İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/2050 K.2023/1756

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... numaralı hesaptaki parasının kendisine ödenmemiş olması sebebiyle Müflis ... T.A.Ş.' den 30.025,08-TL asıl alacak ve 95.025,08-TL işlemiş faiz olmak üzere işbu davanın açıldığı tarih itibariyle toplam asgari 125.470,40-TL alacaklı olduğunu, müvekkiline 06.03.2015 tarihli dilekçesinde Müflis ...

T.A.Ş.' den İflas İdaresine başvurduğunu, müvekkilinin o tarih itibariyle 30.025,08-TL asıl alacak ve 89.696,84-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 119.721,92-TL tutarındaki alacağının kabulü ile masaya kayıt edilerek tasfiye neticesinde ödenmesi talep edildiğini, iflas idaresinin müvekkiline 16.01.2017 günü tebliğ edilen kararı ile "alacağın banka nezdinde bulunmadığı" gerekçesiyle reddedildiğini, iflas idaresinin bu kararı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, zira müvekkilinin alacağı hesap cüzdanına dayalı olduğunu, Müflis ...

T.A.Ş. çalışanlarının kasıtlı olarak kendi mudilerini, iradelerini fesada uğratarak, aldatarak, daha fazla faiz getireceğine inandırarak ... hesaplarına para yatırmaya ikna ettiklerini, kasıtlı olarak yönlendirdiklerini, ... hesaplarına yatırılan paraların gerçekte yurtdışına hiç çıkmadığını, dolayısıyla ... hesaplarına yatırılan paralardan müflis ...

T.A.Ş.' nin sorumlu olduğu hususların benzer davalarda vermiş olduğu çok sayıdaki yerel mahkeme ve Yargıtay kararlarıyla saptandığını ve kesinleştiğini, iflas idaresi haksız kararı ile müvekkilinin alacağına kavuşmasına engel olduğundan işbu davayı açması hasıl olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin 125.470,40-TL alacağının sıra cetveline kayıt ve kabulünü, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı Müflis ... Bankası A.Ş. İflas İdaresi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava hak düşürücü süreden sonra açıldığını, müvekkil bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, Müflis ... Bankası T.A.Ş. ... Ltd. İle yapılan işlemlere sadece aracılık hizmeti verdiğini, bu nedenle davaya konu işlemlerden dolayı bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; " ... Tüm dosya kapsamı mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar sonucu düzenlenen raporlar hep birlikte değerlendirildiğinde; imara bankası hesabına davacı tarafça 6.000,00 TL yatırıldığı, faiz sonucu hesabın 180.603,01 TL'ye yükseldiği, hesaptan para çekilmesi üzerine 30.025,38 TL kaldığı, kalan bu bakiye hesap para miktarı olan reel değer üzerinde hesaplama yapılması gerektiği, 30.025,38 TL ana para kabulüyle 08.06.2005 iflas tarihi itibariyle işlemiş avans faizleriyle beraber toplam: 60.056,72 TL üzerinden" davanın kısman kabulü ile 60.056,72 TL alacağın davalı iflas idaresi masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin yerinde görülmeyen 65.413,68 TL bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı Müflis ... Bankası TAŞ İflas İdaresi vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacının, kendi isteği ile ... nezdinde hesap açtırdığını, davacının yazılı talimatları ile paranın ...

Ltd'ye transfer edildiğini, müvekkil bankanın sadece bu işleme aracılık ettiğini, farklı tüzel kişiliklerin sorumlulukları bir diğerine yüklenemeyeceğini, dava EBK 60.maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup davaya konu zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava ikame edilmediğinden alacağın zamanaşamına uğradığını, müflis banka ile ... Ltd.'nin ayrı tüzel kişiliklerin bulunduğunu, alacak ...

Ltd.'den talep edilebileceğinden müvekkili yönünden davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacıya verilen hesap cüzdanının dava konusu ettiği alacağın ...'a gönderildiğini doğruladığını ve davacının ise TTK 23/son uyarınca 8 gün içerisinde itiraz etmeyerek ... uygulamasını benimsediğini beyan ederek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde.

Dava, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gereğince faaliyet izni kaldırılarak yönetim ve denetimi Fona intikal eden ve Fonun iflas talebi üzerine aynı kanun gereğince iflasına karar verilen müflis bankadan olan alacak talebinin kayıt ve kabulüne karar verilmesi istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre ; ...

Bankası T.A.Ş., BDDK'nın kararı ile bankacılık yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılarak yönetimi TMSF'ye devredildiği ve TMSF tarafından açılan iflas davası neticesinde İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/06/2005 tarihli 2004/132 E. 2005/361 K. sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, kararın Yargıtay temyiz incelemesi sonucunda 20/04/2006 tarihinde kesinleştiği, İflas tasfiyesinin Fon tarafından gerçekleştirildiği, tasfiyenin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve yönetmelik hükümlerine göre yerine getirildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.Dosya kapsamına göre, dava konusu ... hesabına ilişkin 119.721 TL alacağın iflas masasına kaydına dair davacı ... vekilince yapılan 30/03/2015 tarihli başvurunun, iflas idaresince 28/12/2016 tarihli Ek sıra cetvelinde değerlendirilmiş olup alacağın tamamı ile reddine karar verildiği, ek sıra cetvelinin 07.01.2017 tarihli ...

Gazetesi ve 11.01.2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği, masrafı yatırıldığından davacı alacaklı vekiline 16/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği, 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde 31/01/2017 tarihinde işbu davanın açıldığı görülmüştür.

Husumet itirazı: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 17/03/2016 tarihli 2015/6521 E. 2016/2989 K. sayılı ilamı "...Davaya konu hesaba ilişkin olarak davacı tarafça sunulan hesap cüzdanı fotokopisi incelendiğinde sözkonusu hesabın ... Ltd. nezdinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı, parasının kendi iradesi dışında ... bankasına gönderildiğini, davalı Banka ile ... bankası arasında bağlantı olup, yatırılan paranın ... bankasına gönderilmediğini, davalı İmar Bankası'nın bünyesinde bulunduğunu ileri sürerek, yatırdığı paranın tahsilini istemiştir. Mahkemece davacının öncelikle ... Limited'e başvurması ve buradan bir sonuç alamazsa Müflis ... Bankası A.Ş.'ye karşı dava açma imkanının mevcut olduğu, davacının ... Ltd.

Şti.'ye başvurmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ise de paranın ... bankasından tahsiline olanak bulunmadığının Dairemize intikal eden emsal uyuşmazlıklardan da anlaşılması nedeniyle davalı ...

Bankası hakkında açılan davanın yazılı gerekçe ile reddi doğru olmadığı gibi iflastan sonra açılacak davalarda davalı müflisin hak ve menfaatlerinin korunması iflas idaresine ait olduğundan müflisin iflas idaresine tebligat yapılarak davaya devam edilmesi gerekmektedir..." Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25/01/2010 tarih 2008/9155 E. 2010/760 K. sayılı ilamı.

"Her ne kadar mahkemece, anılan davalı aleyhine açılan dava reddedilmiş ise de Dairemize intikal eden dosyalardan hakkındaki dava kabul edilen ...

Ltd. ünvanlı kuruluşun diğer davalı bankaya TMSF tarafından el konulmasıyla birlikte faaliyetine son verdiği, herhangi bir mal varlığının bulunmadığı, buna bağlı olarak davacının uğramış olduğu zararın anılan kuruluştan tahsilinin olanaklı bulunmadığının anlaşılması karşısında, usul ekonomisi gerekleri de nazara alınarak, davacının zarara uğramasında kusurlu olduğunu ileri sürdüğü davalı ...

T.A.Ş aleyhindeki davaya bakılarak neticesine göre bir karar verilmek gerekirken bu davalı aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." Emsal dosyalara ait Yargıtay ilamlarında, müflis şirkete el konulması ile ... Ltd. ünvanlı kuruluşun faaliyetine son verdiği, herhangi bir malvarlığının olmadığı, mudilerin uğradığı zararın ...

Bankasından tahsilinin mümkün olmadığı, müflis banka yöneticileri hakkında ... aktarılmayan paralarla ilgili olarak dolandırıcılık iddiası ile kamu davası açıldığı açıklanarak yapılan işlemler nedeniyle kusurlu olduğu ileri sürülen müflis bankanın pasif husumetinin bulunduğu kabul edilmiştir. Somut dosya yönünden de müflis bankanın davalı sıfatının (pasif husumet) bulunduğu kabul edilmekle, davalı Müflis ... TAŞ İflas İdaresi vekilinin bu yöndeki istinaf istemi reddedilmiştir.

Zamanaşımı itirazı: Yargıtay 11. Hukuk Dairesince, son zamanlarda, bu tür davalarda zamanaşımının başlangıcı konusunda değişik görüşlerin ortaya çıkması ve sayı itibariyle bir görüş üzerinde karar vermeye yeter çoğunluk sağlanamaması,

öte yandan dairenin başlangıçtaki zamanaşımı başlangıcı ile ilgili değerlendirmesinin değişmesi gerektiği konusunda da çoğunluk görüşünün oluşması sebebiyle Yargıtay Kanunu’nun 15/2-c maddesi gereğince bu tür davalarda zamanaşımı başlangıcının hangi tarih olması gerektiği hususunda içtihadın birleştirilmesi talep edilmiş olup Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 Esas 2022/2 Karar sayılı kararı ile neticeten mudilerin ... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiğine karar verilmiştir.Yargıtay

11.Hukuk Dairesinin 31.10.2022 tarih ve 2019/1986 E. 2022/7531 K. , 05/12/2022 tarih ve 2019/4618 E. 2022/8601 K. sayılı emsal kararlarında ifade edildiği üzere Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 tarihli ve 2021/7 Esas, 2022/2 Karar sayılı kararı gereğince, mudilerin ... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek,

zamanaşımına ilişen temyiz itirazları konusunda bir değerlendirme yapılması ve davalı tarafça zamanaşımı hususunda bir temyiz sebebi ileri sürülmemiş olsa dahi, fer'i müdahil tarafından temyiz nedeni olarak getirilmek kaydıyla davalı yönünden zamanaşımı incelemesinin yapılması, dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması,

zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir.Belirtilen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu kararı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin emsal kararları doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın, bankaya yatırdığı 2.500,00 TL'nin 01/08/1997 tarihinde banka yetkilileri tarafından KKTC’de kurulan paravan ...

Ltd. kıyı bankası hesabına aktarıldığı, 12/08/1999 tarihinde ... hesabına 3.500,00 TL ilave para yatırıldığı, işbu davanın ise 09/02/2017 tarihinde açıldığı, zamanaşımını durduran veye kesen sebeplerin varlığına ilişkin dosyaya sunulmuş bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmakla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına geçilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilmesi cihetine gidilmiştir.Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun zamanaşımı defi yönünden kabulü ile HMK 353/b-2 madde uyarınca davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/125 Esas, 2019/409 Karar sayılı ve 13/05/2019 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,2-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE, a- Alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile eksik alınan bakiye 238,45 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaytına,

b-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına c-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine ç-HMK 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatıranlara resen iadesine,