İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/589 K.2024/642

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirkete ... nolu işyeri sigorta poliçesi ile sigortalı olan iş yerinde, 02/07/2014 tarihinde davalı şirket teknik servis hizmeti veren yetkilisine bakım yaptırılan buz makinesinin, temiz su besleme hortumunun musluğa hatalı bağlanması, eksik ve hatalı işlemi neticesinde dahili su hasarına bağlı zarar meydana gelmiş olduğunu, söz konusu hadise sebebiyle, yaptırılan ekspertiz sonucu 46.923,00 TL hasar tespit edilmiş olduğunu, hasarın sigortalıya ödenmiş olduğunu, 46.923,00TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu cihazın müvekkili tarafından davalı şirketin sigortalısı dava dışı ...

AŞ'ye satılmış olduğunu, satış sonrası makinenin ilk kurulumu için gerekli olan ortam, cihaz ve tesisat hazırlanmadığı için 06/05/2014 tarihinde kurulamamış olduğunu, kurulması için şirkete gerekli hazırlıkları yapmaları istenmiş olduğunu, bilahare haber verilmesi üzerine ilgili cihaz 09/06/2014 tarihinde sorunsuz olarak kurulumu yapılmış ve şirkete teslim edilmiş olduğunu, davaya konu cihazlardan başka olanları dava dışı sigortalı şirketin başka sinema salonlarına da teslim edilmiş ve kurulumunu da sağlanmış olduğunu, cihazlarla ilgili problem yaşanmamış olduğunu,

bu cihaz ve kurulum için iddiada bulunulması müvekkilden kaynaklanmayan bir durum olduğunu ispat etmekte olduğunu, esasen dava dışı şirket sinema salonunu hizmete sunmadan bu makineyi satın almış olduğunu ve sinema salonunun plan-projesi mimarlık ofisi tarafından yapılmış olduğunu ve makinenin teslim ve montajı sırasında da bu mimar ve mühendisler eşliğinde işlem yapılmış olduğunu, müvekkilin satış sonrası yapmış olduğu işlemlerde teknik olarak bir yanlışlık olmadığını, eğer 23/07/2014 tarihinden sonra makine de bir arıza vs. olmuş ve bundan sonraki olumsuzluklarda müvekkilin bir dahli olmadığını, davaya konu cihaz teknik bir cihaz olduğunu,

cihazı satın alan müşterinin bu cihazın kullanımını profesyonel olarak kullanmak ve cihazın kurulu olduğu yeri de uygun durumda bulundurmak zorunda olduğunu, şayet satış ve teslim sonrasında, teknik duruma aykırı bir işlem yapılmış ise bu durumdan sorumlu olan sigortalı şirketi olduğunu, kendilerine bir kusur izafe edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " ...yapılan teknik değerlendirmede 23/07/2014 tarihinde meydana gelen olayın dava dışı sigortalının cihazı koymak istediği yeri projelendirip gerekli altyapıyı hazırlamakla yükümlü olduğu, söz konusu yerin altyapısının cihaz montajına uygun olarak hazır edilmediği, davalı insiyatifi ile söz konusu montajın yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı zira montaj işleminin dava dışı mars sinemanın isteği dışında olmasının ihtimal dahilinde olmadığı, sorumluluğun mars sinemaya ait olduğu,

elektronik cihazların olduğu mekanın üstünde ıslak hacim olarak projelendirilmesi ve yeterli tedbirleri almanın da yine dava dışı sigortalının sorumluluğunda olduğu, dava konusu olayın diş kapması sebebiyle olamayacağı yönündeki kanaatin dosya kapsamı, toplanan deliller ve tanık anlatımlarına uygun olduğu, bu kapsamda sigortalının davalıdan tazminat isteme hakkı olmadığından sigorta şirketinin ödediği tazminat için de rücu hakkının bulunmadığı kanaatine varılarak" davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde. Her ne kadar kararda, dava dışı ... cihazı koymak istediği yeri projelendirip gerekli altyapıyı hazırlamakla yükümlü olduğu, alt yapısı hazır olmayan yere cihaz montaj ettirmek dava dışı mars sinemanın isteği dışında olmasının ihtimal dahilinde olmadığı, sorumluluğun mars sinemaya ait olduğu,

