İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/963 K.2022/1352

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

01.04.2016 tarihinde 3 ayrı ajans sözleşmesi imzalandığını, müvekkili ile ... arasında akdedilen sözleşmenin içerik bakımından aynı olan sözleşmeleri 3. madde hizmetin verileceği dava dışı firma isimlerinin yazıldığını, sözleşme ekinde bütçelerinin belirlendiğini, müvekkili ile ... arasındaki tahsilat işlemlerinin 5 madde de düzenlendiğini, müvekkili davalı ... adına 01.02.2017 tarih ... nolu 62.982.50 TL tutarında fatura düzenlendiğini, davalı ... da müvekkili adına %22,5 oranındaki tutarı müvekkili adına 01.02.2017 tarih ... nolu 14.171.05 TL. tutarındaki risturn faturası düzenlendiğini,

...'un Risturn bedelini düşerek ödeme yapması gerekirken gönderilen faturayı 23.02.2017 tarihinde Kadıköy ... Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarı ile iade ettiğini, eğitim kurumlarından gelen ihtarnameleri de sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih ettiğini belirtilerek davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile 3 şahıs (... - ... - ... okulları) arasında yapılan sözleşmelere istinaden alt yüklenici olarak anlaşma yapıldığını, işleri layıkı ile yerine getirmediği, üstelik müvekkili ile asıl iş sahibi arasındaki sözleşmelerinde feshine sebep olduğu, davacı tarafça da belirtildiği üzere ... Üniversitesi, ... Üniversitesi, ... Meslek Yüksek Okulu'nun sözlemeler de yer alan aylık düzenli raporları almadıkları gerekçesi ile müvekkili sözleşmeleri fesih ettikleri, davacının tüm sözleşmelerin feshine sebep olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... Davacı ile davalı arasında akdedilen 3 sözleşme ile davalı ile 3.kişiler ... Üniversitesi, ... ve ...

Üniversitesi arasında akdedilip daha sonra 3.kişilerce bu sözleşmelerden kaynaklanan sorumlulukların tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmemesi nedeniyle feshedilmiş olan sözleşmelere konu edim borcu birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasında akdedilmiş bulunan 3 adet sözleşmeye konu davacı edim borcunun davalının 3.kişilerle akdetmiş olduğu edim borcuyla aynı olduğu bir anlamda davalının 3.kişilerle akdetmiş olduğu sözleşmelerden kaynaklanan edim borcunu borcun nakli anlamında davacıya temlik ettiği,

borcun nakli hukuksal kurumu anlamında 3.kişilerin nakle yazılı onayları olmaması nedeniyle bu sözleşmeden dolayı 3.kişiler lehine bir hak doğmamakta ise de davacı ile davalı arasında vuku bulan iç ilişki kapsamında davacının yükümlendiği borç bakımında davalıya sorumluluğu doğmuş olup bu kapsamda davalının edim yükümünü ifa ettiğini ispat etmesi gerekmektedir.

Davacı ile davalı arasındaki iç ilişki bakımından bağlayıcı olan borcun nakli niteliğindeki sözleşmeler kapsamında 3. kişi Doğuş Üniversitesi Kadıköy ... Noterliği'nin 24/01/2017 tarih ... yevmiye nolu evrakı, ... Büyükçekmece ... Noterliği'nin 23/01/2017 tarih ... yevmiye nolu evrakı, ... Üniversitesi Büyükçekmece ...

Noterliği'nin 23/01/2017 tarih ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide edilen ihtarnameler ile davalı ile akdetmiş bulundukları 16/03/2016 tarihli ajans hizmet sözleşmesi ile 01/04/2016 tarihli Medya Planlama Satın alma sözleşmelerini, sözleşmelerden kaynaklanan sorumlulukların tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmemesi nedeniyle feshedilmiş olması davacının davalı ile aralarında akdedilmiş olan sözleşme gereği 3.kişilere sunması gereken hizmetleri sunmadığını göstermektedir.

Dosya kapsamı ile de davacı ispat yükü kendisinde olmasına rağmen 3. kişilere bu hizmeti sunduğu ispat edebilmiş değildir. Bu nedenle davalı ...'un davacıya Kadıköy ... Noterliği'nin 23/02/2017 tarih ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden keşide ettiği ihtarname ile davacıya yönelttiği ve davacı ile davalı arasında akdedilmiş bulunan ve 3. kişi ... üniversitesi, ...

Üniversitesi ve ...ya sunulması gereken hizmetleri konu alan 3 adet sözleşmenin feshinde ve bu sözleşmelere konu edimin ifası iddiasından kaynaklanan faturaların iadesi konusunda haklı olduğu ve bu nedenle açılmış bulunan itirazın iptali davasının reddetmek gerektiği sonucuna ulaşılmıştır" belirtilerek davanın reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; takibe konu faturaların Şubat ayına ait olup Ocak ayında verilen hizmetler için kesildiği bu faturaya davalı tarafından itiraz edilmediği, raporlamaların yapıldığı ve buna ilişkin isim bilgilerini de paylaşıldığı, davacının üzerine düşen yükümlülüğünü özenle yerine getirileceği, mahkemece verilen kararın eksik inceleme sonucunda verildiği belirtilerek kaldırılması talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklı davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde.

48.811,45 TL asıl alacak, 13,04 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.824,49 TL alacağının tahsili talep de takip başlatıldığı, davalı tarafça borcu ve icra dairesine yetkisine itiraz edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 01.04.2016 tarihli...- ... Üniversitesi ve ... Üniversitesi markası için ajan hizmet sözleşmesi düzenlenmiştir.

Sözleşme maddelerinin incelenmesinde; sözleşme konusunun ajans (davacı) tarafından ... (davalı) müşterisi olan üniversitelerle ilgili dijital marka bilinirliğini artırıcı çalışmalar ile dijital mecralarda tanıtmaya ve konuşturmaya yönelik stratejiler geliştirilmesi, sosyal medya hesaplarını profesyonel olarak yöneltilmesi ile dijital pazarlama faaliyetlerinin planlanması hüküm ve şartlarını içerdiği anlaşılmaktadır.

İmzalanan 3 ayrı ajans sözleşmesinde hizmetin verileceği dava dışı üniversiteler belirlenmiş, sözleşme ekinde verilecek ajans hizmetleriyle ilgili olarak hangi bir üniversite yönünden yıllık dijital pazarlama bütçeleri belirlenmiştir. Sözleşmenin 4. maddesinde çalışma süresi 365 gün olarak belirlenmiş, 5. maddesinde ise tahsilatın nasıl yapılacağı açıklanmıştır.

Buna göre her ayın ilk haftası içerisinde ajans tarafından yapılan işlemlere ilişkin raporlamanın ...'in müşterisi üniversiteye ulaştırılarak karşılıklı mutabakat yapıldıktan sonra bir hafta içerisinde sözleşme ekinde yer alan tabloda belirtilen ödeme planı doğrultusunda aylık hizmet kalemlerinin ...'ye fatura edileceği, ajansın tablo 2 istinaden ... aylık olarak kestiği her faturanın %22,5 oranında tutarı ... tarafından ajansa risturn faturası olarak kesileceği ve ...'in ajansa yapacağı ödemeden % 22,5 oranında bu risturn miktarı düşülerek ajansının faturasının ödeneceği,

tarafların 2 ay öncesinden geçerli bir sebep sunmak koşulu ile sözleşmeyi fesih etme hakkına sahip olduğu ve ajansının bu sözleşmede yerine getirmeyi taahhüt ettiği yükümlülükleri hiç veya süresi içerisinde yerine getirmediği veya sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde yerine getirilmemesi durumunda davalının 2 ay önceden ajansa bilgi vermek koşuluyla tek taraflı fesih etme hakkına sahip bulunduğu ve her türlü ihtilaf halinde İstanbul mahkemeleri ile merkez icra dairelerinin yetkili olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece ön inceleme duruşmasında taraflar arasında düzenlenen sözleşme maddeleri ve HMK'nin 17. maddesi uyarınca icra dairesinin yetkisine yönelik yapılan itirazın reddine karar verildiği belirtilmiştir. Davalı tarafça davacıya yönelik Kadıköy ....

