İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/675 K.2022/259

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı ... Tic A.Ş. nin müvekkili şirkete Emniyet-i Suistimal Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ... çalışanı olan davalı ... tarafından sigortalıya ait malların dikilmek üzere bırakıldığı sırada çalındığını ve satılmaya çalışıldığını, buna ilişkin kamu davasının açıldığını, bu kapsamda ...'e muafiyet klozu indirimi yapılmak sureti ile 44.563 TL zarar bedeli ödemesi yapıldığını, davalı ...Tic. Ltd Şti. nin ise davalı ...

Sigorta A.Ş. ye paket sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu ve bu zarardan poliçe, ekli klozlar ve Borçlar Kanunu hükümleri uyarıca müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla, 44.563,00 TL nin ödeme tarihi olan 02/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin hırsızlık olayının gerçekleştiği mahalli iş yeri paket sigorta poliçesi ile sigortalamasından dolayı zararın müvekkilinden talep edildiğini, ancak davacı taleplerinin hırsızlık sigortası genel şartları gereğince teminat dışı olduğunu beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...Tic.Ltd.Şti.vekilinin cevap dilekçesi; dava dışı ...

Tic A.Ş. nin müvekkili şirketin müşterisi olduğunu, malların bu şirkete satılmaya hazır halde bekler iken şirket çalışanı ... tarafından geceleyin hırsızlık yapılmak sonucu çalındığını, müvekkilinin de zarara uğradığını, ayrıca müvekkilinin davalı ... şirketine sigortalı olup, 3. şahısların mallarının çalınması haline karşı 50.000 TL zarara kadar garanti sunulduğunu, bu nedenlede müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ...'e usulüne uygun tebligat yapılmış, verilen yasal süreye rağmen her hangi bir cevapta bulunmadığı ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "Davacı ... şirketinin sigortaladığı işyerinde davalılardan ...'in gerçekleştirdiği nitelikli hırsızlık sonucu oluşan zararı davacı ... şirketinin karşıladığı, bu suretle rucü hakkının doğduğu, meydana gelen olayda davalı ...Tic. Ltd. Şti.'ne halefiyet ilkesinde asıl sorumlu olmadığı için rucü edilemeyeceği yine davalı ...

Sigorta Aş.'nin ise düzenlediği işyeri poliçesinde emniyeti suistimal teminatı olmaması sebebiyle hasarın teminat dışı kaldığı ve rucü edilemeyeceği, olayın asıl sorumlulusunun davalı ... olduğundan davacı şirketin sadece davalı ...'e rücu hakkı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından, 44.563,00 TL'nin ödeme tarihi olan 02/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacı tarafa verilmesine, diğer davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ve ...

Sigorta Aş. yönünden husumet bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur " karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde.

Bilirkişi raporunda, davalı ...'in meydana gelen hasardan sorumlu olduğuna dair tespite bir itirazı olmadığını, ne var ki diğer davalılar ... ve...Sigorta A.Ş. de ... ile meydana gelen hasardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olup bilirkişi kendi yetkinlik alanını aşarak hukuki tavsiflere de girişmiş olup bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu,Müvekkile sigortalanan muhtelif giyim eşyası davalı ...

Tic Ltd Şti'ne dikilmek üzere bırakıldığı 04.08.2011 tarihinde ustabaşı olarak çalışan ... tarafından çalındığını. davalı ... kendisine tevdi olunan malların çalınmasından ötürü,vedia akdi kapsamında gerekli ihtimamı göstermemesi sebebi ile yine ...'in istihdam edeni olması hasebiyle de objektif sorumluluk türü olan adam çalıştıranın sorumluluğu hükümleri mucibince sorumlu ve kusurlu olduğunu, hal böyle iken ...Tekstil'in sorumsuz addedilmesine ilişkin kanaati havi rapora itibar edilerek kurulan hükme itirazla yasa yoluna başvurduklarını,

keza ...Sigorta A.Ş. de poliçesi gereği poliçesinde bulunan hırsızlık teminatı sebebi ile hasardan poliçe limiti ile diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ise de akabinde sunulan dilekçe de "davanın reddine karar verilmesi" talebinin sehven yazıldığını,

istinaf sebepleri incelendiğinde davalıların oluşan zarardan sorumlu oldukları açıkça belirtildiğinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gereği davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiş olup istinaf dilekçesi içeriği incelendiğinde "davanın reddine karar verilmesi" talebin sehven yazıldığı görülmüştür.

Davalı ... vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; davacının talebi sigorta teminatına girmediğinden müvekkil şirket yönünden dava esastan reddedilmiş ise de mahkemenin gerekçesinde davanın husumet nedeniyle reddinden bahsedilmesi ve reddedilen miktar dikkate alınarak nispi vekalet ücretine hükmedilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, “ İşyeri Sigorta Poliçesi “ kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali davasıdır. Dosya kapsamına göre davacı ... şirketi ile dava dışı ... Tic.