şeklinde kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de davalı tarafından " yetersiz alt yapı" ya ilişkin bir delil ve herhangi bir tutanak dosyaya ibraz edilmediğini, eğer tanık anlatımlarına göre bu kanıya varılmış ise, teknik servisin yetersiz alt yapının olduğu yere makinanın montajını yapmakta müterafik kusuru olduğunu ve bu kusur değerlendirilmediğini, buz makinasının montajı davalı işçileri tarafından yapılmış olup, montaj raporunda yetersiz alt yapının mevcut olduğuna ilişkin herhangi bir çekince de konulmadığını,

bilirkişi raporuna itibar edilen davalı tanıklarının beyanları bu yönü ile kendi ihmallerini kanıtlar nitelikte olduğunu, buz makinasını bile bile yanlış yere kurmak ihmali ve kusurlu bir davranış olup basiretli tacirin niteliklerine de aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, İşyeri Sigorta Poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... İşl.

A.Ş arasında, başlangıç tarihi 31/03/2014, bitiş tarihi 31/03/2015 olan işyeri sigorta poliçesi düzenlendiği, dahili su hasarının da teminat kapsamına alındığı, 23/07/2014 tarihinde sigortalı iş yerinde meydana gelen su basması nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına, 11/04/2016 tarihinde 46.923,00 TL ödeme yapıldığı, hasar bedelini ödeyen davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereğince hasara neden olan makinenin hatalı kurulumu nedeniyle dahili su hasarının meydana geldiği iddiası ile davalıdan rücuen tahsili amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Öte yandan, TTK'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir. 29/12/2015 tarihli ekspertiz raporunda hasarın oluş şekli ve nedeni olarak.

"23.07.2014 tarihinde saat 04:00 civarında üst katta bulunan mısır odası bölümünden gişeye ve büfeye su bastığı, gişe tavanı ve büfe tavanının bir bölümü düştüğü, su basması üst katta bulunan buz makinesinin temiz su bağlantı hortumu ve musluk bağlantısında oluşan bir sorundan dolayı su odanın içerisine akarak oradan aşağıda bulunan bölümlerin tavanı ve aşağıda bulunan cihazlar zarar gördüğü " tespiti yapılmıştır.

Mahkemece, hasara sebebiyet verdiği iddia olunan makineye ilişkin sipariş faturası, kurulum ve montaja ait tüm bilgi ve belgeler celp edildikten sonra davalı tanıkları duruşmada dinlenmiştir.

Tanık Hüseyin Yıldız beyanında " 2014-2015 yılları arasında ...'da davalı şirket adına taşeron hizmet veren ... üzerinden buz makinesi sistemi kurduklarını, en sorunlu yerin dava konusu yer olduğunu, gittiklerinde tesisat hazır durumda olmadığını, söz konusu hususlar tutanaklarla sabit olduğunu, buz makinesi çalışır vaziyette teslim edildiğini ve tutanağa düşülen notta da giderinin yukarı kaldırılması hususu belirtildiğini ancak iddia edildiği gibi su giriş hortumunun her hangi bir ayıplı bağlanması söz konusu olmadığını, en son ki tutanaktada çalışır vaziyette teslim edildiğini" ifada etmiştir.

Tanık ... beyanında " dava dışı bir firmada davalı firmanın teknik servisini yaptığını, bizzat dava konusu edilen makineyi 3 kez kurmaya gitmesine rağmen alt yapısı hazır edilmediğinden kurulumunu yapamadığını, çünkü teknik olarak böyle birşey mümkün olamayacağını, tesisat giderleri vs. yapılmamış ve makinenin bulunduğu alt katı ana kumando odasıydı, giderleri olmadığından kurulumunu yapamadığını, raporununda da bu hususu belirttiğini, ancak ... yetkilileri bu cihazın mutlaka kurulması yönünde talimat verdiklerini Ancak uygun olmadığın belirterek ayrıldığını,