Noterliği'nce ... yevmiye numaralı 23.02.2017 tarihli çekilen ihtarnamede; dava dışı üniversite markaları ilgili olarak 3 adet sözleşmenin haksız fiil teşkil eden eylemlerden ötürü haklı olarak feshedildiği ve gönderilen 01.02.2017 tarihli irsaliyeli faturaya itiraz edildiği belirtilmiştir. Davacı tarafça davalıya yönelik Kadıköy .... Noterliği vasıtasıyla ... yevmiye numaralı 17.03.2017 tarihli ihtarnamede Kadıköy ....

Noterliği vasıtasıyla her ne kadar faturaya itiraz edildiği belirtilmiş ise de, fatura itirazının süresinde olmadığı belirtilerek cari hesap alacağının 3 iş günü içerisinde ödenmesi aksi halde tazminat davası açılacağı ihtar edilmiştir. Davalı tarafça davacıya yönelik Kadıköy .... Noterliği vasıtasıyla ... yevmiye numaralı ihtarnamede davacıya 01.02.2017 tarihinde ... numara ile kesildiği belirtilen KDV dahil 14.171,05 TL tutarındaki faturanın iadesini talep edilmiştir.

Davacı tarafça, davalının dava dışı eğitim kurumu ile yaptığı yazışma örnekleri de dosyaya ibraz edilmiştir.

Cevap dilekçesinde dava dışı eğitim kurumlarının sözleşmede yer alan aylık düzenli raporlamaları almadığı gerekçesiyle davalının hizmet bedeli faturasının ödenmediği ve sözleşmelerin feshedildiği, davacının gerek asıl iş sahibine ve gerekse davalıya aylık periyodik olarak yapması gereken raporlamaları yapmadığı ve aylık çalışmalar ile raporlamaların davalı ile paylaşılmadığı, davalı ile asıl iş sahipleri arasındaki sözleşmelerin raporlamaların düzenli yapılmadığı gerekçesiyle feshedildiği iddiasında bulunulmuştur.

Davacı tarafça üniversitelerin fesih beyanlarına ilişkin noterlik kanalıyla gönderilen ihtarnameler dosyaya ibraz edilmiştir. İhtarnamelerin incelenmesinde, İstanbul ... Meslek Yüksekokulu, ... Üniversitesi ve ...

Üniversitesi tarafından davalıya yönelik çekilen ihtarname içeriklerinde raporlama işlemleri v.s. sorumlulukların tam ve eksiksiz olarak yerine getiremediği belirtildiği, öncelikle sözleşme gereği aylar bazında yapılmış tüm iş ve işlemlerin kuruma derhal ve gecikmeksizin ulaştırılmasının gerektiği, sözleşmenin 8-1 numaralı cezai şart başlıklı maddesi uyarınca İhtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün sonra geçerli olmak üzere tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiği belirtilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; tarafların ibraz edilen ticari defterlerinin yasal ve usule uygun tutulduğu, ticari ilişkinin 10.05.2016 tarihinde başlayıp 01.02.2017 tarihine kadar devam ettiği, her iki tarafında tanzim ettiği faturaların davacı tarafın kayıtlarına işlendiği, davalının hem kendi faturası hem de davacının tanzim ettiği faturayı ticari defterlere işlemediği, davacının tanzim ettiği 01.02.2017 tarih ve ... numaralı 62.982,50 TL tutarındaki faturanın üniversitelere verilen ajans hizmetlerinden kaynaklandığı,

davalının tanzim ettiği 01.02.2017 tarih ... numaralı 14.171,05 TL tutarındaki risturn faturasının itiraz edilmeksizin davacının kayıtlarına işlendiği, taraflar arasında düzenlenen ajansı hizmet sözleşmesi uyarınca davacının verdiği hizmetin Ocak ayına ilişkin olup faturasının 01.02.2017 tarihinde düzenlendiği dava dışı 3 eğitim kurumu tarafından gönderilen ihtarnameler ve fizik ihbarı üzerine davalının sözleşmenin 6. ve 8. maddelerinde belirtilen 2 aylık yazılı ihtar dikkate alınmaksızın 23.02.2017 tarihinde sözleşmenin derhal feshine gideceği ve davacının tanzim ettiği faturaları iade ettiği,

davalı tarafınca haklı ve derhal fesih gerektiren bir durum olmadığı görüş ve tespitinde bulunulmuştur.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 3 ayrı ajans hizmet sözleşmesi düzenlendiği, düzenlenen sözleşmeyle tahsilatın nasıl yapılacağı, sözleşme süresinin ve hangi durumlarda sözleşmeyi fesih hakkına sahip olunduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

