İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/1577 K.2026/31

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; takip dayanağı olan 13.05.2020 düzenleme tarihli, 22.05.2020 ödeme günü 1.000.000,00 TL(birmilyontürklirası) bedelli bonoya ilişkin olarak açılan icra takibinde ödememe protestosu gönderilmeden takip başlatıldığını, Bononun ödenmemesi halinde ödememenin ödememe protestosu adı verilen ve noterlikçe düzenlenen resmi bir belgeyle belirlenmesi şarttır (TTK m. 714/1, 715 ve 716).

Ödememe protestosunun ödeme gününü izleyen iki (2) işgünü içinde çekilmesi zorunludur (m. 714/3).

Protestonun düzenlenmesi, bonoyu elinde bulunduran hamilin kambiyo senetlerine mahsus müracaat haklarını kullanması açısından büyük önem arz ettiğini, TTK’nın 713/1. maddesinde, poliçenin/bononun vadesinde ödenmemesi halinde hamilin, cirantalara, düzenleyene ve poliçe dolayısıyla taahhüt altına girmiş olan diğer kişilere başvurabileceği hüküm altına alındığını, bu nedenle, hamilin bonodan kaynaklanan müracaat hakkını kullanabilmesi için, bazı istisnai durumlar dışında, yasal süre içinde protesto düzenletmesi gerektiğini, Söz konusu istisnai durumlar dışında ödememe protestosu çektirmeyen hamil,

örneğin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvuramayacağı gibi genel haciz yoluna da başvuramayacağını, (Yargıtay 12. HD’nin 07.11.2000 tarih, E.2000/15578, K.2000/16828 sayılı kararı). müvekkili ile davalı arasında herhangi bir surette ticari ilişkinin mevcut olmadığını, ticari ilişki olmadığı gibi davalının müvekkili ile olan dış ilişkisinin olmadığını, dış ilişkisiyi ispat edecek bir borçlanma vasıtasının da söz konusu olmadığını, bu durumda, alacaklının, borçlu müvekkili ... ... hakkında takip yapabilmesi için, bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesinin zorunlu olduğunu,

gerek icra takip dosyasında gerek müvekkilinin risk merkezi raporunda adına protesto olan bir senedin söz konusu olmadığını, bu sebeple müvekkilinin kendi adına olan yaklaşık ispat koşulunu sağladığını, müvekkilinin davalı gerek davaya konu senedin ödememe protestosu olmaması gerekse davalı ile senet dışı hukuki ilişkisinin olmamasının kendilerinin haklılığını yaklaşık olarak ortaya koyduğunu,

bu sebeple müvekkili bakımından işbu huzurdaki dava icra takibinden sonra açıldığından dolayı İİK m.72/3 gereği ve adli yardım talepleri de gözetilerek teminatsız dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünden tedbir kararı verilmesi talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 17/09/2025 tarihli ara kararıyla.

"Davacı İİK.nun 72/3.maddesi gereğince icra veznesindeki paranın ödenmesi yolunda tedbir talep ettiğinden talebin kabulü ile %15 teminat karşılığında veznedeki paranın alacaklıya ödenmemesi yolunda ihtiyati tedbir kararı vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Davacı vekilinin İstanbul 20. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibine ilişkin olarak icra veznesindeki paranın alacaklı tarafa ödenmemesi yolundaki talebin kabulü ile.

İİK.nun 72/3.maddesi uyarınca 1.378.061,00 TL olan icra takip tutarının %15' i oranında 206.709,15 TL nakit teminat (kesin ve süresiz teminat mektubu) yatırıldığında; icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE,2-Teminat yatırıldığında karar örneğinin İstanbul 20. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasına gönderilmesine, karar verilmiştir.

Mahkeme 12/11/2025 tarihli ara kararı ile,1-Davalı vekilinin tedbirin kaldırılmasına ilişkin talebinin ve teminata yönelik itirazının reddine, 2-İşbu ara kararın taraflara tebliğine,Karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından açılan menfi tespit davasında yerel mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri süren tarafın; icra takibinin kambiyo senedine dayandığını, borçlunun bugüne kadar borca itiraz etmediğini ve dosyaya kısmi ödemeler yaptığını belirttiğini, İİK 72. maddesi gereğince takipten sonra açılan davalarda takibin durdurulamayacağını ancak veznedeki paranın ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilebileceğini hatırlattığını, mahkemenin 2022 yılındaki takip miktarı üzerinden teminat belirlemesinin güncel 2.750.815,19 TL’lik kapak hesabı karşısında yetersiz ve yasaya aykırı olduğunu vurguladığını,

ayrıca tedbir kararının kapsamının sadece davacı tarafça yatırılan paraları değil, ihale alıcısının yanan teminatı gibi davacıyla ilgisi olmayan tahsilatları da haksız yere engellediğini ifade ederek, yerel mahkemenin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, takip dayanağı olan 13.05.2020 düzenleme tarihli, 22.05.2020 ödeme günü 1.000.000,00 TL(birmilyontürklirası) bedelli bonoya ilişkin olarak açılan icra takibinde ödememe protestosu gönderilmeden takip başlatıldığını, TTK m. 714/1, 715 ve 716). ödememe protestosunun ödeme gününü izleyen iki (2) işgünü içinde çekilmesinin zorunlu olduğunu (m.

714/3), ödememe protestosu çektirmeyen hamilin, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvuramayacağı gibi genel haciz yoluna da başvuramayacağını, davalı ile arasında ticari ilişki olmadığını belirterek ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Dava konusu bonoda, keşidecinin ...

Ldt., lehdarın ... ..., ciranta hamilin ... olduğu görülmüştür.Mahkemece 17/09/2025 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verildiği itiraz üzerine mahkemece duruşmalı inceleme yapılarak 12/11/2025 tarihli ara kararı ile, ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verildiği ve bu ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.İİK 72/3 maddesine göre, İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.Somut olayda, İstanbul 20. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlular aleyhine, 02/12/2022 tarihinde, 1.378.061,00 TL., alacağın tahsili amacı ile kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatıldığı, davanın icra takibinden sonra 15/09/2025 tarihinde açıldığı, mahkemece, icra dosyasında başkaca borçlu bulunduğu da gözetilerek,

İİK 72/3 e göre davacı tarafından icra dosyasına yapılacak ödemenin, alacaklıya ödenmemesine karar verilmesi gerekir iken icra veznesine girecek paranın ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi yerinde değildir.Mahkemece takip çıkış miktarı üzerinden teminat alındığı için davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince Kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.