daha sonra 4. defa ...'un ısrarlı talebi doğrultusunda makinenin bir masanın üstüne konulması ile yeniden kurulması talep edildiğini ve bu hususta alt tarafta makine dairesinin olduğu bilinmesine rağmen talepte bulunulması nedeniyle çalıştığım firmanın yetkili servis arkadaşlarının da 4. defa gittiklerinde söz konusu kurulumu gerçekleştirdiklerini, ancak yapılan kurulumda alt yapı tesisatı ve zemin bulunmamasına rağmen kurulum bu şartlarda yapıldığını, yıllarca bu işi yaptığını, kendisine belirtilen su giriş hortumunda sıyırma olarak söylenen şeyin mümkün olmadığını,

zira cihazın malzemesi makinenin içerisinden çıkmakta olduğunu ve testleri yapılarak gönderildiğini, teslim sonrasıda cihaz son bir kez müşteri ile birlikte kontrol edildiğini, dolayısıyla bir damla kaçak bile görülse bu cihazın kurulması ve işleme alınması mümkün olmadığını, yine arkaşlarımızca ilgili rapor düzenlenerek oradaki yetkiliye teslim edildiğini, söz konusu zararın makinenin tezgahın üzerinden çekilmek istenmesi suretiyle yaşanan kopmaya bağlı olabileceğini düşündüğünü söz konusu yere zaten makinenin kurulması da uygun olmadığını,

bu hususu belirttiğini zira alt tarafı makine dairesi olduğu için seyirciler içeride iken yangın vs. meydana gelebileceğini " ifade etmiştir.

Makine mühendisi ile sigorta uzmanından alınan 05/04/2019 tarihli müşterek bilirkişi raporunda " Bu tür cihazların yeri, projelerde öngörülerek pis su gideri ve temiz su bağlantıları ayarlanılarak konulması gerektiği, ancak fotoğraflardan anlaşıldığına göre altyapısı olmayan herhangi bir yere cihaz konulduğu, bahsi geçen olay fotoğraflarında görüldüğü üzere dış dişli su bağlantı musluğu sabit olmadığı, bu tür musluklar duvara veya uygun yere sabit olması gerektiği, cihazın yeri projelendirilmeden konulduğundan dolayı temiz su hattı, ucunda musluk olan ilave bir uzatma borusuyla bağlandığı,

dolayısıyla musluk ve iç dişli rekor sabit olmaması sonucunda dışardan yapılan her müdehalade (temizlik yapan personel mudehalesi gibi) iç dişli rekor aşınarak ve musluktan çıktığı, kuralına uygun olarak yani cihaz ve musluk sabit olan bağlantılarda diş kapması diye tabir edilen yanlış montajda, su sızdırması montaj sırasında belli olacağı ve anında müda3hale edilebileceği, elektronik cihazlar veya elektrik odası olan mekanların üstünde mümkünse ıslak hacim bulunması eğer ıslak hacim var ise aşağıya su sızmayacak şekilde su izolasyonu ile önlem alınması gerektiği,

sonuç olarak dava dışı ... cihazı koymak istediği yeri projelendirip gerekli altyapıyı hazırlamakla mükellef olduğu, alt yapısı hazır olmayan yere cihaz montaj ettirmek dava dışı ...'nın isteği dışına olması ihtimal dahilinde olmadığı dolayısıyla elektronik cihazların olduğu mekanın üstünde ıslak hacim olarak projelendirilmesi ve yeterli tedbirleri almak davadışı ... sorumluluğunda olduğu, dava konusu olayın diş kapması sebebiyle olamayacağı kanaatine varılmakla davalı şirketin kusursuz olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

Somut olayda; davalı şirket tarafından kurulumu yapılan buz makinesinin temiz su bağlantı hortumu ve musluk bağlantısında oluşan bir sorundan dolayı sigortalı işyerine su basması nedeniyle söz konusu hasarın meydana geldiği görülmüştür.

