İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1173 K.2024/1260

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilinin 14/08/2014 tarihli dava dilekçesinde özetle: .... Poliçesi ile sigortalı olan .... Şti.'ne ait olan, perakende elektronik ve elektrikli eşya satışı ve bir kısım eşyaların yetkili servis görevinin yapıldığı, işyeri içindeki demirbaş ve emtiaların ....

A.Ş. tarafından Yetkili Satıcılık Sözleşmesi kapsamında sigortalı işyerine yatırım kapsamında verildiği, işyerine kurulan standin led aydınlatma kısmında başlayan elektrik arkından 06.11.2013 tarihinde yangın çıktığı, şirkette hasar meydana geldiği, işyerinin mülkiyetinin davalı şirkete ait olduğu, eksper raporunda; mevcut iz ve emarelerden yangının bu bölümde yer alan ve işletme yetkililerinden ....

A.Ş. tarafından sözleşme kapsamında imalatı ve montajı yaptırılan led aydınlatma sistemli stand kaynaklı olduğu görüşünün belirtildiği, işletme içerisinde mevcut kamera sistemi kayıtlarından yangın hadisesinin meydana geliş şekli ve yerine ilişkin incelemede yangının anılan stand bölgesinden çıktığının teyit edildiği, ilgili kıymetin ... tarafından sigortalı işletmeye verildiği, rücu imkanının olduğunun belirtildiği, poliçe kapsamında 219.315,00 TL hasar tazminatının ödenmiş olduğu, müvekkil şirketin TTK Md 1472 gereği sigortalının halefi konumuna geçtiği, davalı yana rücu talebinde bulunduğu, ...

Yetkili Satıcılık Sözleşmesi'nin 1. Maddesi'nde ...'nin sözleşme kapsamında yetkili satıcıya sağladığı stand, tabela, sistemin kurulması için kullanılmış kablolar, askı aparatları, klima ve diğer tüm reklam malzemelerini ifade ettiği, 10.3 maddesine göre temin edilen tüm stand, reklam ve promosyon malzemesinin ...'nin mülkiyetinde olduğu, 10.4 maddesinde ....’nin mülkiyetinde olan ve ....tarafından temin edilen tüm stand, reklam ve promosyon malzemesi satılamaz, ... tümünün ...'nin talebi doğrultusunda ve belirtilen süre içinde iade edilecektir hükümlerinin bulunduğu, davalı şirketin yangından dolayı sorumlu olduğu,

BK 69 gereği "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür" ibaresinin olduğu, BK madde 49’a atıf yapıldığı, ödenen hasar bedeli 219.315,00-TL tazminat tutarının 06.03.2014 tarihinden itibaren işlemiş olan faizi ile birlikte davalı .... AŞ’den rücüen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Bakırköy 6. ATM 2015/1012 Esas sayılı davasında yapılan açık yargılaması sonunda ;Davacı vekili ana dosyada sunduğu dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla; olayla ilgili Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/206 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, söz konusu olayla ilgili daha önceden ....

A.Ş.'ne karşı İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/366 Esas sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını, olayın aynı olması sebebiyle işbu dava dosyası ile İstanbul 13. ATM'deki dosyanını birleştirilmesi gerektiğini, davalı yanın mal varlığı değerleri üzerine, dava süresince 3. Kişilere devir ve temlik edilmesinin ve üzerinde ayni hak tesisinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir konulmasına,

müvekkili şirket tarafından .... nolu işyeri sigortası poliçesi kapsamında ödenmiş bulunan 219.315,00 TL tazminat tutarının, ödeme tarihi olan 06/03/2014 tarihinden itibaren işlemiş ve dava tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizleri ile birlikte davalı yandan rücuen tahsiline ve tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekilinin 30/09/2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ....'daki yangının ... tarafından temin edilen led standlarından çıkmadığı, Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013-206 (Değişik İş) dosyasında yangının mağazanın girişinin sağ tarafındaki duvar kaplamasının altındaki elektrik tesisatında meydana gelen elektrik kontağından oluştuğunun, duvar kaplamaların altındaki tesisata ve mağazanın sağ tarafındaki duvar bölgesine işaret ettiği, yangın raporuna atıfla yangının klima bölümünde çıktığının, standı aydınlatan elektrik akşamından başladığının yazıldığı, ... ile tek satıcılık sözleşmesinin olduğu,

bu kapsamda sadece ... ürünleri konulacağı stand alanlarının ... tarafından sözleşme çerçevesinde projesinin çizilerek ve resmedilerek 25.07.2012 tarihinde teslim edildiği, çizilen projede söz konusu duvarın olmadığı, dolayısı ile yangına sebep olan elektrik tesisatının ve içinden geçtiği duvar kaplamasının ve duvarın ve stand alanının daha sonra dava dışı sigortalı ... tarafından veya gözetimindeki kişilerce yaptırıldığı ve uygulandığı, kamera kayıtlarından yangının duvarın üzerinde sigortalı şirketçe yaptırılan asma tavan ve duvar kaplamasından başladığının görüldüğü, sigortalı şirketin tek yetkililik sözleşmesine aykırı davrandığı,

başka marka ürünler koymak amacı ile dükkân içerisinde kendi yaptırdığı uygulama ve elektrik tesisatı işlerinden dolayı yangına sebep olduğu, ....'nin kusursuz sorumluluğunun olmadığı, stand ve mobilyaların 2 sene önce ... tarafından üretilerek teslim edildiği, bir kusur olsa idi bunun yangın oluşturmasının 2 sene sürmeyeceği, sigortalı şirketin teslimat sonrası dükkânı tamamen değiştirdiği,

hasar miktarına itiraz ettikleri, ayrıca yangına sebep olduğu iddia edilen ürün ve uygulamaların üreticisi ve montajcısının ... firması olduğunu belirterek davanın usul, esas ve husumet yönünden reddini talep etmiştir.Davalı ....vekilinin 25.11.2015 tarihli birleşen davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle;

