İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1718 K.2021/1388

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil Şirket ile ... A.Ş. arasında 2021 Yılı Şubat ayında ... Kavşağı,Dünya Ticaret Merkezi,Atatürk Havalimanı Karşısı, Yeşilköy, ...

Fuarına katılım amacıyla akdedilen 05.10.2020 günlü fuar katılım sözleşmesinin COVİD19 pandemisinden kaynaklı ifa yetersizliği/fevkalade ifa imkansızlığı dikkate alınarak Borçlar Kanunu’nun 136 ve 138 maddeleri kapsamında hakim müdahalesi yolu ile sıfıra uyarlanması (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi, bu hususta ki öncelikli talebimizin yerinde görülmemesi halinde sözleşmenin fuar tarihi itibariyle uyarlanması,

Taraflar arasında imzalanan 05.10.2020 tarihli sözleşme hükümlerinin BK 136 ve 138. maddeleri kapsamında değişen yeni koşullara uygunluğunun sağlanması yönüyle öncelikle sözleşmeden dönme yolunda uyarlama ya yönelik müdahalede bulunulması, sözleşmeden dönme yolunda haklı nedenler bulunmadığının değerlendirilmesi halinde .... etkinliğinin 19.02.2022 açılış,28.02.2022 kapanış olarak tarih bağlamında uyarlanmasına ilişkin sözleşmeye müdahale edilmesi, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; fuarın yapılamama nedeninin pandemi olduğunu, fuarın iptal edilmediğini ertelendiğini, yapılan sözleşme gereği tarafların yükümlülüklerinin devam ettiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama giderinden sorumlu sayılmalarının mümkün olmadığını, davacı taraftan yargılama gideri taleplerinin olduğunu, davanın konusuz kaldığını, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... dava hukuki niteliği itibariyle Sözleşmenin Uyarlanması davası olup, davacı vekili ön inceleme duruşmasında dava açıldıktan sonra üyesi olduğu dernek ile davalının fuarın Şubat 2022 yılına tehiri konusunda anlaştıklarını, davanın konusuz kaldığını, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili de fuarın yapılmama nedeninin pandemi olduğunu, fuarın iptal edilmediğini, ertelendiğini, sözleşme gereği tarafların yükümlülüklerinin devam ettiğini, davanın konusuz kaldığını,

karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep ettiklerinden davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davada hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak hüküm kurulmasına yer olmadığına,'' kararı verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece maktu vekalet ücretine hükmedilmiş ise de; nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, Davalı lehine yanlış gerekçeler ile yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı belirtilerek istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme. 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır.

Dava, taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesinin mücbir sebebe dayalı feshinin, olmadığı takdirde fuarın ileri bir tarihe ertelenmesi konusunda sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir. Taraflar arasında ... Katılım sözleşmesinin düzenlendiği, 2019-2020 ve 2021 yılları şubat ayında ... 'nde 1.2.3.4.5.6.7.

Ve 8 numaralı salonlarda ...'nın gerçekleştirilmesi ve organizasyonu amacı ile 29.05.2018 tarihinde sözleşme imzalandığı, Şubat 2021 tarihinde davalı şirketin organize sonunda gerçekleşecek ... katılım için şirket ve davalı şirket arasında 05.10.2020 tarihinde fuar katılım sözleşmesi imzalandığı,

Covid 19 nedeniyle dünyada uygulanan seyahat kısıtlamaları nedeniyle alınan tedbirlerin bir süre devam ettiği ve normalleşme sürecine girmesiyle birlikte davacı şirketin üyesi bulunduğu dernek yönetimi ile davalı arasında 29. 05.2018 tarihli ana sözleşmeye ek nitelik taşıyan 20.08.2020 günlük protokol imzalandığı ancak pandemiden kaynaklı uygulanan tedbirler nedeniyle fuar sürecinde amaçlanan ziyaretçi sayısında ulaşılamayacağı, uçuş yasaklarının bulunduğu nazara alındığında sözleşmeden kaynaklı edimler arasında dengede aşırı ölçüde ve açık bir şekilde bozulma meydana geldiği,

bu nedenle fuar organizasyonunun ertelenmesi ve ertelemenin haklı görülmediği durumda iptali yolunda karar alınması için B.K.

136 ve 138 maddeleri kapsamında sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasının sağlanması yönüyle sözleşmeden dönme yönünde uyarlamaya yönelik müdahalede bulunulması, sözleşmeden dönme yolunda haklı nedenle bulunmadığından değerlendirilmesi halinde ise sözleşmeyi fuar etkinliğinin 19.02.2022 açılış, 28.02.2022 kapanış olarak tarih bağlamında uyarlanması ilişkin sözleşmeye müdahale edilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekilince ön inceleme duruşmasından önce mahkemeye sunulan beyan dilekçesinde davanın açılmasından beklenilen hukuksal faydanın davalı şirket ile davacının üyesi olduğu dernek arasında imzalanan 25.02.2021 günlü protokol ve yine davacı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17.02.2021 günlü elektronik posta kapsamında ortaya konulan irade açıklamasına dayalı olarak gerçekleşmesi, diğer bir ifadeyle fuar katılım sözleşmesinin ifa başlangıç tarihinin ertelenmesi talepleri doğrultusunda Şubat/ 2022 tarihinde uyarlanması dolayısıyla davanın davalı şirketçe kabul edildiği belirtilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yargılama sırasında taraf beyanlarından da anlaşılacağı üzere yapılması planlanan fuanın ertelendiği ve davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği belirtilerek, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 2.040 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yine 2.040 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, dair karar verilmiştir.

Mahkemece verilen karar ve istinaf vekillerince ayrı ayrı istinaf yoluna başvurulmuş davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurma sebebinin mahkemece değerlendirilmesi sonucunda 17.09.2021 tarihli ek karar ile yasal süre içerisinde ve vekaletnamede yetkisi bulunmayan Av. ...in yapmış olduğu istinaf kanun yolunun başvurunun reddine dair verilen kararın davalı vekili Av. ...'a 9.09.2021 tarihinde tebliğ edildiği yapılan incelemeden anlaşılmakla, Davacı vekilinin sunmuş olduğu istinaf dilekçesi incelenmiştir.

Davacı vekili, dava konusu sözleşme bedelinin 52.033,78 TL olduğu bu miktar üzerinden dava harç ve masrafların yatırıldığını, ifa tarihinin (fuarın gerçekleştirilmesi tarihi) tehiri talep edilen sözleşmenin bedeli üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğunu bu nedenle hükmün vekalet ücreti yönünden düzeltilmesini talep etmiş ise de,

yatırılan nispi peşin harcın davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi talebi yönünden hesaplandığı ancak davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi (dönülmesi) hakkında herhangi bir karar verilmediği ve bu talep yönünden davacının istinafı bulunmadığı, davacının diğer talebi olan sözleşmenin ifa tarihinin ileri bir tarihe ertelenmesi talebinin davalı tarafça kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin HMK 331 maddesinde belirtilen tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği belirten kanunun amir hükmü ve fuar katılım sözleşmesinin ifa başlangıç tarihinin ertelenmesi yönündeki davacı şirketin talepleri doğrultusunda Şubat/ 2022 tarihinde uyarlanmasının dava açıldıktan sonra davalı şirketçe kabul edilmesi nazara alındığında davalı şirket lehine vekalet ücretine, yargılama giderine hükmedilmesinin dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ..." duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı avukatının istinaf kanun yolu başvurusunun davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği yönündeki talebinin kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/46 Esas, 2021/521 Karar ve 27/05/2021 tarihli kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden HÜKÜM TESİSİNE, Davanın konusuz kalması nedeni ile KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, İlk Derece Mahkemesi Yönünden: 1)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL red karar harcının mahkeme veznesine yatırılan peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye kısmın karar kesinleşince ve talep halinde davacıya iadesine,

2)Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı ve 59,30 TL karar ilam harcı olmak üzere toplamda 118,60 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3)Davacı tarafça yapılan 163,80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6.maddesi uyarınca anlaşmazlığın ön inceleme tutanağının imzalanıncaya kadar giderilmiş olması nedeni ile 2.550,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5)Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince HMK 333. maddesi uyarınca davacıya İADESİNE, İstinaf Yargılama Giderleri Yönünden: 1-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 162,10.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 2- İstinaf eden tarafından yatırılan 59,30TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafça yatırılan 221,40 TL istinaf harcı ile yapılan 58,30 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-İstinaf incelemesi aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 5- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 333. maddesi gereğince, hükmün kesinleşmesi ile birlikte yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra yatıran tarafa İADESİNE, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde,