılı kararı ile, talebin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmiş, ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen taraflardan ... vekili tarafından mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş, itiraz üzerine mahkemece 14/10/2024 tarihli ek kararı ile " çekte ciranta olan ...Ltd.

Şti. ile ihtiyati haciz talep eden faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 25. Maddesinde yetkili mahkeme ve icra dairesi olarak İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili kılındığı, talep konusu çekin ise bu sözleşmeye istinaden faktoring işlemi ile talep eden şirket tarafından devralındığı dosyada mevcut delillerden anlaşılmıştır. Bu sebeple yetki itirazının da reddine şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İİK’nın 258/1. maddesinde, ihtiyati hacizde yetkili mahkeme konusunda aynı kanunun 50. maddesine atıf yapıldığından, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiştir. Dosya kapsamına göre, borçlulardan ...Ltd.

Şti. ile ihtiyati haciz talep eden faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesi akdedildiği, ...

Bank Amasya Şubesi ... seri numaralı 07/08/2024 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çekin talep edene faturaya bağlı alacağın ödeme aracı olarak tevdii edildiği, söz konusu çekin keşidecisinin Life Tarım şirketi, lehtarının ... olduğu sırasıyla lehtar , ..., ve ... tarafından ciro edildiği , muhata ibrazında çekin keşideci imzası tutmadığından işlem yapılmadığı , itiraz eden borçlunun faktoring sözleşmesinde taraf veya müteselsil kefil sıfatı bulunmadığı görülmektedir.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Öte yandan, HMK nun 17. maddesinde yer alan yasal düzenleme ile tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK nun 7/1. maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Somut olayda, mahkemece talebin dayanağı olan Faktoring sözleşmesindeki çeşitli hükümler başlıklı 25 . maddesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili olacağının düzenlendiği gerekçesiyle borçlulardan ...'ın yetki itirazının reddine karar verilmiş ise de, itiraz eden borçlunun talebin dayanağı olan çekin lehtarı olduğu, karara esas sözleşmenin tarafı ve kefili olmadığı, borçlunun tarafı olmadığı sözleşmedeki yetki kaydının kendisini bağlamayacağı, borçluların hiç birinin adresinin İstanbul olmadığı, dolayısıyla İstanbul mahkemelerinin sözleşmedeki yetki kaydı gereği sözleşmenin tarafı ...Ltd.

Şti. yönünden özel yetkili mahkeme ise de borçlulardan her hangi biri yönünden genel yetkili mahkeme olmadığı, çekin keşide yeri ile ödeme yerinin de İstanbul olmadığı, İhtiyati hacze konu edilen çekin bankaya ibraz edildiği ve çek üzerindeki imzanın keşideci şirket yetkilisine ait olmadığı belirtilerek karşılıksız işlemi yapılmadığı, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmünün de uygulanamayacağı , bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemeden talep edildiği,

mahkemece yetki itirazının kabulü yerine reddine karar verilmesinin dosya kapsamı ve hukuka uygun olmadığı , istinaf talebinin kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu ... vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile , mahkemenin 2024/1666 D.İş sayılı 14.10.2024 tarihli ek kararının kaldırılmasına 09/09/2024 tarihli 2024/1666 D.İş ve 2024/1661 Karar sayılı ihtiyati haciz kararına karşı borçlu ... vekili tarafından yetki yönünden yapılan itirazın kabulüne ,borçlu yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.