A.Ş arasında, 31/12/2010-2011 döneminde geçerli olmak üzere Emniyeti Suistimal Sigorta poliçesi düzenlendiği, davalı iş yerinde dahil 340 işyerine teslim edilen ürünlerin sigorta teminat kapsamına dahil edildiği, sigortalı muhtelif sayıda giyim eşyaları dikilmek üzere davalı ... şirketine teslim edildiği sırada 02/08/2011 tarihinde davalı ... çalışanı ... tarafından gece vakti iş yerine ait anahtar ile içeri girilerek çalındığı,

davalı ...'in ceza yargılaması da suçunu ikrar etiği, meydana gelen hırsızlık neticesinde davacı ... şirketince, sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına 02/12/2011 tarihinde 44.563,00 TL ödeme yaptığı, ödenen bedelin davalılardan rücuen tazmini amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Somut olayda; hırsızlık olayının, davalı ... şirketi çalışanı ... tarafından gerçekleştiği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Davacı vekili, meydana gelen zarardan davalı ... şirketinin İşyeri Paket Sigortası poliçesi kapsamında, davalı ... şirketinin ise adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

Hırsızlık olayının gerçekleştiği tarihte geçerli olmak üzere davalı ... ile ...sigorta arasında İşyeri Paket Sigorta Poliçesi mevcut ise de Hırsızlık Sigortası Genel Şartlarının A.4.4.5 maddesinde, "Sigortalının hizmetinde bulunan kimselerce yapılan hırsızlık ve tahribat nedeniyle meydana gelen hasarlar" teminat kapsamı haricinde bırakılmış olup, hırsızlık olayının,

davalı ... şirketi çalışanı ... tarafından gerçekleştiği sabit olmakla davalı ... yönünden esastan reddine karar verilmesi ve davalı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması konusu borçlar hukukunda düzenlenmiş olup yardımcı kişinin işin görülmesi sırasında başkalarına vermiş olduğu zarardan adam çalıştıranın sorumluluğu iki ayrı şekilde ele alınmıştır. Yardımcı kişinin üçüncü kişiye, sözleşme dışı sorumluluk çerçevesinde verdiği zarar TBK'nın 66. maddesinde düzenlenmiştir.

Burada gerçekleşen zarardan önce, zarar gören üçüncü kişi ile adam çalıştıran arasında hiç bir hukuki, özellikle de sözleşmeye dayalı ilişki yoktur. Yardımcı kişinin davranışından sorumluluğun ikinci türü, TBK 116. maddede düzenlenmiştir. Burada borçlu, borcun ifasında yardımcı kişi kullanmaktadır. TBK 116’da zarar gören alacaklı ile borçlu arasında daha önce kurulmuş bir sözleşme ilişkisi vardır.

Bu maddede, sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde borçlunun, borcun ifasında veya bir borçtan doğan hakkın kullanılmasında, çalıştırdığı yardımcı kişinin işini gördüğü sırada alacaklıya vermiş olduğu zarardan sorumluluğu düzenlenmiştir.

Bu nedenle " TBK 116. maddesinde düzenlenen yardımcı kişinin eyleminden sorumluluk, bir sözleşme ilişkisi nedeniyle borçlunun, borcun ifası dolayısıyla alacaklının uğradığı zarardan doğan bir akdi sorumluluk olup yasada adam çalıştıranın sorumluluğunda olduğu gibi yardımcı kişinin eyleminden sorumlulukta böyle bir kurtuluş kanıtı getirme olanağı yoktur." (Kılıçoğlu, Ahmet M., Borçlar Hukuk Genel Hükümler, 23. Bası, Ankara 2019, s. 827-828) O halde,

TBK 61. maddesine göre “birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanması gerekir. Somut olayda, sigortalı dava dışı şirket tarafından, davalı ...

Tic Ltd Şti'ne dikilmek üzere muhtelif giyim eşyası bırakıldığı, zarar gören sigortalı ile davalı şirket arasında sözleşme ilişkisi kurulduğu, söz konusu malların davalı çalışanınca çalındığı, uğranılan zarardan davalı şirketin, TBK 116 maddesi uyarınca sorumluluğu bulunduğu ve TBK'nın 61. maddesi gereğince çalışanı ... ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken davalı şirket yönünden hukuki yanılgı ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan tüm bu nedenlerle davalı ... Şirketi'nin istinaf başvurusunun kabulü ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun davalı ... şirketi yönünden verilen red kararına yönelik kısmen kabulü ile HMK 353/b-2 madde uyarınca davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davalı ...

Şirketi ile davacı vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca KABULÜ ile, İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/1214 Esas, 2018/1102 Karar sayılı ve 23/10/2018 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, 2-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, a- Dava dışı sigortalıya ödenen 44.563,00 TL 'nin ödeme tarihi olan 02/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Tekstil Tur.

San .Tic Şti. ile ...ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b-Davalı ... Şirketi yönünden açılan davanın REDDİNE, c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.044,10-TL harçtan peşin alınan 661,80-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.382,30-TL harcın davalılar ...

Tic Şti. ile ...ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, ç-Davacı tarafından yapılan 682,95-TL ilk gider, 337,50-TL posta gideri ile 1.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.020,45-TL yargılama giderinin davalılar ... San .Tic Şti. ile ...ten müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki ...Ü.T. 'ne göre hesaplanan 6.593,19-TL vekalet ücretinin davalılar ...

San .Tic Şti. ile ...ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, e-Davalı ... Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki ...Ü.T. 'ne göre hesaplanan 6.593,19-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine verilmesine, f-HMK'nun 333. Maddesi gereğince, karar kesinleştiğinde kalan gider avansının taraflara iadesine, İstinaf İncelemesi Yönünden. 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı ile Davalı ...

Şirketi tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL istinaf maktu karar harcının davacı tarafça yatırılan 797,90 TL harçtan mahsubu ile arta kalan 717,20 TL harcın istemi halinde davacıya iadesine, davalı ...

Sigorta tarafından yatırılan 35,90 TL istinaf karar harcından eksik kalan 44,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından sarfedilen 178,80 TL istinaf harcı ile istinaf yargılama aşamasında tebligat posta masrafından oluşan 75,50 TL masraf olmak üzere toplam 254,30 TL istinaf yargılama giderinin davalı ... San .Tic Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı ...