İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/555 K.2024/1039

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

İHTİYATİ HACİZ KARARI İlk Derece Mahkemesince 18.10.2023 tarihli ara karar ile; 20/09/2023 tarih, ... seri numaralı, 250.000,00-TL bedelli çeke istinaden borçlunun ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (36.600,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ İhtiyati hacze itiraz eden ... LİMİTED ŞİRKETİ vekili; mahkemenin yetkisiz olduğunu, borçlunun adresinin Ereğli/KONYA olduğunu, Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili çekin keşidecisi olsa da müvekkili ile lehtar arasında avans çek ilişkisi olduğunu, müvekkili şirketin lehtar şirkete avans çeki verdiğini ancak teslim alması gereken ürünlerin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, müvekkilinin mallarının haksız şekilde haczedildiğini beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince duruşmalı olarak yapılan itiraz incelemesi neticesinde 28.11.2023 tarihli ara karar ile; ihtiyati hacze dayanak çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, götürülecek borca dönüşen istem bakımından alacaklının kendi yerleşim yeri itibariyle yetkili olan Mahkemeden talepte bulunduğu ve diğer itiraz sebeplerinin de İİK'nın 265. Maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sebepler arasında olmadığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden ... LİMİTED ŞİRKETİ vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, borçlunun adresinin Ereğli/KONYA olduğunu, Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İhtiyati haciz isteyen taraf çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Konya/Ereğli olduğu, yine itiraz eden şirket adresinin de Konya/Ereğli olduğu anlaşılmaktadır.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Somut olayda ihtiyati haciz İstanbul Mahkemelerince verilmiş olup İstanbul Mahkemeleri yukarıda belirtilen kural gereğince yetkili değildir.TBK 89/1 maddesi. "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir.

Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;1.Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,2.Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,3.Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir." hükmünü içermektedir.Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, mahkemece itirazın kabulü ile, itiraz eden yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken, itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince itiraz eden ...

LİMİTED ŞİRKETİ yönünden mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.