İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1455 K.2025/285

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... A.Ş. arasında 2021 Yılı Şubat ayında .. Fuar Merkezinde Boat Show Fuarına katılım amacıyla akdedilen fuar katılım sözleşmesinin COVİD19 pandemisinden kaynaklı ifa yetersizliği/fevkalade ifa imkansızlığı dikkate alınarak Borçlar Kanunu’nun 136 ve 138 maddeleri kapsamında hakim müdahalesi yolu ile sıfıra uyarlanması (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi, bu hususta ki öncelikli taleplerinin yerinde görülmemesi halinde sözleşmenin fuar tarihi itibariyle uyarlanmasını talep etmiştir.

CEVAP.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; söz konusu fuarın Şubat 2021 tarihinde gerçekleştirilmesinin planlandığını, müvekkili şirket tarafından gerekli başvuruların yapıldığını, tüm hazırlıkların tamamlandığını, covid-19 pandemisi ile birlikte Ticaret Bakanlığı tarafından alınan karar ile ülke genelinde yapılacak tüm fuarların 16/03/2020 tarihinden 01/09/2020 tarihine kadar durdurulduğunu, müvekkili şirketin bu tarihler arasındaki fuarları ertelemek zorunda kaldığını, bu durumun müvekkili açısından mücbir sebep teşkil ettiğini, müvekkili şirketin faaliyetlerinin bizzat devlet kararıyla durdurulduğunu,

müvekkili şirketin bu süreçte çok önemli maddi kayıplar yaşadığını, söz konusu fuarın sektör temsilcileri ile de mutabık kalınarak pandemiden dolayı bir sonraki döneme ertelendiğini, müvekkili şirketin fuarı 19-27 Şubat 2022 tarihlerine erteleme kararı aldığını, davacının tüm iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddi gerektiğini, ortada bir ifa imkansızlığının olmadığını, fuarın iptal edilmeyip ertelendiğini, sözleşmenin 2. maddesine göre gerek görmesi halinde müvekkilinin fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermeyeceğini,

davacı tarafından imzalanmış sözleşmedeki açık hükümler kapsamında davacının sıfıra uyarlanma (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi talebinin mümkün olmadığını, davacının taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla açılan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece. "Dava, sözleşmeden dönme de dahil olmak üzere sözleşmenin değişen yeni koşullara uayrlanması amacıyla sözleşmeye müdahale edilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından celse arasında sunulan 01/03/2021 tarihli dilekçe ile davanın esası hakkında karar verilmesine gerek kalmadığı çünkü fuarın Şubat 2022 tarihine ertelendiği belirtilerek dava açılmasına sebebiyet veren davalı şirketten yargılama gideri talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili 02/04/2021 tarihli celsede beyanında müvekkilinin üyesi bulunduğu dernek ile davalı taraf arasında fuarın ertelenmesine ilişkin ek anlaşma yapıldığını, bu nedenle davanın konusuz kaldığını, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili 02/04/2021 tarihli celsede beyanında fuarın ertelenmesinin müvekkilinden kaynaklanmayan bir sebepten ötürü gerçekleştiğini,

bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirtmiştir.Davacının sözleşmeden dönme de dahil olmak üzere sözleşmenin değişen yeni koşullara uyarlanması amacıyla sözleşmeye müdahale edilmesi isteminde bulunduğu, buna göre davacının sözleşmeden dönme ile birlikte bu talebinin haklı görülmemesi halinde fuarın Şubat 2022 tarihine ertelenmesi talebinde bulunduğu, davalı tarafından fuarın 19-27 Şubat 2022 tarihlerine ertelenmesi kararı alındığının belirtildiği, ...

Derneği (...) ile davalı arasında yapılan 25/02/2021 tarihli protokol ile fuarın 19/02/2022-27/02/2022 tarihlerine ertelendiği, buna göre davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

davacının taleplerinden birinin de fuar tarihinin ertelenmesine yönelik olması ve fuar tarihinin de ertelenmiş olması dikkate alındığında davalı tarafın dava açılmasına sebebiyet vermiş olması sebebiyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 6 uyarınca öninceleme tutanağı imzalanmadan davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısı olan 2.040,00 TL vekalet ücreti ile yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece davanın konusuz kaldığına karar verilerek davalı tarafın yargılama giderlerine mahkum edilmesi doğru ise de, sözleşme 99.418,64 TL bedelli olup bu bedel üzerinden harç yatırıldığı da nazara alınarak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek kararın bu yönden kaldırılmasını ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Dava, taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesi gereğince yapılması planlanan fuar etkinliğinin Covid-19 Pandemisi sebebiyle yapılamayacağından öncelikle sözleşmeden dönme aksi halde fuar etkinliğinin 19/02/2022 açılış 28/02/2022 kapanış olarak uyarlanması yönünde sözleşmeye müdahale edilmesi istemine ilişkindir. Davacı şirketin üyesi olduğu ... Derneği ile davalı şirket arasında 2019, 2020 ve 2021 Yılları Şubat ayında ...

Merkezinde Boat Show Fuarı'nın gerçekleştirilmesi ve organizasyonu için 29/05/2018 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşme uyarınca Şubat/2019 ve Şubat/2020 yıllarında 14. ve 15. Avrasya Boat Show Fuar Organizasyonlarının gerçekleştirildiği, Şubat/2021 tarihinde davalı şirketin organizasyonunda gerçekleşecek 16. Avrasya Boat Show Fuarına katılım için davacı şirket ve davalı şirket arasında 14/04/2020 tarihinde fuar katılım sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır.

Davacının talebi dünya genelinde devam eden pandemi süreci nedeniyle Şubat/2021 tarihinde yapılması planlanan fuardan beklenen faydanın sağlanamayacağı gerekçesiyle öncelikle sözleşmeden dönme yönünde müdahale edilmesi, dönme talebi yönünde haklı nedenlerin bulunmadığının değerlendirilmesi halinde ise fuarın yapılacağı tarih yönünden sözleşmeye müdahale edilmesi istemine yöneliktir.

Davacı vekili ön inceleme duruşmasından önce mahkemeye sunduğu beyan dilekçesinde; davanın açılmasından beklenilen hukuksal faydanın davalı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17/02/2021 günlü elektronik posta kapsamında ortaya konulan irade açıklaması, 18/02/2021 tarihli web sayfası bildirisi ve davalı şirket ile davacının üyesi olduğu dernek (...) arasında imzalanan 25/02/2021 günlü protokol ile gerçekleştiğini, fuar katılım sözleşmesinin talepleri doğrultusunda 2022 yılına (19/02/2022 açılış 27/02/2022 kapanış olarak) uyarlandığını, taleplerinin davalı şirketçe kabul edildiği,

bu nedenle davanın konusuz kaldığını belirtmiştir. Dosya kapsamında yer alan kayıtlar incelendiğinde.

2021 yılı Şubat ayında yapılması planlanan fuara ilişkin, fuar organizasyon komitesinin 22/12/2020 gününde Dernek Yönetimince (...) toplantıya çağrıldığı, komitenin dernek yönetiminde yer alan beş üyesi ile davalı şirketi temsilen üç üyenin katıldığı toplantıda ... temsilcilerinin fuarın Şubat/2022 tarihine ertelenmesi konusundaki tekliflerinin komitenin onayına sunulduğu, komite üyelerinden dernek yönetiminde yer alan temsilcilerin olumlu oy kullandıkları, davalı şirket adına katılan temsilcilerin herhangi bir görüş bildirmedikleri ve toplantının bu şekilde sona erdiği anlaşılmıştır.

İstanbul ... Noterliği'nin 23/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin ... tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede pandemi sürecinde fuarın gerçekleştirilmesi halinde gerek sağlık açısından riskli olması gerekse beklenen faydanın sağlanamayacak olması nedeniyle 16. Avrasya Boat Show Fuar etkinliğinin 19/02/2022 günü açılış,

27/02/2022 kapanış olmak üzere ertelenmesi ve ihtarname tarihine kadar fuar organizasyonu ile ilgili olarak reklam v.b. giderler yapılmış ise anılan giderlere ilişkin faturaların izahatları ile birlikte Dernek Yönetimine iletilmesi istenilmiş ve erteleme hakkında kararın bildirilmesi için davalı şirkete ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 5 gün süre verilerek aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına davalı sebebiyet verdiğinden davacı lehine maktu vekalet ücretinin yarısı tutarında vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.6100 sayılı HMK'nın 331/1.maddesinde.

"Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini taktir ve hükmeder." Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6.maddesinde.

"Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." hükümleri yer almaktadır.

Somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı şirketin üye olduğu ... ile davalı şirket arasında 22/12/2020 günü yapılan toplantı ve İstanbul ...

Noterliği'nin 23/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinden sonuç alınamadığından işbu davanın 14/01/2021 tarihinde açıldığı ancak davalı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17/02/2021 günlü elektronik posta ve davalı şirket internet sitesinde yapılan açıklama ile fuarın ertelendiğinin bildirildiği ayrıca ... ile davalı şirket arasında 25/02/2021 tarihli protokol düzenlendiği, davalı tarafın davadan önce gönderilen talep, yapılan toplantı ve ihtara rağmen anlaşmaya varmayarak davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiş ise de; dava dilekçesinde sözleşmeden dönme ve ifa tarihinin (fuarın gerçekleştirilmesi tarihi) tehiri taleplerinin bulunduğu, sözleşmeden dönme talebi nispi harca tabi ise de, fuar tarihinin ertelenmesi yönündeki talebin maktu harca tabi olduğu ve fuar tarihinin ertelenmesi neticesinde davanın konusuz kaldığı, bu durumda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olduğu kanaatine varılmıştır.

Nitekim mahkemece bu yönde değerlendirme yapılarak ayrıca AAÜT'nin 6.maddesinde.

"Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur..." düzenlemesine uygun şekilde ön inceleme tutanağı imzalanmadan dava konusuz kaldığı için tarife ile belirlenen vekalet ücretinin yarısı tutarında vekalet ücretine hükmedilmiştir.Açıklanan nedenlerle, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,