İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/510 K.2024/933

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Tespit talep eden 22/01/2024 tarihli dilekçesinde özetle.

Mahkeme Heyeti ile aleyhine tespit istenen iş yerine intikal edildiği sırada, şirket yetkilisinin yapılan ikazlara rağmen bu ihtara uymayarak elinde bulunan dizüstü bilgisayarı firmada bulunan yağlı suya atmak suretiyle incelenemez hale getirdiğini, bu durumun mahkeme heyeti tarafından da görülmek sureti ile tutanak altına alındığını, bunun üzerine keşfe son verilmek zorunda kalındığını, Değişik İş Kararı uyarınca HMK'nın 278. maddesinin 1. ve 4 bendi uyarınca; "mahkemenin sevk ve idaresi altında gerekli inceleme bilirkişiler tarafından yapabilir.

Yine HMK'nın 284. maddesi uyarınca bilirkişi, Türk Ceza Kanunu anlamında kamu görevlisi olarak sayılmaktadır." ibaresinin yer aldığını, keşif kararının gereğine uymamak ve Mahkeme Heyeti'ni engelleyici tutumu nedeniyle taraflarınca iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılacağını ileri sürerek, keşfe engel olan kişinin bilgisayarında tespit konusu programının yüklü olduğunun kabulüne, Keşif gideri ve bilirkişiye ödenen ücretlerin keşfe engel olan kişinin sorumlu olması nedeniyle keşfe engel olan kişiden alınmasına, Keşif yapılmasını engelleyen kişinin disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece 24/01/2024 tarihli ek karar ile. "Keşfe engel olan ... SANAYİ VE TİC. LTD. ŞTİ.'nin bilgisayarında tespit konusu ... Programının yüklü olduğunun KABULÜ'ne, ... İC. LTD. ŞTİ.'nin Bilirkişi Ücreti, 2.500,00 TL den sorumlu tutularak bu bedelin ... SANAYİ VE TİC. LTD. ŞTİ'den alınmasına, tespit isteyene bu konularda ödeme yapılmışsa tespit isteyene iadesine, yerinde inceleme yapılmasını engelleyen ... TİC. LTD.

ŞTİ'nin HMK 218/2 Maddesi gereği 2.500,00 TL Disiplin para cezasına mahkum edilmesine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişinin tespit sınırlarını aşmak suretiyle incelemede bulunmaya çalıştığını, müvekkil şirkete ait olmayan ve kişisel kullanıma özgülenmiş bilgisayar üzerinde de inceleme yapılmak istendiğini, gerekçeli kararda da bahsedilen ... seri numaralı ... marka dizüstü bilgisayarın şirkete ait olmadığını, ...'e ait olduğunu, bu sebeple inceleme yapılamayacağı ifade edilmesine rağmen bilirkişi tarafından görev sınırları aşılmak suretiyle inceleme yapıldığını fakat buna müsaade edilmediğini,

söz konusu bilgisayarın oyun bilgisayarı olduğunu, ilgili fatura incelendiğinde bilgisayarın şirket kurulmadan 2 sene kadar önce alındığının görüleceğini, müvekkil şirketin şahıs şirket değil limited şirket olduğundan ilgili bilgisayar şirket yetkilisine ait olsa da şirket tüzel kişiliğinin mülkiyetine izafe edilemeyeceğini, bilirkişin ve ilk derece mahkemesi tarafından gerçek malikin tespitini sağlamak suretiyle bir yol izleyerek raporun oluşturulması gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından maddi gerçeğe ilişkin bir karar verilmesinin mümkün olmadığını,

yargılama giderleri ve bilirkişi ücretinin müvekkile yükletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkil hakkında disiplin para cezasına hükmedilmesinin doğru olmadığını, işbu dosyanın delil tespiti vasıf ve mahiyetinden rücu ederek bir eda davası haline geldiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının istinaf taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkili şirketin ... yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, ürünün lisans hakkı korunması için dava, tespit, şikayet ve yasal işlem başlatmaya yetkili olduğunu, delil tespiti talebinin kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğunu, mahkeme tarafından görevlendirilen bilirkişi ve tespite katılan avukat ile keşif mahaline gidildiğinde incelemeye konu bir adet dizüstü bilgisayarın herhangi bir delil tespit edilememesi amacıyla yağlı suya atılarak incelenemez hale getirildiğini,

davalı taraf bilirkişinin görev sınırlarını aşarak incelemede bulunduğunu iddia etse de bilirkişiye inceleme yapmak üzere tam yetki verildiğini, HMK 341/1 maddesinde delil tespiti talepleri hakkında verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceğinin düzenlenmediğini, delil tespitine ilişkin kararları istinafa kabil kararlardan olmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355.

Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Talep, aleyhine tespit talep olunan şirketin talep edene ait bilgisayar yazılımını izinsiz kullandığına ilişkin delillerin tespiti istemine ilişkindir.

Delil tespiti talep eden vekili, müvekkili şirketin ... yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, ... tarafından kullanılan “...” yazılımı ve versiyonlarının şirkette bulunan bilgisayarlara izinsiz şekilde yüklendiği ve halen lisanssız bir şekilde kullanıldığını beyanla aleyhine tespit talebinde bulunulan şirketin adresinde keşif yapılarak bilgisayar ve benzeri tüm kayıt cihazlarının (external disk, ağ üzerinde bulunan diğer bilgisayarlar, harddisk, USB Disk, memorystick, v.s.) incelenmesini, yazılımların kurulu ve yüklü olup olmadığının tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, 28/11/2023 tarihli 2023/237 D.İş E- 2023/236 K sayılı karar ile , HMK.'nın 403. mad. uyarınca karşı tarafa tebligat yapılmaksızın mahallinde delillerin bilirkişi aracılığı ile tespitine, hmk 278/4 maddesi gereğince mahallinde inceleme yapılmasına, bilirkişiye inceleme yapmak ve adrese alınmaması halinde kolluk kuvvetlerinden yardım almak üzere tam yetki verilmesine karar verildiği, bilirkişi raporunda, söz konusu adreste, 1(bir) adet ...

Seri numaralı ... marka dizüstü bilgisayarın firma yetkilisi tarafından suya atılarak çalışamaz hale getirilmesinden dolayı incelemesinin yapılamadığının belirtildiği , mahkemece 24/01/2024 tarihli ek karar ile , yerinde incelemeye engel olan kişinin bilgisayarında tespit konusu programının yüklü olduğunun kabulüne, bilirkişiye ödenen ücretlerin yerinde incelemeye engel olan kişinin sorumlu olması nedeniyle yerinde incelemeye engel olan kişiden alınmasına, yerinde inceleme yapılmasını engelleyen kişinin disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar verildiği,

aleyhine tespit talep olunan vekili tarafından ek karara karşı istinaf talep edildiği görülmektedir. Delil tespiti HMK 400 vd. maddelerde düzenlenmiş olup . delil tespiti tek başına bir dava olmadığı gibi delil tespiti kararı, nihai bir karar ve HMK 341 maddesinde sayılan kararlardan olmadığından olmadığından istinaf edilemez. Delil tespiti kararı icra edilinceye (delil tespiti yapılıncaya) kadar delil tespiti kararına itiraz edebilir.

Delil tespiti kararı icra edildikten sonra, hem delil tespiti kararına hem de delil tespiti işlemine karşı delil tespitini yapmış olan mahkemeye itiraz edilebilir.Diğer yandan keşif kararı hukukî niteliği itibariyle bir ara karardır. (HMK m.288/2). Aynı şekilde HMK 278/4 maddesi gereğince , bilirkişinin oy ve görüşünü açıklayabilmesi için bir şey üzerinde inceleme yapması zorunlu ise gerekli incelemeyi yapabilmesi için mahkemece verilen karar da bir ara karardır.

Delil tespiti kararı, delil tespiti amacıyla bilirkişi vasıtasıyla yerinde inceleme yapılmasına ilişkin ara kararın icrasının engellenmesi nedeniyle uygulanan yaptırıma ilişkin ek kararın istinaf edilebilir kararlardan olmadığı, bu kararlara ve düzenlenen bilirkişi raporuna karşı mahkemeye itiraz edilebileceği, dava açılmış ise ilgili mahkemece bu itirazların değerlendirilmesi gerektiği , HMK 341/1 ve 352.

Maddesi gereğince istinaf başvurusunun usulden reddi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

16/05/2024