davacı ... şirketinin müvekkili firma aleyhine huzurdaki dava ile ileri sürmüş olduğu rücu talebinin zaman aşımına uğradığını, dava konusu yangına müvekkili şirket tarafından üretilen ve projesine uygun olarak monte edilen ürünlerin sebebiyet vermediğini, davacı ... şirketinin, davalı müvekkili firma tarafından üretilen led standların BK 69 maddesi uyarınca birer yapı eseri olduğunu iddia ettiğini, sigortalı iş yerinin, sözleşme kapsamındaki projeye ve uygulamaya aykırı tadil, tağyir ve kullanımdan kaynaklanan hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını,

davacı ... şirketi tarafından sigortalıya ödenen fahiş hasar miktarına itiraz ettiklerini bu nedenlerle haksız, hukuka ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı işbu davanın reddedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "Davanın; sigorta sözleşmesinden kaynaklanan ödenen tazminatın rucüen tahsili istemi ile açılan rücuen tazminat davası niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki çekişmenin davacının sigortalısına ait iş yerinde 06/11/2013 tarihinde meydana gelen yangın hadisesi sonucu, sigortalı kıymetlerde meydana gelen hasar sonucu oluşan zararlardan davalıların sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı, Sözleşen davalı ... A.Ş. olsa da uygulayıcının ....

Şti. olması, bu yönde bir tereddüt olmaması ve herhangi bir itirazın da söz konusu olmaması sebebiyle her iki davalının da yangının meydana geldiği standın projelendirilmesi, imali, nakliyesi ve montajında yeterli dikkat ve özen gösterilmemesi sebebiyle oluşan elektrik hatasından müteselsilen sorumlu olduğu, sigortalı ...

Şti. tarafından kendi tesisi ile ilgili gerekli tedbirleri almadığı, gerek elektrik tesisatı, gerekse diğer akşamın uygun şekilde monte edilmesini bunların uygun şekilde çalışmasını sağlama ve kontrol etme yükümlülüğünü sağlamaması sebebiyle sorumluluğunun bulunduğu, imalat ve uygulama ile kontrol, test ve denetimlerin eş sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği bu itibarla davalılar ... A.Ş. ve .... Şti.’nin müteselsilen %50, yine aynı şekilde ....

Şti’nin %50 müterafik kusurlu olacağı, davacının, 03.01.2014 tarihli Eksper Raporuna dayalı olarak sigortalısına ödediği 219.315 TL tazminat tutarından kusurları oranında kısmen rücu imkânı oluştuğu, talep edilen tazminat bedelinin ekspertiz raporundaki tespitine göre sigorta poliçesi kapsamında yapılan zarar ödemesi olduğu, rücu edilecek miktarın 109.657,50 TL olacağı, sigorta şirketinin 06.03.2014 tarihinde yaptığı hasar ödemesi ile TTK 1472.

Md. gereğince yasal halefıyet hakkı kazandığı, davanın ticari dava olduğu gözetildiğinde, sigorta şirketinin 109.657,50-TL bedeli 06.03.2014 ödeme tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen talep edilebileceği hususunun tespit ve rapor edildiği görülmekle; denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre ( 21/02/2020 tarihli bilirkişi raporu ) davanın kısmen kabulüne" gerekçesi ile Asıl ve birleşen davanın KISMEN KABULU ile.

109.657,50-TL'nin 06/03/2014 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde bilirkişi raporlarına karşı sundukları beyan dilekçelerini tekrarla ve özetle;.

Açık şekilde görüleceği üzere, davalı şirketler tarafından hazırlanan projedeki görsellerde dahi, before/önce olarak sunulan görselde duvar ve tavanlarda elektrik bağlantıları bulunmazken, after/sonra olarak sunulan görsellerde, duvar ve tavanlarda, standlarda elektrik bağlantı kablolarının var olduğunun görülmekte olduğuna işaret edilmektedir. Buna göre de, gerek duvar, gerek tavan ve gerekse standlardaki elektrik aksamının ....

ŞTİ. tarafından yapıldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Dikkat edilecek olur ise, söz konusu teşhir alanındaki aydınlatmanın, gerek duvar, gerek tavan ve gerek stand alanını kapsayacak şekilde, davalı şirketlerin projesi kapsamında ve yine davalıların temin ettiği elektrik kabloları ve elektrik aksamı ile sağlandığı çok açıktır.

Bu durumda da, esasen proje kapsamında davalıların denetim ve kontrolü altında olması gereken topraklanma tesisinin denetlenmesi ya da proje ile sağlanan aydınlatmaya uygun sigortanın sağlanması gibi hususlardan dolayı, müvekkil şirket sigortalısına kusur izafe edilmesinde hem de davalılarla eşit oranda kusur izafe edilmesinde isabet bulunmadığı,

tüm kusurun münhasıran davalı şirketlere ait olması gerektiği kanaatinde bulunduğumuzdan, mübrez karar ve karara dayanak rapordaki sigortalıya kusur izafesine katılmadığımızı, bu yönü ile kararın kaldırılması gerektiğini saygılarımızla ifade etmek isteriz. '' şeklinde beyanda bulunarak kararın reddedilen kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ....şti vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde bilirkişi raporlarına karşı sundukları beyan dilekçelerini tekrarla ve özetle;. ''Davacının iddia ve taleplerine yönelik olarak tarafımızca öncelikle yangının çıkış nedeni olarak belirtilen led standların projelendirme ve

kurulum işlemleri bakımından müvekkil şirketin hukuka aykırı bir işlemi bulunmadığı, yangının çıkış yeri olarak belirtilen alanda dava dışı sigortalı şirket tarafından proje dışı işlemler ve eklemeler gerçekleştirildiği, ilgili alana dava dışı sigortalı şirket tarafından başka marka ürünlerin yerleştiriliği, yangının çıkış nedeni olarak gösterilen led standların bu suretle projelendirme dışı işlemlere maruz bırakıldığının tespitinin sağlandığı, çıkan yangın nedeni ile müvekkil şirket sorumluluğuna gidilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu,

dava dışı sigortalı şirket tarafından gerçekleştirilen tüm bu eylem ve revizyonlar sonucunda illiyet bağının en başından kesilmiş sayılması gerektiği defaatle bildirilmiştir.

