İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1532 K.2021/1206

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 20.09.2019 tarihli sözleşme ile 2+2 ay süreli olarak ... plâkalı tankerin, 15.08.2019tarihli sözleşme ile ...

Plakalı tankerin kiralanması, tankerleri kullanacak şoförler de dahil sürücü hizmetlerinin müvekkili şirket tarafından karşılanması hususunda sözleşmeler akdedildiğini, işbu sözleşmelerin akdedilmesiyle birlikte, araçlar şoförleri ile birlikte davalı şirketin kullanımına teslim edilerek sözleşmeye konu hizmetlerin eksiksiz olarak müvekkil şirket tarafından yerine getirildiğini, ancak sözleşmelerin kurulmasının ve araçların davalıya teslimi akabinde sözleşme konusu bedellerin davalı şirket tarafından her ay peşin olarak ödenmesi gerektiği halde, ödemelerde gecikmeler yapılmaya başlandığını,

sonrasında ise herhangi bir ödeme dahi yapmadıklarını, taraflar arasındaki sözleşmelerin 5.maddesinde " aylık kira bedeli; ... plakalı araç için 21.000-TL. - ... plakalı araç için 22.000.-TL.+ KDV + (kilometre başına 4.000TL+KDV ) olarak kararlaştırıldığını, müvekkilinin, sözleşmelere konu tankerleri davalının kullanımına tahsis etmiş olduğundan ve bu tankerlere ilişkin olarak da, şoför hizmeti de vermiş olduğundan; yine sözleşmenin 5 maddesi gereği işbu hizmetler ve kiralama karşılığı olarak.

5 adet faturayı düzenlediğini, düzenlenen işbu faturaların, davalı şirkete hem kargo ile gönderilmesine ve aynı zamanda davalı şirketin ilgili mail adreslerine mail yoluyla gönderilmesine karşın düzenlenen bu fatura bedellerinin müvekkili hesaplarına ödenmediğini, sözleşme gereği aylık bedellerin ödenmesi için defalarca bildirim yapılmasına rağmen, herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi, araçların yaklaşık 4 ay gibi bir süre ile davalıda kaldıktan sonra davalı taraf herhangi bir yazılı bildirim yapılmaksızın,

sözleşme şartlarına aykırı olarak müvekkiline sözleşmeleri "telefonla" feshettiklerini bildirdiğini ve hemen akabinde şoförleri kaldıkları otelden çıkarttıklarını, otelden zorla çıkarılan şoförler de, davalı tarafından sözleşmenin feshedildiği kendilerine söylendiğinden, mecburen tankerlerle İzmir'e döndüklerini, üstelik davalı tarafın, müvekkil aleyhine Zeytinburnu ...Noterliğinin 11.11.2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarını keşide ederek, başkaca faturalar yanında 04.11.2019 tarihli ...

Seri nolu, 05.11.2019 tarihli ... seri no.lu, 07.11.2019 tarihli ... seri nolu faturaların içeriklerine itiraz ederek iade ettiğini, aynı ihtar ile görev alanından müvekkili tarafından çekildiği iddia olunan tanker içinde, kendilerine ait 4.500-lt. hava aracı yakıtı bulunmasından ötürü alacaklı bulunduklarının iddia edildiğini, cevabi olarak, müvekkil tarafından keşide edilen İzmir ...

Noterliğinin 12.11.2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarında; müvekkili şirketin, belirtilen 5 adet fatura karşılığı toplam 106.726,87.- TL tutarında alacaklı olduğunu, ödenmesini, ayrıca tanker içinde kalan yakıtın teslimine hazır olunduğunun bildirildiğini, tankerler içindeki yakıt üzerinde müvekkili şirketin alacağı karşılığı hapis hakkının da bulunduğunu, davalı tarafından borç ödeninceye kadar müvekkilin hapis hakkı nedeniyle davalıya ait yakıtı iade borcu da bulunmadığını, davalı tarafın, daha önce sözlü ve eylemli olarak feshettiği sözleşmeyi daha sonra da bu kez Beşiktaş ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu 12.11.2019 tarihli ihtarı ile sözleşmeleri fesih ettiğini bildirdiğini, ayrıca Beşiktaş ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu 18.11.2019 tarihli cevabi ihtarını da keşide ederek, toplam 106.726,87.-TL tutarlı müvekkili tarafından düzenlenmiş 5 adet faturanın bu kez kendilerine tebliğ edilmediği iddiasında bulunduğunu, faturaların tebliğ edilmediği iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin, tanker içindeki hava yakıt aracını teslime hazır olduğunu da müteakip defalar davalıya bildirildiğini, bu bildirime rağmen, davalı tarafın borcunu ödemediği gibi, tanker içindeki yakıtı da teslim almadığını, müvekkili şirketin, bu yakıtın muhafazası için tankerleri başka işte kullanamadığını ve zarar ettiğini, müvekkili şirketin, İzmir ...