Dava dışı eğitim kurumları ile davalı arasında yapılan sözleşmelere istinaden davacı ile alt yüklenici olarak anlaşma yapıldığı ve davacının alt yüklenici olarak yapması gereken işleri yerine getirmediği, davalı ile dava dışı eğitim kurumları arasındaki sözleşmelerin de bu sebeple feshine neden olduğu iddia edilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki davacı tarafça verilen ocak 2017 dönemine ilişkin 01.02.2017 tarih ve 62.982,50 TL tutarındaki faturanın davalı tarafça yasal süre içerisinde itiraz ve iadesine ilişkin vergi ve kaydı rastlanılmadığı, aynı şekilde sözleşme uyanınca davalının tanzim ettiği 01.02.2017 tarih ve 14. 171,05 TL tutarındaki risturn faturasını davacının kayıtlarına işlendiği, her iki faturanın da davacı kayıtlarında yer alırken davalının kayıtlarında yer almadığı bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.

Bu haliyle Ocak 2017 dönemine ilişkin verilen hizmete dair davacı tarafça takibe konu 01.02.2017 tarihli faturadan sonra davalının % 22,5 risturn faturası düzenlediği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 6. ve 8. maddesinde tarafların 2 ay öncesinden geçerli bir sebep sunmak koşuluyla sözleşmeyi fesih edebileceği belirtilmiştir.

Davacı tarafça cevaba cevap dilekçesinde davacının dava dışı eğitim kurumlarına düzenli raporlama yapıldığı belirtilmiş ve Aralık 2016 dönemine ilişkin rapor ve raporların gönderimine dair tablo örneği sunulmuştur.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5. maddesinde de her ayın ilk haftası içerisinde davacı tarafından yapılan işlemlere ilişkin raporlamanın davalının müşterisi olduğu eğitim kurumlarına ulaştırılması ve karşılıklı mutabakat yapıldıktan sonra bir hafta içerisinde ödeme planı doğrultusunda aylık hizmet kalemlerinin davalıya fatura edileceği belirtilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda her ne kadar davacının 3. kişilere hizmet sunduğunu ispat edemediği belirtilmiş ise de öncelikle davacının sözleşmeyle yükümlendiği edimleri gereği gibi ifade etmediğini davacı tarafça cevaba cevap dilekçesi ekinde yer alan raporlamalar,

dava dilekçesinin 3. maddesinde davalının eğitim kurumları ile yaptığı yazışmalar ve hukuki işlemlerin delil olarak gösterilmesi de nazara alınarak davalının dava dışı eğitim kurumları ile yaptığı ve hukuki uyuşmazlığa konu olan yazışma- kayıtların dosya içerisine alınarak dosyada yer alan diğer delillerle birlikte alanında uzman sektör bilirkişi tarafından incelenmesi gerekmektedir.

İstinaf dilekçesinde davacının bütün sosyal medya yönetim yükümlülüğünü yerine getirdiği ve dava dışı kurumlara raporlamasını da yaptığı iddia edilmiştir. Mahkemece yukarıdaki bilgiler nazara alınarak sektör bilirkişisinden davacının üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi ifa edip etmediği hususunda çelişkiye mahal bırakılmaksızın tespitine yarar rapor alındıktan sonra varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmelidir.

Açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yaptıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun Kabulüne,2-İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2017/873 Esas, 2018/1307 Karar sayılı ve 21/12/2018 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca Kaldırılmasına,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye Gelir Kaydına, istinaf karar harcının talep halinde davacıya İadesine,