Ancak ilk derece mahkemesi tarafından beyanlarımıza itibar edilmeyerek ve özellikle yangının çıkış nedeni olarak gösterilen led standların projelendirme dışı işlemlere maruz bırakıldığı ve illiyet bağına ilişkin itirazlarımız incelenmeyerek eksik ve hatalı hüküm kurulmuştur. yangının çıkış yerinin mağaza girişinin sağ tarafı ve sebebinin buradaki duvar kaplamasının altındaki elektrik aksamında meydana gelen elektrik kontağı olduğu,-Yangının çıktığı mağazanın ana elektrik tesisatı ile ilgili projelendirme ve tasarım (kablo kesitleri ve kaçak akım rölesi, sigorta gibi elektriksel koruma elemanlarının belirlenmesi),

elektriksel ve mekanik imalat (kablolama, pano, kablo tavaları vb), diğer inşaat unsurlarının imalatı (alçaltılmış tavan vb) ve bunların denetimi, kabulü, vb tüm işler hiçbir şekilde müvekkil şirket tarafından yapılmadığı ve şirketçe müdahil olunmadığı,-Yangının çıkış yeri olarak belirtilen mağaza girişinin sağ tarafındaki duvar kaplaması ile müvekkil şirketin yaptığı imalatların bir alakası dahi bulunmadığı zira bu duvarın dava dışı öncel klima tarafından daha sonradan imal edilmiş olduğu,-Müvekkil şirketin hazırladığı imalatların enerji kablosu mağaza elektrikçileri tarafından ana enerji hatta bağlanmış olup kablo bağlantısının yapılması

konusunda da müvekkil şirketin bir dahili bulunmadığı,-Mağazaya başlangıcında ve sonrasında inşaat işçiliği, duvar, boya ve tesisat uygulamalarına ilişkin hiçbir işlem müvekkil şirketçe gerçekleştirilmediği zira dosyada mübrez plan ve proje kapsamında oluşturulan stand ile yangının çıkış yeri farklı alanlar olup yangının çıkış yeri tamamen dava dışı dükkan sahibi ... tasarrufunda gerçekleştirilen bir inşaat imalatı olduğu,

-Müvekkil şirket tarafından ... adına yapılmış olan stand projesi ve mağazanın ...’ye özel bir mağaza olduğu düşünüldüğünde farklı marka olan ... klima ürünlerinin satış ve sergilenmesi ile yangının bu ürünlerin bulunduğu alanda çıkması bu hususun özellikle incelenmesini gerektiği ve ... standının kurulumunda gerekli standartların sağlanıp sağlanmadığı, ürünlerin bulunduğu duvarın ve elektrik tesisatının kimler tarafından inşa edildiği, bu duvarın inşa ve elektrik projesinin sabit olup olmadığı,

belirtilen mitsubishi ve ... marka dışındaki diğer ürünlerin tesisata ne kadarlık bir ek yük getirdiği belirsiz olup ve ilgili cihazların bulunduğu yerde yangının çıkması dava dışı ... tarafından sorumluluklara aykırı hareket edildiğinin açık göstergesi olduğu, -Yine dava dışı .... işyerinde, Müvekkil davalı tarafından hiçbir elektrik tesisatı yapılmadığı ve dava dışı... tarafından verilen bağlantı kablosuna bağlantı yapıldığı düşünüldüğünde, müvekkil davalının imal ettiği stantlarda kullanılan aydınlatmanın ..., led aydınlatmaların, mevcut elektrik tesisatına getireceği yükün ve çekeceği akımın çok çok düşük olması,

... klima ürünlerinden bir tanesinden daha az tesisata yük getirmeyeceği açık olup, dava dışı ... Klimanın sorumluluklara aykırı hareket etmesinin davaya konu yangının çıkmasında asli ve tek kusurlu olduğunun açık göstergesi olduğu, müvekkil davalıya imal etmediği bir tesisat için kusur atfedilemeyeceği tespit edilmiş ve edilebilecek nitelikte olup, işbu tespit ve incelemelerin değerlendirilmeden hüküm kurulması haksız ve hukuka aykırıdır.

Dosya kapsamında yangının çıktığı yerde .... Klima sistemlerinin bulunduğu açıkça belli olmasına rağmen dosyada buna yönelik ne bir incelemede, ne bu duvarın teknik ve elektrik sistemine yönelik bir plan / proje bulunmamakta olup bu hususların göz ardı edilmesi ve sonucunda yine müvekkil şirketin sorumlu olduğunun farazi ifadelere dayandırılması kabul edilebilir nitelikte değildir.

Sayın Başkanlığınız tarafından da takdir edileceği üzere dava konusu alan yangının çıkış noktası olup dava dışı şirket tarafından gerçekleştirilen plan ve projeye aykırı revizyonların tespit edildiği bu noktada temelsiz verilere dayalı bir şekilde illiyet bağı kurularak sorumluluğumuza gidilebilmesi mümkün değildir.

Asla kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için projelendirme ve kurulum açısından sorumluluğumuza gidilebileceği düşünülse bile stand projesisinin herhangi bir elektrik tesisat, ölçüm, kablolama, kaçak akım, pano, sigorta, inşaat vb işlemlerini içermediği,

projenin ... firmasına ait elektronik aletlerin sergilenmesi için stand alanı oluşturulması amacı ile tasarlandığı ve projenin tesliminden sonra 2 yıla yakın bir şekilde dava dışı sigortalı şirket tarafından işbu proje kapsamındaki stand alanının sorunsuz şekilde kullanıldığı sonrasında ise işbu alanın dava dışı sigortalı şirket tarafından farklı marka ürünlerin teşhiri ve stand alanlarının oluşturulması amacı ile değiştirildiği ortada olup müvekkil şirketin yangının başlangıcı bakımından kusurlu tek bir hareketinin dahi bulunmaması ve ispatının sağlanamaması,

illiyet bağının kurulamaması ve en önemlisi ise dava dışı şirketin ağır kusurlu hareketleri nedeni ile illiyet bağının kesilmiş olması nedenleri ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmek zarureti hasıl olmuştur. İlliyet bağı bulunmamaktadır.

Dava ispatlanamamıştır.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ...A.Ş vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde bilirkişi raporlarına karşı sundukları beyan dilekçelerini tekrarla ve özetle.

Dava konusu yangının elektrik kontağı kaynaklı çıktığı sabit olup dava dışı öncel klima firması tarafından mağaza bütünü kapsamında elektrik tesisatının ve sigortalamısının yönetmeliğe ve standartlara uygun olmadığı açıkça tespit edilmiştir. işbu aşamada yangının çıkış nedeni bakımından tüm sorumluluk dava dışı şirket üzerine olup illiyet bağının kesildiğide gözetilerek davanın müvekkil şirket açısından reddi gerekirken sorumluluk yükletilmesi haksız ve hukuka aykırıdır.

Yangının çıkış yeri olarak belirtilen mağaza girişinin sağ tarafındaki duvar kaplaması ile ilgili tüm işlemler dava dışı ... sorumluluğunda olup gerek müvekkil şirketin gerekse de diğer davalı yüklenici firmanın yangının çıkışı ve yangının çıkış yeri ile ilgili iş ve işlemi bulunmamaktadır. Yangının gerçekleştiği mağazada müvekkil şirket tarafında inşaat işçiliği, duvar, boya ve tesisat uygulamalarına ilişkin hiçbir işlem de gerçekleştirilmemiştir.

Zira dosyada mübrez plan ve proje kapsamında oluşturulan stand ile ilgili iş ve işlemlerin sorumluluğu diğer davalı ... firması üzerindedir. Kaldı ki bu noktada yangının çıkış yeri ve stand alanları farklı alanlar olup yangının çıkış yeri tamamen dava dışı dükkan sahibinin tasarrufunda gerçekleştirilen bir inşaattır. Müvekkil şirket talimatı kapsamında müvekkil şirket için özel olarak diğer davalı tarafından yapılmış olan stand projesi ve mağazanın müvekkil ...

A.Ş. adına özel bir mağaza olduğu düşünüldüğünde farklı marka olan ... marka klima ürünlerinin satış ve sergilenmesi ile yangının bu ürünlerin bulunduğu alanda çıkması bu hususun özellikle incelenmesini gerektirmektedir...

Bu noktada yangının çıkış yeri olan ve dava dışı sigortalı şirket .... tasarrufunda şekillendirilen alan için gerekli standartların sağlanıp sağlanmadığı, ürünlerin bulunduğu duvarın ve elektrik tesisatının yetkin kişilerce uygun materyal ve ürünler kullanılarak oluşturulup oluşturulmadığı, bu duvarın inşa ve elektrik projesinin sabit olup olmadığı belirsiz olup ve ilgili cihazların bulunduğu yerde yangının çıkması nedeniyle ...'nın tek sorumlu olduğu aşikardır.

Davalı müvekkil şirkete sigortalı dava dışı şirket öncel klima arasında imzalanan sözleşme gereğince sorumluluk yüklenmiş ise de; sözleşmede elektrik tesisatının kim tarafından ne şekilde tesis edileceğine ilişkin ayrıntılı bir madde bulunmamaktadır.

Meydana gelen yangın olayınında elektrik tesisatından çıktığı dosyaya ibraz edilen tüm bilirkişi raporları ile sabit olup, müvekkil sözleşmesinde yer almayan ve mağazada ne yangın öncesi ne de yangın sonrası projelendirme ve kurulum işlemleri gerçekleştirilmeyen sadece diğer davalı tarafından proje kapsamında stand kurulumu ile sınırlı olan işlemler bakımından müvekkil şirketin sorumlu tutularak husumet yöneltilmesi mümkün değildir.

Sayın başkanlık tarafından da takdir edileceği üzere dava dışı şirketi tarafından farklı marka ürünlerin konumlandırıldığı ve revizyon sağlandığı belirtilen alanlar yangının çıkış noktası olup dava dışı şirket tarafından gerçekleştirilen plan ve projeye aykırı revizyonların tespit edildiği bu noktada temelsiz verilere dayalı bir şekilde illiyet bağı kurularak sorumluluğumuza gidilebilmesi ve hükmün bu surette kurulmasımümkün değildir.Asla kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için projelendirme ve kurulum açısından sorumluluğumuza gidilebileceği düşünülse bile stand projesisinin herhangi bir elektrik tesisat, ölçüm, kablolama, kaçak akım,

pano, sigorta, inşaat vb işlemlerini içermediği, projenin .... firmasına ait elektronik aletlerin sergilenmesi için stand alanı oluşturulması amacı ile tasarlandığı ve projenin tesliminden sonra 2 yıla yakın bir şekilde dava dışı sigortalı şirket tarafından işbu proje kapsamındaki stand alanının sorunsuz şekilde kullanıldığı sonrasında ise işbu alanın dava dışı sigortalı şirket tarafından farklı marka ürünlerin teşhiri ve stand alanlarının oluşturulması amacı ile değiştirildiği ortada olup müvekkil şirketin yangının başlangıcı bakımından kusurlu tek bir hareketinin dahi bulunmaması ve ispatının sağlanamaması,

illiyet bağının kurulamaması ve en önemlisi ise dava dışı şirketin ağır kusurlu hareketleri nedeni ile illiyet bağının kesilmiş olması nedenleri ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini talep etmek zarureti hasıl olmuştur. ''şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, sigortalının işyerinde meydana gelen yangın sonucunda sigortalıya ödenen hasar bedelinin, 6102 Sayılı TTK'nın 1472 maddesi uyarınca rücuen tazmini istemine ilişkindir.Dosya kapsamından, davacı ... şirketi ile dava dışı sigortalı ...şti arasında başlangıç tarihi 02/10/2013,

bitiş tarihi 02/10/2014 olan ... Poliçesi düzenlendiği, sigortalının davalı ...ş'nin yetkili satıcısı olduğu, sigortalı işyerinde 06.11.2013 tarihinde işletme yetkililerinden davalı ....

A.Ş. tarafından sözleşme kapsamında diğer davalıya imalatı ve montajı yaptırılan led aydınlatma sistemli stand kaynaklı yangın meydana geldiği iddiası ile yangından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin, davalılardan rücuen tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır.Poliçeye göre sigorta teminatlarının "Bina, Makine-Tesisat, Demirbaş, emtia Elektronik Cihaz" olduğu, yangının da teminat kapsamında olduğu görülmektedir.

Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır.

6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan banka dekontları dikkate alındığında, davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.Somut olayda dava dışı sigortalının davalı ...ş'nin yetkili satıcısı olduğu, sigortalı işyerinde işletme yetkililerinden davalı ... A.Ş. tarafından sözleşme kapsamında diğer davalıya led aydınlatma sistemli stand imalatı ve montajı yaptırıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dava dışı sigortalı ile davalı ...ş arasında imzalanan yetkili satıcılık sözleşmesinin tanımlar bölümünde tanımlar başlıklı 1. Maddesinde ''yatırım'' kavramının, ''işbu Sözleşme kapsamında ...'ya sağlamış olduğu stand, tabela sistemin kurulması için, kullanılmış kablolar, askı aparatları, klima ve diğer tüm reklam malzemelerini ifade eder.

Bu kapsamda ... tarafından Mağaza'ya 95.000,00 TL değerinde toplamda 1 adet tabela 8 adet marka standı, 1 adet çalışma masası, 1 adet büro tipi sandalye, 2 adet misafir tipi sandalye sağlanmıştır. '' şeklinde açıklandığı,4. Maddesi süre ve yenileme ''Bu sözleşme yürürlüğe girmesinden itibaren 1 (bir) yıl için geçerlidir.

Taraflardan herhangi biri, Sözleşme'nin yürürlük süresinin uzatılmasına dair talebini Sözleşme süresinin sona ermesinden altmış (609 gün öncesinden diğer tarafa bildirecektir. Taraflar, söz konusu bildirim üzerine Sözleşme'nin uzatılmasına ilişkin müzakerede bulunacaklar ve anlaşma sağlanması halinde Sözleşme, ilgili dönemde yürürlüğün sona erme tarihinden itibaren bir yıllık bir süre için uzatılmış sayılackatır''6.

Yetkili satıcının hak ve yükümlülükleri6.15 Yetkili Satıcı, Sözleşme süresince ve ...'ya devredilen Know-How'ın korunması amacıyla, Sözleşme'nin sona erdiği tarihten itibaren bir yıllık süre boyunca, Mağaza'da (veya işbu Sözleşme hükümleri uyarınca faaliyet gösterdiği "Mağaza" tipi sair iş yerlerinde veya şubelerinde) bu Sözleşme konusu ürün ve hizmetlere rakip hiçbir ürünün üretimi, sergileme ve satışını yapamayacaktır. ... tarafından bu maddenin ihlal edilmesi halinde, ..., bu maddenin ihlal edildiği her gün için 250 Euro cezai şartı ...'ye ödemeyi kabul ve taahhüt eder.10.

Reklam ve Promosyon 10.3 ... tarafından temin edilen tüm stand, reklam veya promosyon malzemesi ...'nin mülkiyetinde kalacak. Yetkili satıcı tarafından ...nin talimatlarına uygun surette kullanılacak ve mağazadan başka bir yerde ve/veya sözleşme konusu ürünlerden başka ürünler ve markalar için kullanılmayacaktır.

03.01.2014 tarihli yangın sigortası ekspertiz raporunda belirtildiği üzere; riziko adresinde ekspertiz yapıldığı, .... marka ürünlerin yetkili servis faaliyetlerinin sürdürüldüğü, işyerinin ....'ye ait olduğu, 06.11.2013 tarihinde işyeri kapalı iken giriş katta bulunan teşhir alanında başlayan ve alevli bir şekilde gelişen yangın hadisesi sonucunda hasar oluştuğu, yetkililerinden ... tarafından sözleşme kapsamında imalatı ve montajı yaptırılan led aydınlatma sistemli stand kaynaklı olabileceğinin görüldüğü, binanın tam kagir, bağımsız betonarme bina olduğu,

binanın bodrum, giriş, asma katlardan ve üst büro katlarından oluştuğu, Hasarın giriş katta showroom kısmında yoğunlaştığı, ... marka ürünlerin satışının yapıldığı bölümdeki kıymetlerin büyük ölçüde zarar gördüğü, mevcut iz ve emarelerden yangının işyeri yetkililerinden ... tarafından sözleşme kapsamında imalatı ve montajı yaptırılan led aydınlatma sistemli stand kaynaklı olabileceğinin görüldüğü, kamera kayıtlarından aynı bölgede yangının başladığının tespit edildiği, ilgili standın ... tarafından sigortalı işletmeye verildiğinin tespit edilmesi sebebi ile rücu imkanının var olduğu,

hasar miktarının 219.315,18 TL olduğu,06.11.2013 tarihli yangın raporunda, olay mahalinin dava konusu yangın mahali olduğu, çıkış nedeni olarak beyaz eşya bölümündeki çamaşır makinelerinin bulunduğu standı aydınlatan elektrik akşamında oluşan arktan dolayı yangın çıktığının kanaat olarak belirtildiği, 11,12.2013 tarihli Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013-206 D.İş. dosyası bilirkişi raporunda, olay yeri girişinin sağ tarafında aşırı miktarda yangın hasarının olduğu, kaplamaların arkasından elektrik hatları geçtiği, bu elektrik hattındaki tellerin izolasyonlarının yandığı, yüksek ısıya bağlı renk değişimi gözlendiği,

klemens bağlantılarında ergimeler olduğu, bu durumun kaplamalarında altında bir elektrik kontağının olduğunu gösterdiği, yangının elektrik hattının geçtiği hizanın yukarısına doğru yayıldığı, tavan kaplamalarını yaktığı, tavandaki metalik taşıyıcıların da renk değişimine uğradığı, bu kesimde ısının daha yüksek olduğu, mağaza İçerisindeki yangın hasarı, yanan duvardan uzaklaştıkça azaldığı, başlangıç bölgesinin yangın hasarlı kaplamaların bölgesi olduğu, yangının girişin sağ tarafındaki elektrik kontağından dolayı çıktığı kanaatinin belirtildiği,

