İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/491 K.2024/989

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

20.05.2018 ödeme tarihli, 82.000,00.-TL tutarlı, ...-... lehine düzenlenmiş bononun davalı tarafından tahsile arz edildiğini ve protesto edilerek Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Merkez Bankasına bildirildiğini, duruma muttali olunması üzerine davalı bankaya ihtarname keşide edilerek davacı imzaları ile bonodaki imzalar arasında benzerlik bulunmadığı, adresin davacıya ait olmadığı, bonoyu bankaya sunan, cirolayan ve borçlu olarak gözüken tüm şahısların muhtemelen gerçek olmadığı, sahte olduğu,bono içeriğinin aldatıcı olduğu,

bu nedenle protesto işleminin kaldırılması gerektiğinin bildirildiğini, ihtarnameye konu ile ilgisi olmayan bir cevap verildiğini, haksız protestonun Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi ve Merkez Bankasına bildirilmesi nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini, bu nedenlerle protesto işleminde davalı bankanın kusurlu olduğunun tespitine, protesto sonuçlarının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davaya konu senedin müvekkili bankanın Ümraniye Santral şubesine 16.02.2018 tarihinde protesto talepli olarak tahsile verildiğini, senet bedeli tahsil edilemediğinden 23.05.2018 tarihinde protesto edildiğini, yasal düzenlemeler gereği müvekkili bankanın tahsile verilen senedi inceleme yükümlülüğü bulunmadığını, müvekkili bankanın senedin zorunlu unsurlarının bulunup bulunmadığı,

ciro silsilesinde birbirine bağlı cirolar olup olmadığı ile sınırlı olduğunu, söz konusu senedin birbirine bağlı cirolardan oluştuğunu, senedi elinde bulunduranın yetkili hamil sayılacağını, sadece dış görünüşü incelemenin yeterli olduğunu, cirantalardan birisinin imzasının sahte olmasının veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayanın imza yetkisinden yoksun bulunmasının ciro zincirini etkilemeyeceğini, yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, bu nedenle protesto talepli olarak müvekkili bankaya verilen senedin bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle protesto edilmiş olmasından dolayı müvekkili bankanın kusurlu eyleminden söz edilemeyeceğini,

protestonun senet bilgileri doğrultusunda gerçekleştirilmiş olması nedeniyle TTK 721 m. gereği haksız protestodan söz edilemeyeceğini, bu nedenle tazminat talebinin yerinde olmadığını, haksız protestonun varlığı kabul edilse dahi haksız protesto nedeniyle tazminat talebi için gerekli şartların oluşmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

MAHKEME KARARI. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/09/2019 tarihli 2018/881 Esas 2019/819 Karar sayılı kararıyla. TTK 686. maddeye göre, bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. buna göre, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir.

Ciro silsilesinin düzgün olması halinde bankanın ayrıca bono üzerinde inceleme yapma yükümlülüğü yoktur. Dava konusu bonoda mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı gibi, ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez.

Bu itibarla her ne kadar imza incelemesi yapılmış olsa da söz konusu inceleme hükme esas alınmamış olup davanın reddine...'' şeklinde gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece uyuşmazlığın doğru tespit edilmediğini, ticari itibar zedelenmesi nedeniyle zarar tespiti istenilmediğini, talebin HMK'nun 106.maddesi kapsamında bir talep olduğunu, haksız protestonun da bononun sahteliğine dayandırıldığını, bonodaki keşideci imzasının davacıya ait olmadığını, dava konusu bonodaki imzanın davacıya ait olmadığı bilirkişi raporu ile ispatlandığından, haksız protestonun tespitine karar verilmesi gerektiğini, Noterlikten gönderilen ihtarnameye rağmen protestonun kaldırılmadığını, davalının bu tutumunda kusurlu davrandığını beyan ederek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dairemizin 08/11/2023 tarihli 2020/1847 Esas 2023/1324 Karar sayılı kararıyla; " 6102 Sayılı TTK'nın 776. maddesinde bononun zorunlu şekil şartları düzenlenmiş olup, ''düzenleme tarihi'' de zorunlu şekil şartları arasında sayıldığı, ancak somut olayda, davaya konu bononun düzenleme tarihinin bulunmadığı, bu haliyle geçersiz olduğu, dolayısıyla, basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğü bulunan davalı banka tarafından, zorunlu şekil şartından yoksun bonoya dayalı olarak protesto düzenlenmesinin haksız olduğu, inceleme yükümlülüğünü ihlal eden davalı bankanın aynı zamanda protesto işleminde kusurlu olduğu,

bu itibarla davacının davasında haklı olduğu gözetilmeksizin, davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi yerinde görülmediği" gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalının Bakırköy ....

Noterliğinin 23.05.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ödememe protestosu keşide etmesinde haksız ve kusurlu olduğunun tespitine, karar verilmiş, dairemizin kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2024 tarihli 2024/644 Esas 2024/1022 Karar sayılı kararıyla;"6102 sayılı Kanun'un 686 ncı maddesine göre, bir poliçeyi elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılacağı buna göre ciro silsilesinin görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğu, ciro silsilesinin düzgün olması halinde davaya konu bonoyu tahsil cirosu ile alan davalı bankanın şeklen önceleyebileceği bono üzerinde ayrıca bir inceleme yapma yükümlülüğü bulunmadığından bu nedenle ödememe protestosu çekmesinde hukuka aykırı bir durum olmadığı,

dava konusu bonoda mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı ayrıca bono üzerinde düzenleme tarihinin de bulunduğunun anlaşıldığı, kaldı ki tespit istemli bu dava da ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği" gerekçesiyle;

kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.Yargıtay bozma ilamı ve duruşma günü taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili müvekkilinin ismi bonoya yazılmış ise de imzanın müvekkiline ait olmadığını, bu hususun da tespit olunduğunu, dosya kapsamına rapor sunulduğunu, müvekkili hakkında protestonun haksız olduğunun tespiti ile davalı bankanın kusurlu olduğunun tespiti ile dairemiz kararında direnilmesini talep etmiştir., Davalı vekili bozma ilamına uyulmasına karar verilmesini talep etmiş, usul ve yasaya uygun görülmekle Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE. Dava, davalı tarafından yapılan ödememe protestosunun haksız olduğunun tespitine ilişkin olup, davacı; davalı banka tarafından çekilen ve haksız olduğu iddia edilen protesto nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini iddia etmiş, davalı;

sorumluluğunun ciro silsilesinin kopuk olup olmadığını kontrol etmekle sınırlı olduğunu, davaya konu senetteki ciro silsilesinin düzenli olduğunu, bono bedelinin ödenmemesi nedeniyle protesto çekildiğini savunmuş, Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, bu karar yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafından istinaf edilmiştir.Dava konusu senet incelendiğinde, 20.05.2018 vade tarihli, 82.000 TL bedelli, keşidecisi davacı, lehdarı dava dışı As Havalandırma olan senet olduğu, senet arkasında son cirantanın davalı banka müşterisi olan dava dışı ... olduğu, senedin tahsil için davalı bankaya verildiği,

davalı banka tarafından davacı aleyhine 23.05.2018 tarihli ödememe protestosunun düzenlendiği görülmektedir.Dava dilekçesi ekinde sunulan senet örneği ile, dosya kapsamında alınan imza inceleme rapor içeriğindeki senet örneğinde düzenleme tarihinin bulunmadığından dolayı dairemizin 08/11/2023 tarihli, 2020/1847 Esas-2023/1324 Karar sayılı kararıyla istinaf isteminin kabulüne karar verilmişse de, bu kez davalı vekili tarafından ibraz edilen temyiz dilekçesi içeriğinde senet örneğine yer verildiği, senet örneğinde düzenleme tarihinin 01/01/2018 tarihi olarak yer aldığı,

istinaf öncesinde sunulan senet fotokopilerinde senedin tamamının değil, sağ tarafının eksik olduğu anlaşılmakla, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.TTK 788/1-d bendi atfı ile TTK 714-722. Maddelerde düzenlenen "protesto" hükümleri bonolarda da uygulanması gereklidir. TTK 715. Madde gereğince. "Protestonun 716. Maddede belirtilen şekil ve surette noterlikçe düzenlenmesi gerektiği.", TTK 721. Madde gereğince.

"Noter tarafından imza edilen protesto kanuna uygun olarak düzenlenmediği veya içindeki kayıtlar yanlış olduğu taktirde de geçerlidir." hükümleri düzenlenmiştir.

Yasal düzenlemeler dikkate alındığında, davaya konu bononun zorunlu unsurları taşıdığı, şeklen yapılan incelemede ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalı bankanın bonodaki imzanın keşideciye ait olup olmadığını kontrol yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 ve HMK 356/2 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

23/05/2024