İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/267 K.2024/576

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; ... ait 15/07/2023 tarihli 150.000,00 TL bedelli çeke dayanarak 150.000,00 TL alacağın temini için İİK 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince 07.09.2023 tarihli ara karar ile teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ....Ltd. Şti., vekili itiraz dilekçesinde; işbu ihtiyati haciz kararına konu 150.000,00 TL ...

Elazığ Fırat Şubesi ... seri nolu, keşide yeri Elazığ, keşide tarihi 15.07.2023 olan çekin, borçlu tasarım elektrik şirketinin diğer borçlu olan ... A.ş.'nden almış olduğu müşteri çeki olduğunu, işbu çekin kargoda hırsızlanmak sureti ile çalınmış çek olduğunu, bu çeke istinaden de yetkisiz İcra Müdürlüğünden İstanbul....

İcra Dairesi ... esas sayılı icra dosyası üzerinden müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleşmediğini, ödeme emri de tebliğ edilmemiş olup işbu takipten sonra da ihtiyati haciz kararı aldırıldığını, ihtiyati haciz kararına istinaden borçlulara ait araçlara, banka hesaplarına haciz konulmuş olup cebri icra karşısında tüm ticari hayatları durmuş olduğundan söz konusu dosya borcunun tamamı icra dosyasına yatırıldığını, bu nedenle alacaklıya karşı açacağımız tazminat davasına teminat olması ve İstanbul İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı dosyasına yapılan İstanbul 23. İcra Hukuk Mahkemesi 2023/524 Esas Sayılı dosyası ile itiraz ettiklerini, davaların sonuçlanıncaya kadar alacaklının teminatı üzerine tedbir konularak teminatın alacaklıya iade edilmemesine karar verilmesi gerektiğini, ihtiyati haciz kararına karşı itirazlarımızın değerlendirilerek öncelikle kararın yetki yönünden kaldırılmasına, aksi kanaatte ise esasa girilerek kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince duruşmalı olarak yapılan inceleme neticesinde, 21.12.2023 tarihli ara karar ile, ''dosya mevcuduna göre talep dilekçesi ekinde sunulan belgelerin alacağın varlığı hususunda kanaat uyandırıcı ve yaklaşık ispata yarar nitelikte olduğu'' gerekçesiyle, itiraz edenlerin itiraz sebepleriyle sınırlı olarak yapılan yargılama neticesinde ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde. İstanbul 23. İcra Hukuk Mahkemesinin 07/12/2023 Tarih 2023/524 Esas, 2023/769 Karar Sayılı İlamı ile müvekkilleri yönünden yetkili icra müdürlüğünün ELAZIĞ olduğunun tespit edildiğini ve anılan dosyanın davalısının, işbu dosyanın ihtiyati haciz talep eden ...

A.Ş.'nin istinaf kanun yolundan feragat ettiğini, kararın kesinleştiğini, İhtiyati hacizde yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olmadığını, Esasa ilişkin olarak ise; çekin kargoda çalınması sonrası çek arkasında ödeme yasağı olmasına rağmen kötü niyetli olarak icra işlemine konu edildiğini, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/92365 soruşturma nolu dosyası ile soruşturma işlemlerinin devam ettiğini ve dava konusu çekin de içerisinde aynı olaya ilişkin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının da soruşturması bulunduğunu beyan ederek haksız olduğunu iddia ettiği ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Talep.

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/955 D.İş Esas ve 2023/973 Karar, 07/09/2023 tarihli ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine dair 21.12.2023 tarihli ara kararın kaldırılmasından ibarettir.İhtiyati haczin dayanağı,15.07.2023 tarihli 150.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olup, talep eden yetkiye itiraz etmiştir. İhtiyati hacze konu edilen çekin muhatap bankaya ibrazında götürülecek borca dönüştüğü ileri sürülmüş ise de.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle çekin ibrazı ile aramanın tüketildiğinden bahisle , TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. 2004 Sayılı İİK’nun 258. maddesinde; ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili olan mahkeme tarafından karar verileceği, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiştir. Somut olayda, İhtiyati hacze konu çekin keşide yerinin Elazığ olduğu, borçluların ikametlerinin ise Ankara, İstanbul/Üsküdar ve Maltepe, Elazığ olduğu, İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığı görülmektedir.

Öte yandan, HMK nun 17. maddesinde yer alan yasal düzenleme ile tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK nun 7/1. maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Somut olayda, ihtiyati hacze dayanak çekin hamili faktoring şirketinin Faktoring Sözleşmesinde kararlaştırdığı yetki şartına göre, İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmış ise de, sözleşmenin itiraza gelmeyen ...

LİMİTED ŞİRKETİ ile imzalandığı, itiraz edenlerin sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle yetki şartının anılan borçluları bağlamayacağı görülmektedir.İstinafa gelen tarafın, esasa ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamaların ise İİK 265. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sebeplere dayanmadığı anlaşıldığından yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Açıklanan tüm bu nedenlerle, itiraz edenlerin itirazlarının yetki yönünden kabulüne ve ihtiyati haciz kararının bu borçlular yönünden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken hatalı şekilde itirazın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince itiraz eden yönünden mahkeme kararının kaldırılmasına, itiraz eden vekilinin yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının itiraz eden yönünden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.