Mahkemece sigorta uzmanı, iç mimar, ticaret hukuku öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; sigortalı işyerinde stantların aydınlatılmasında kullanılan elektrik aksamında elektrik kontağına bağlı olarak meydana gelen yangında, bu stantların ve projenin yapımı işini üstüne alan ihbar olunan ... şti”nin. sözleşme ilc üslüne aldığı anlaşılan standın elektrik aksamının imal ve yapımındaki kusurunun etkili olduğu. iç ilişkide rücu hakkının olup olmadığı taraflar arasındaki sözleşmeye bağlı olarak söz konusu olabilecek olsa dahi, Davacının sigortalısının sözleşeni Davalı ... .... a.ş. olmakla,

davalı işyerinde meydana gelen zarardan, davalı ... . a.ş.'nin sorumlu olacağı kanaatine varılmaktadır. Somut olayda, her ne kadar, yangın olayının meydana gelmesinde, davacının sigortalısının, rakip firmalara ait ürünleri satıyor olmasının bir etkisi tespit edilememiş ise de, sözleşmeye aykırı olarak,

rakip firmalara ait ürünleri mağazada bulunduruyor ve satıyor olmasının zararın artmasında etkili olduğu anlaşılmaktadır. davacının 03/01/2014 tarihli eksper raporuna dayalı olarak sigortalısına ödediği 219.315,00-TL tazminat tutarından sayın mahkemenin değerlendirmesine bağlı olarak davalının zararının artmasına sebebiyet veren ve zarar sorumlusunun durumunu ağırlaştıran ve yukarıda arz edilen kusurlu eylemi nedeniyle bir indirim yapılması halinde ortaya çıkacak tazminat tutarını davalıdan talep edebileceği bu tutarın tarafların tacir olduğu,

huzurda görülen davanın mutlak ticari bir dava olduğu gözetildiğinde 06/03/2014 ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi işletebileceği, 06.06.2017 tarihli ayrık görüş içeren Bilirkişi ticaret hukuku öğretim üyesi ...'in, raporu'nda özetle.

Yangının çıktığı mahal dava dışı sigortalının işyeri olup basiretli tacir olarak yükümlülüğü bulunan tacirin gerek elektrik tesisatı gerekse diğer aksamım uygun şekilde monte edilmesini ve bunların uygun şekilde çalışmasını sağlama ve kontrol etme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Dava dosyasındaki teknik incelemelerde, elektrik aksamındaki arızanın nedeni konusunda bir değerlendirme yapılmamış olduğundan bu husustaki incelemclerin eksik olduğu ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı düşünülmektedir. Ayrıca, davacı taraf davasında TBK md.69 hükmüne de dayanmıştır. TBK md.69 (EBK md.58) ile yapı malikinin sorumluluğu düzenlenmiş olup, bu kapsamda yapı eserleri maliki yapımdaki bozuklukları ve bakımdaki eksiklerden doğan zarari gidermekle yükümlüdür.

Yargıtay içtihatları ile “bina içindeki elekirik tesisatı” madde kapsamında ele alınmış ve kusursuz sorumluluk olarak ifade edilmiştir. Dava konusu somut uyuşmazlıkta davalı ... maliki olmamakla beraber, söz konusu stand ve standa bağlı elektirik tesisini imal eden konumundadır.

Bu kapsamda yapının bütünleyici parçası niteliğinde olmayan stantlara bağlı elektrik tesisatının madde kapsamında olmadığı düşünülmektedir.Tarafların itirazları ve bilirkişi heyetinin ayrık görüş sunması sebebiyle, dosyanın başka bir bilirkişi heyetine tevdiine karar verildiği, 09/06/2017 tarihli mimar, inşaat mühendisi, elektrik mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti raporunda özetle; hasar miktarının kadri maruf olduğu,

yangının mağazanın girişinin sağ tarafındaki duvar kaplamasının altındaki elektrik tesisatında meydana gelen elektrik kontağından çıktığı, mağazanın sağ tarafındaki duvar kaplamalarının altında beyaz eşya bölümünde çamaşır makinelerinin bulunduğu standı aydınlatan ve yeni tesis edilen elektrik tesisatında meydana gelen kısa devre ve gevşek bağlantıdan dolayı elektrik kablolarında aşırı akım geçtiği, ısınma sonucunda kabloların üzerindeki plastik maddeyi erittiği, daha sonra kablonun çıplak kalan iletkenlerinin birbirine temas etmesi sonucunda ark oluşarak eriyen ve sıvı hale gelen plastik kılıf malzemesini yakarak yangını başlattığı,

etrafa yayıldığı, yönetmelik gereği Kaçak Akıım Rölesi kullanılması gerektiği, elektrik tesisatında 2 adet 3 fazlı 63 A kaçak akım rölesinin kullanıldığının hasar tespit raporunda yazıldığı, kaçak akım rölesi çalıştığında devreyi açarak yangını engelleyeceği, topraklama direncinin yüksek olması sebebi ile bu rölelerin görevini yapamadığı, yüksek topraklama direncinin yangın riski oluşturduğu, kısa devreye uygun sigorta kullanılmış olması durumunda sigortanın atarak elektriği keseceği, sigortanın atmadığı ve elektriği kesmediği, topraklama hattının hiç olmadığı, doğru çalışmadığı veya kopuk olduğunun anlaşıldığı,

çamaşır makinelerinin beslendiği standı besleyen kablolardaki aşırı ısınmadan yangın başladığından ... firmasının %70 kusurlu olduğu, elektrik tesisatının yönetmeliğe uygun tesis etmediği, topraklama tesisatını kontrol etmediğinden ...'nın %30 kusurlu olduğu, elektriksel hasar ve değişim bedellerinin 21.216,34 TL olduğu, bu bedelin toplam hasar bedeli içinde yer aldığı, 14.02.2018 tarihli Bilirkişi heyeti ek raporu'nda özetle; kök rapordaki görüş ve beyanlarının değişmesine sebep olacak herhangi bir hususun mevcut olmadığı,

kök rapordaki kanaatlerinin devam ettiği hususu tespit ve rapor edilmiştir.İki rapor arasında çelişki bulunması sebebiyle dosyanın başka bir bilirkişi heyetine tevdiine karar verildiği görülmüş olup, 21/02/2020 tarihli elektrik mühendisi, yangın uzmanı, sigortacı ve hukukçu bilirkişi heyeti raporunda özetle. Yukarıda ayrı ayrı özetlendiği üzere, elektrik tesisatındaki sorun sebebiyle yangın çıktığı somut durumdadır.

Yangının başlangıç noktasının mağazanın giriş tarafında sağda bulunan stant olduğu konusu da somut olarak ayrı ayrı raporlarla defaatle dile getirilmiştir.Hadisenin vuku bulması elektrik tesisatındaki yanlışlık veya eksiklik olduğu konusunda da tereddüt bulunmadığını açıkça göstermektedir.

Bu noktada sigortalı şirketin mağazasında yapılan imalatların net bir şekilde tariflenmemesi, proje ve imalatların dava dosyasında belgelenimemesi, sadece davacı ve davalıların beyanları esas alınarak sonuca ulaşılmaya çalışılması birtakım tereddütleri de beraberinde getirmektedir.

Bugüne kadar yapılan incelemelerden de anlaşıldığı üzere elektrik projelerinin ne şekilde ve kim tarafından oluşturulduğu, yük dağılımının nasıl yapıldığı, koruma elemanlarının nasıl seçildiği, mevzuat yönünde yapılması gerekli olan kontrol ve denetimlerin yapılıp yapılmadığı hususu üzerinde herhangi bir durum tespiti yapılmamış, sadece yangının çıkış noktasındaki imalatlar sebebiyle sorumluluğun davacı ve davalılar arasındaki ihtilafın ana noktası olduğu anlaşılmaktadır.

Uzman görüşünde elektrik kaynaklı yangınların sebepleri tariflenmiş, doğru tesis edilmemesi halinde oluşabilecek izolasyon hataları ve kısa devrelerin koruma elemanları ile yangına sebep olmadan çabuk ve en az sorunla bertaraf edilmesinin ne şekilde mümkün olacağı açıklanmıştır. Davalı ... tarafından defaatle dile getirilen yangın hadisesinin meydana geldiği duvarın projede yer almadığı, sonradan tesis edildiği hususu ise işin diğer bir uyuşmazlık noktasıdır.

Yapılan görsel incelemelerinden before/after eskizlerinde sunulan çizimlere göre mimari proje ve yapının mevcut durumunun uyuştuğu davalı ... tarafından ileri sürülen durumun gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Ancak before / after eskizlerinde o bölümde çamaşır makinesi bulunmamasına karşın, yerinde birtakım revizyonlar yapıldığı da anlaşılmaktadır. Konunun bu haliyle yangının asıl sebebi olduğuna ilişkin bir bulgu da tespit edilememiştir.

Resim 1'de söz konusu before /after eskizlerindeki yangının yoğunlaştığı bölgenin görüntüsü bulunmaktadır. Burada gösterildiği haliyle yangın sonrası mimari çizim yönünden herhangi bir farklılığın bulunmadığı ancak stantlarda kullanılan cihazların yer değiştirdiği anlaşılmaktadır. Buna ilişkin yangın sonrası durumu gösterir Resim-2'den de teyit edilebilmektedir.

Yangının başladığı kısım (sarı ile işaretli) en yoğun hasarın olduğu kısım olmakla birlikte Resim 3'te kat yerleşim planı bulunmaktadır. Kat yerleşim planında projelendirilen duvarın mevcut haliyle görünümü ise Resim 4'de yer almaktadır. Davacı tarafından ...

Yetkili Satıcılık Sözleşmesi'nin 1. Maddesi'nde ...'nin sözleşme kapsamında yetkili satıcıya sağladığı stand, tabela, sistemin kurulması için kullanılmış kablolar, askı aparatları, klima ve diğer tüm reklam malzemelerini sağladığı, aynı zamanda yangının hasarlı kaplamaların olduğu kesim olduğunun tespit edildiğinin, dava konusu yangına taşınmaza ait duvar içinden geçen kablonun değil bilakis davalı şirketçe temin edilmiş starıda ait kaplamaların bulunduğu bölgede yer alan elektrik kablo tesisatının sebep olduğu,

10.3 maddesine göre temin edilen tüm stand, reklam ve promosyon malzemesinin ...'nin mülkiyetinde olduğu bahsiyle rücu etme imkanı doğduğu ifade edilmektedir. Hizmet sağlayıcı... A.Ş. ve uygulayıcı ... firması tarafından projelendirilerek tesis edilen stantlarda izolasyon hatası olduğu ve buna bağlı yangın meydana geldiği konusu üzerinde tereddüt bulunmamaktadır.

Aynı zamanda davalılar tarafından iddia edilen bu tesisin sonradan yapıldığına ilişkin iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmaktadır. Ancak davalıların ifade ettiği üzere standların görsellerde belirtilenlere göre bazı ckipmanlarda değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Ancak yukarıda teknik olarak detayları ile anlatıldığı üzere elektrik kaynaklı yangınlarda incelemenin şebekenin tümüne bakılarak yapılmasıdır.

Bu doğrultuda şebeke bir bütün olarak değerlendirilerek koruma elemanları seçilir, tesis edilir ve denetlenir. Yapılacak değişikliklerde de mutlaka son duruma göre revizyonlar yapılarak test edilmesi gerekmektedir. Ancak sigortalı İşyeri ... ile davalı ... A.Ş arasında akdedilen yetkili satıcılık sözleşmesinin herhangi bir yerinde elektrik tesisatında yapılacak revizyonlara ilişkin herhangi bir bağlayıcı ifade bulunmamaktadır.

Şebekede oluşabilecek bir hatayı algılayıp devreyi kesecek koruma elemanı ya kat dağıtım panosu ya da ana besleme panosu içerisinde bulunmaktadır. Bu itibarla söz konusu panoların yetkili satıcılık sözleşmesi kapsamında olmadığı tesisin mülkiyet ve/veya kiracılık ilişkisi kapsamında sigortalı .... firması uhdesinde olduğu, dolayısıyla bu tedbirlerin alınma mesuliyetinin de sigortalıda olduğu anlaşılmaktadır. 06.06.2017 tarihli sunulan Yrd. Doç.

Dr. ...'in görüşüyle paralel olarak sigortalının kendi tesisi ile ilgili gerekli tedbirleri alması gerektiği, gerek elektrik tesisatı, gerekse diğer aksamın uygun şekilde monte edilmesini bunların uygun şekilde çalışmasını sağlama ve kontrol etme yükümlülüğünün olduğu açıktır. Sadece ...

A.Ş.'nin yetkili satıcılık sözleşmesine dayanılarak sağladığı ve uygulaması ...firması tarafından gerçekleştirilen stantlarda oluşan kusur sebebiyle yangın meydana gelmemiş, aynı zamanda elektrik tesisatındaki eksiklikler ve hatalar sebebiyle de oluşmuştur. Bu yönüyle ...

A.Ş. ile... firmasının müteselsilen sorumluluğunun yanısıra sigortalı işyeri ... firmasının da müterafik kusurundan bahsedilebilecek olup, işyerinde yukarıda ayrıntıları sunuları kontrol test ve denetimleri yaptırmaması sebebiyle sigortalı firmanın da sorumluluğu bulunduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar sözleşen davalı ... ... A.Ş. olsa da uygulayıcının ....

Şti. olması, bu yönde bir tereddüt olmaması ve herhangi bir itirazın da söz konusu olmaması sebebiyle her iki davalının da yangının meydana geldiği standın projelendirilmesi, imali, nakliyesi ve montajında yeterli dikkat ve özen gösterilmemesi sebebiyle oluşan elektrik hatasından müteselsilen sorumlu olduğu, sigortalı ... ve ....

Şti. tarafından kendi tesisi ile ilgili gerekli tedbirleri almadığı, gerek elektrik tesisatı, gerekse diğer akşamın uygun şekilde monte edilmesini bunların uygun şekilde çalışmasını sağlama ve kontrol etme yükümlülüğünü sağlamaması sebebiyle sorumluluğunun bulunduğu, imalat ve uygulama ile kontrol, test ve denetimlerin eş sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiği bu itibarla davalılar... A.Ş. ve ... Şti.’nin müteselsilen... A.Ş. ve ....

Şti.’nin müteselsilen %50, yine aynı şekilde ....

Şti’nin %50 müterafik kusurlu olacağı, Davacının, 03.01.2014 tarihli Eksper Raporuna dayalı olarak sigortalısına ödediği 219.315 TL tazminat tutarından mahkemenin kanaati doğrultusunda kusurlulara kısmen rücu imkânı oluştuğu, talep edilen tazminat bedelinin ekspertiz raporundaki tespitine göre sigorta poliçesi kapsamında yapılan zarar ödemesi olduğu, rücu edilecek miktarın 109.657,50 TL olacağı, Sigorta şirketinin 06.03.2014 tarihinde yaptığı hasar ödemesi ile TTK 1472.

Md. gereğince yasal halefıyet hakkı kazandığı, sigorta şirketinin yukarıda hesaplanan bedeli 06.03.2014 ödeme tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen talep edilebileceği hususları tespit ve rapor edilmiştir.'' şeklinde mütalaa olunmuştur.Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması konusu borçlar hukukunda düzenlenmiş olup yardımcı kişinin işin görülmesi sırasında başkalarına vermiş olduğu zarardan adam çalıştıranın sorumluluğu iki ayrı şekilde ele alınmıştır.

Yardımcı kişinin üçüncü kişiye, sözleşme dışı sorumluluk çerçevesinde verdiği zarar TBK'nın 66. maddesinde düzenlenmiştir. Burada gerçekleşen zarardan önce, zarar gören üçüncü kişi ile adam çalıştıran arasında hiç bir hukuki, özellikle de sözleşmeye dayalı ilişki yoktur. Yardımcı kişinin davranışından sorumluluğun ikinci türü, TBK 116. maddede düzenlenmiştir. Burada borçlu, borcun ifasında yardımcı kişi kullanmaktadır.

TBK 116’da zarar gören alacaklı ile borçlu arasında daha önce kurulmuş bir sözleşme ilişkisi vardır. Bu maddede, sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde borçlunun, borcun ifasında veya bir borçtan doğan hakkın kullanılmasında, çalıştırdığı yardımcı kişinin işini gördüğü sırada alacaklıya vermiş olduğu zarardan sorumluluğu düzenlenmiştir.

Bu nedenle " TBK 116. maddesinde düzenlenen yardımcı kişinin eyleminden sorumluluk, bir sözleşme ilişkisi nedeniyle borçlunun, borcun ifası dolayısıyla alacaklının uğradığı zarardan doğan bir akdi sorumluluk olup yasada adam çalıştıranın sorumluluğunda olduğu gibi yardımcı kişinin eyleminden sorumlulukta böyle bir kurtuluş kanıtı getirme olanağı yoktur." (Kılıçoğlu, Ahmet M., Borçlar Hukuk Genel Hükümler, 23. Bası, Ankara 2019, s. 827-828) O halde,

TBK 61. maddesine göre “birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanması gerekir. Mahkemece dosya kapsamındaki raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi için alınan 21/02/2020 tarihli heyet raporu ile dava konusu yangının ...

A.Ş.'nin yetkili satıcılık sözleşmesine dayanılarak sağladığı ve uygulaması diğer davalı ...firması tarafından gerçekleştirilen stantlardaki kusur ve sigortalı işyerinin elektrik tesisatındaki eksiklikler ve hatalar sebebiyle de oluştuğu tespit edilmiştir. Davalılar, zarardan yukarıda açıklandığı üzere TBK 116 ve 61. Maddeleri gereği müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Dava dışı sigortalı da elektrik tesisatı ile ilgili gerekli önlemleri almadığı ve kontrol etmediği için kusurludur. Söz konusu rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişlidir. Tarafların istinaf itirazları yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf taleplerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,2-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı ...

Aş. tarafından yatırılan 97,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 329,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, birleşen dava yönünden davalı .... Şti. tarafından yatırılan 1.872,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.444,40 TL'nin karar kesinleştiğinde davalı tarafa iadesine,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, asıl dava yönünden davalı ...

09/10/2024