Noterliğinin 22.11.2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile, tanker içerisindeki yakıtı teslime hazır olduğunu, ancak bu uğurda yapılacak tüm masrafların davalı tarafça karşılanması gerektiğini belirterek, belirtilen 5 adet fatura tutarının ödenmesini bir kez daha istediğini, teslim alınıp iade dahi edildiği halde, kötüniyetli olarak faturaların tebliğ edilmediği iddiasında bulunulduğundan İzmir ...

Noterliğinin 03.12.2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarı ekinde fatura suretlerinin davalıya tekrar tebliğ edildiğini, davalı şirketin, Zeytinburnu ...

Noterliğinin 06.12.2019 tarihli ihtarı ile, faturaları bir kez daha iade ederek, faturalara konu aldığı hizmet ve araç kira bedellerini ödememekte ısrar ettiğini, müvekkili şirketin sözleşmesel olarak üzerine düşen edimini tam olarak yerine getirmiş olmasına ve yine sözleşme gereği aylık kiralama tutarına ilişkin sözleşmede öngörülen fiyatlar dahilinde fatura düzenlemesine karşın, davalı tarafından para ödeme borcu yerine getirilmediğini, sonuç olarak; fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile,

106.726,87- TL tutarında alacağın temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen, davaya cevap vermemiş ve duruşmaya katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '' Tüm dosya kapsamı incelendiğinde. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 1.maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, aynı zamanda bir dava şartıdır. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı gibi, taraflar da, dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Dava, taraflar arasındaki araç kiralanması ve sürücü hizmeti verilmesi sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. HMK’nın 4/1-a maddesinde; kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak davaları da dahil olmak üzere, tüm uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp çözüme kavuşturulacağı hükme bağlanmıştır. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan, mahkememizce HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine '' karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin salt kira sözleşmesi olmayıp sürücü hizmetini vermeyi de içerdiğinden görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ve iş bu nedenle mahkemece verilen kararın dosya kapsamına uygun olmadığını ve davacıya fazla ödeme yapıldığı, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, araç kira sözleşmesi ve sürücü hizmeti sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, görevsizlik nedeniyle ...115/2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davaya bakmaya Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiş, karara karşı davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuştur. ... plakalı aracın kira sözleşmesi ve sürücü hizmet sözleşmesinin incelenmesinde tarafların iş bu sözleşme ile tehlikeli madde akaryakıt tankeri 8.000 litre ... plaka ...

6+2 aylık kiraya verilmesi, aylık kira bedelinin 22.000 TL+KDV sabit, 4.00 TL kilometre başına şoför hizmeti dahil, sağlam, ayıpsız ve noksansız, kullanıma hazır 8.000 litrelik tankerin kiraya verilmesine ilişkin olduğu, kiraya verenin yazılı izni olmaksızın kullanım amacı dışında ancak bunlarla sınırlı olmaksızın unvan ve faaliyet konusu dışında kullanılamayacağı, kiracının bu hükme aykırı davranması sözleşme esaslı muhalefet teşkil edecek olup, kiraya verenin sözleşmeyi derhal herhangi bir tazminat yükümlülüğü bulunmaksızın feshederek mecurun iadesini talep edebileceği, kiraya veren mevcut ve sürücüsü ilgili tüm sigorta, kasko,

trafik sigortası, EPDK, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Karayolu Trafik Kanununa bağlı izinler ile tüm yasal iznin alınması ve yapılmasından, sürücünün yeterli teknik, mesleki ve istenen yetkinlik ve belgelere sahip olmasından, bakım ve onarım, parça parça değişimi giderinden, mecura dahil her türlü masraftan, sürücünün ücret, fazla çalışma ücreti,agi, maaş, prim, haftalık - yıllık izin, sigorta primleri, kıdem - ihbar tazminatı, maddi - manevi tazminat ile her ne nam ve ad altında olursa olsun her türlü işçilik hak alacaklarından iş kazası meslek hastalığı risklerinden durumu ile mecurun bakım,

onarım ve parça değişimi gereksinimleri ve mevcut dair her türlü dökümünün kiraya veren tarafından kontrol edileceği ve gerekli müdahalenin ivedilikle yapılacağı, gecikme halinde kiracının masrafları ve sorumluluk kiraya verene ait olmak üzere bakım - onarım - parça değişimi yaptırabileceği masraflarının ödenmesi halinde kira bedelinden mahsup edebileceği belirtilmektedir.

TTK 4. maddesine göre, davanın konusuna bakılmaksızın, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari davadır. Dosya kapsamına göre; davacı şirket ile davalı şirket arasında araç kira ve sürücü hizmeti sözleşmesi yapılmış olup, sözleşme içeriği incelendiğinde sözleşme yükümlülüklerinin belirlenmesinde hizmet sözleşmesi unsurlarının belirleyici olduğu anlaşılmaktadır.

TTK'nın ticari iş karinesini düzenleyen 19. maddesine göre, bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Aynı kanunun 5/1 maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede belirleyici unsurun hizmet sözleşmesinden kaynaklanan edimlerin oluşturduğu anlaşılmakla , görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Mahkemenin görevsizliği nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1.c ve 115 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine dair verilen kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 ve 355. maddeleri uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine dair karar verilmesi kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/565 Esas, 2021/308 Karar ve 16/04/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE, 3-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,