Her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasarın montajdan kaynaklı ayıplı kurulum (su sızdırması) nedeniyle meydana gelmediği, yeterli alt yapısı olmayan yere cihazın kurulumu nedeniyle sonradan oluşan müdahale sonucunda hasarın oluşabileceği tespiti yapılmış olup mahkemece, montaj işleminin dava dışı sigortalının isteği ile yapıldığı ve elektronik cihazların olduğu mekanın üstünde ıslak hacim olarak projelendirilmesi ve yeterli tedbirleri almanın da yine dava dışı sigortalının sorumluluğunda olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bilirkişi raporunda ifade edildiği gibi bu tür cihazların yeri,

pis su gideri ve temiz su bağlantıları ayarlanılarak konulması gerekmektedir. Ancak sabit olması gereken temiz su hattının, ucunda musluk olan ilave bir uzatma borusuyla bağlanması nedeniyle sonradan dışarıdan oluşan müdahale ile musluk borusunun çıkması nedeniyle hasarın meydana geldiği kabul edilse dahi kurulumu yapan davalı şirketin, gerekli ve yeterli alt yapısı bulunmayan yere cihazı monte etmesi nedeniyle oluşan hasardan sorumluluğu bulunmaktadır.

Nitekim dosyaya ibraz edilen 06/05/2014 tarihli teknik servis formunda, cihazın elektriği ve gideri mevcut olmadığından montajı yapılamadığı, cihazın gerekli olan 2 adet yere sıfır olmak üzere giderin ve 2 adet prizin hazırlanması gerektiği + mevcut musluğun ucunu, çamaşır makinesi musluğuna çevrilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen herhangi gibi gider bağlantısı bulunmadan 09/06/2014 tarihinde cihazın kurulumunun yapıldığı görülmüştür.

Bu nedenle dava dışı sigortalı tarafından ısrar edilmiş olsa bile yetersiz bir alt yapının olduğu yere buz makinesinin montajının yapılması, davalı şirketin sorumluluğu ortadan kaldırmayacaktır. Davalı tanığının ifade ettiği gibi söz konusu yere makinenin kurulması uygun olmadığı, sinema salonunda seyirciler içeride iken yangın vs. gibi daha ağır sonuçlarda meydana gelebileceği göz önüne alınarak ısrar edilmesi halinde dahi kurulumun yapılmaması gerekmektedir.

Bu itibarla yetersiz alt yapıdan kaynaklı buz makinesinin montajından dolayı oluşan hasar nedeniyle davalı şirket, dava dışı sigortalı şirketin müterafik kusuru ile birlikte beraber sorumludur. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminin tatbik edilebilmesi için, her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilmesi gerekir.

Buna göre dava dışı sigortalının, cihazın kurulumu için yeterli alt yapıyı sağlamamasının ve gerekli tedbirleri almamasının yanında cihazın kurulmasında ısrar edilmesi nedeniyle dava dışı sigortalı işyerinin de ihmali nedeniyle müterafik kusuru bulunduğu gözetilerek olayın özelliğine ve hakkaniyete uygun %70 oranında kusur indirimi cihetine gidilmesi hukuka uygun olacaktır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden dava konusu olayda oluşan hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği 46.923,00 TL' den, sigortalısının %70 oranındaki müterafik kusuruna denk gelen 32.846,10 TL'nin tenzili ile toplamda 14.076,90 TL miktar üzeriden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken hukuki yanılgı ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun müterafik kusur yönünden kısmen kabulü ile HMK 353/b-2 madde uyarınca kazanılmış haklar gözetilerek davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına dair karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/830 Esas, 2021/11 Karar sayılı ve 12/01/2021 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,2-Davanın KISMEN KABULÜ ile 14.076,90 TL nin ödeme tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, a-Alınması gerekli olan 961,50 TL karar ilam harcından başlangıçta peşin olarak alınan, 801,33-TL'nin mahsubu ile bakiye 160,17 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,b-Davacı tarafından peşin yatırılan 801,33 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında davacı tarafça sarfedilen başvuru ve vekalet harcı : 33,50 TL, posta ve davetiye gideri: 229,90 TL, bilirkişi ücreti: 1.500,00 TL olmak üzere toplam 1.763,40-TL yargılama giderinin kabul red oranına(%30) göre hesaplanan 529,00 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,c-Davacı taraf vekille temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 14.076,90 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesineç-Davalı kendisini vekil ile temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 14.076,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, d-HMK 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatıranlara resen iadesine, İstinaf Giderleri Yönünden.

3-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcının Hazineye irat kaydına,4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf maktu karar harcının davacı tarafından yatırılan 59,30 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından sarf edilen 221,40 TL istinaf harcı ile 65,00 TL istinaf posta masrafı olmak üzere toplam 286,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilemesine,