İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/700 K.2024/944

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinden ... poliçe no ile sigorta ettiren dava dışı ... Adi Ortaklığının dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş.'nin İstanbul/Zeytinburnun'da ...

Mahallesi Toplu Konutların İşyeri ve Sosyal Tesis inşaatı işini gerçekleştirmekte olup, sigorta konusu İstanbul/Zeytinburnu ... mahallesi Toplu konutların işyeri ve sosyal tesis inşaatı işinde 27.09.2014 tarihinde elektrik kablolarının çalınması sonucu hırsızlık hasarı meydana geldiğini, hasar dava dışı sigortalı işyeri residence bina inşaatının 1. Bodrum katında kilitli bulunan malzeme deposunda gerçekleştiği ancak olay anında bu depoda görevli güvenlik elemanının mevcut olmadığı, şantiyenin diğer tüm alanlarında güvenlik görevlilerinin mevcut olduğu yönünde tespitte bulunulduğu,

davalı firma tarafından taşeron sözleşmesi uyarınca gereken önlemleri almakla yükümlü bulunduğu bu alanda güvenlik görevlisi tahsis edilmemiş olduğu, davalı firmanın sözleşme ve kanuni yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi sonucu işbu dava konusu hırsızlık hasarının meydana geldiği belirtilerek dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl işveren .... Tic. A.Ş. ... Tic. Ltd.

Şti. adi ortaklığına farklı zamanlarda risk analiz raporları sunulduğu, hırsızlanan malların taşınmasında kullanıldığı iddia edilen ... marka bir aracın hacminin bu malların taşınması için yeterli olmadığı eksper raporu ile de sabit olacağı, "Çalındığı iddia edilen kablonun 10-15 dakikanın içinde çalınması ve hacimce bu taşımaya uygun olmayan bir araçla tek seferde taşınması hayatın olağan akışına aykırı olduğu, çalındığı iddia edilen bu malların şantiyede olduğu, var ise bunların miktarlarının ne olduğu ve çalışmalar sırasında ne kadarının kullanıldığı,

bunların hepsinden öte yaşandığı bile şüpheli olan bir hırsızlık olayında bu malların çalındığı ispata muhtaç soyut iddialar olduğu, hırsızlık olayının yaşandığı depo, olaydan sadece 2 gün önce oraya taşındığı, yeni deponun yerinin hiç tereddütsüz bulunması ve koruyucu panoların demir makası ile kesilmek suretiyle hırsızlık yapılması şaibelerle dolu olup akıl ve mantık işi olmadığı belirtilerek davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... girişte görevli davalı özel güvenlik şirketi çalışanı ... aracın site içersine girdiğini görmesi üzerine, herhangi bir kayıt yapmaması, aracı kontrol etmemesi ve yine araç şantiye alanından çıkarken durdurmaması nedeniyle ihmalkar davrandığı, bu nedenle davalı şirketin hırsızlık olayının meydana gelmesinde kusurlu olduğuna kanaat getirilmiştir.Davalı şirket; depolarla ilgilenen depo bekçisi ve depo sorumlularının bulunduğunu iddia etmişse de.

Tanık ... işyerinde, elektirik işçisi olarak çalıştığı kayıtlarda olduğu saptanmakla, davalı şirketin depo bekçisi bulunduğu iddiasını ispat edemediği anlaşılmıştır.27.09.2014 tarihinde, davalı şirketin kusuru neticesinde davacı şirket tarafından sigortalanan işyerinde elektirik kablolarının çalınması nedeniyle hırsızlık meydana geldiği, davacışirketçe hırsızlık sonucu tespit edilen 59.697,00 TL'yi, dava dışı sigorta ettirene ödediği, bu kapsamda ödediği bedel için rücuen tahsile ilişkin yaptığı icra takibinin yerinde olduğu anlaşımakla, davanın kabulü ile.

İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takip borçlusu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle.

Davalının sözleşmesel tüm sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiği, depoya giriş ve çıkış yapan araçlar üzerinde davalının hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı, zira davalının güvenlik sorumluluğu alanın geniş bir alan olmakla beraber çok sayıda firmanın deposuyla ilgili bekçi ve depo sorumlusunun bulunduğu, hırsızlık olayının gerçekleştiği yerde de depodan sorumlu bekçi ve depo görevlisinin bulunduğu, deponun güvenliğinin ve düzenin sağlandığı, ihbar ve inceleme arasında 14 günlük sürenin bulunmasından şüphe sebebiyet verdiği,

hırsızlığa konu fatura irsaliyelerinde belirtilen depo içerisindeki eşyalardan herhangi bir birikimin bulunmadığı ve depoya kim ve ne zaman getirildiği belli olmayan eşyalardan dolayı davalının sorumluluğuna gidilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, dava dışı sigortalı şirketin işyerinde yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle, sigortalıya ödenen bedelin davalıdan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası incelendiğinde; davacının meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili talepli 59.697,00 TL asıl alacak + 1.530,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 61.227,86 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, davalının yasal süresinde ödeme emrine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. İşveren .... Ltd. Şti. Adi Ortaklığı ile davalı arasında düzenlenen ''... ...

Mahallesi -... , İşyeri, Sosyal Tesis İnşaatları Özel Güvenlik İş Yeri Yapılması İşine''ait 05.10.2012 tarihli sözleşme ve ekleri incelendiğinde; sözleşme konusunun, işverenin, yapımını üstlendiği The İstanbul Veliefendi projesinin sözleşmede ekli listesinde konusu belirtilen ve birim fiyat tarifeleri yapılan tüm işlerin gerek inşaat sahasında gerekse şantiye mobilizasyonu yapılan lokallerde, bina ve çevresinin genel güvenlik koruma ve denetim hizmetlerini ''bina, tesis, araç, gereç, personel ve sakinlerin sabotaj, yangın, hırsızlık, soygun, gasp, yağma, yıkma,

tehdit gibi tüm tehlikelere karşı korunmasını" ve işverenin talimatına uygun güvenlik hizmetlerine eksiksiz ,zamanında ve planlanan programa göre yapılmasını içermekte olup, bu sözleşme ve ekleri ile ana sözleşme hükümlerine göre hizmetin taşeron (Global Koruma..Şti) tarafından yapılmasını kapsamaktadır.Düzenlenen sözleşmede davalının sorumluluğu düzenleyen madde hükümleri incelendiğinde:6.2.:güvenlik şirketi, sorumluluğundaki her türlü güvenlik işlerini mahalli,ulusal ve uluslararası hukuki, idari ve de fiziki şartları da bilerek işbu sözleşme ve eklerindeki şart ve hükümlere göre, İŞVEREN tarafından belirtilen lokasyon ve bölgede yeri,

araziyi ve mekanları incelemiş olup, işin mahiyetini etkileyebilecek her türlü konu hakkında işin ehli sıfatıyla gerekli ve yeterli bilgiye sahip olarak gerek iş süresince ve gerekse işin sonunda maddi ve manevi hiçbir ek talepte bulunmadan, teknik ve ekonomik faktörlere ,kanun ve yönetmeliklere ve kurallara uygun şekilde eksiksiz, kusursuz ve özürsüz, idari ve mali problemsiz olarak onaylı güvenlik senaryosuna ve programına uygun olarak ifa edecektir.6.3.:güvenlik şirketi,

İŞVEREN 'in yazılı onayını almadan hiçbir malzemenin şantiye sınırları haricine çıkartılmasına izin vermeyecek ve bu hususta ilgili kayıp ve hasarlardan kendisi sorumlu olacaktır. TAŞERON kendi işiyle ilgili olarak, şantiyede ilgili yasa, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuat uyarınca gerekli her türlü emniyet ,işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinin alınmasından ve bunun her türlü idari, hukuki, mali cezai v.s. sonuçlarından sorumludur.

Şantiyede güvenlik şirketinin yeterli ve gerekli emniyet tedbirlerini almamasından, ihmal veya hatasından oluşabilecek her türlü iş kazalarında ve bu nedenle oluşabilecek güvenlik şirketi, İŞVEREN, ya da 3. Şahısların can ya da malına gelebilecek her türlü maddi ve manevi zarardan güvenlik şirketi sorumlu olacaktır.

6.6.: Güvenlik şirketi ,güvenlik görevlilerinin sevk, idari ve denetleme sorumluluğu üstlenmekte olup, ilgili defterlerinin temini ve tutulması ( vardiya devir teslim defteri , ziyaretçi takip defteri ,malzeme giriş -çıkış defteri , misafir ve araç kartları v.b.) güvenlik şirketinin sorumluluğundadır. Bu defterler güvenlik şirketinin denetim amirleri tarafından da günlük olarak imzalanacaktır. İŞVEREN 'e de yazılı olarak bilgi verilecektir.

H:...24 Saat süreyle sabit olarak giriş çıkış kontrolü de yapılarak sağlanacak , devriye hizmeti ile inşaat ve mobilizasyon sahasında koruma ve güvenlik tedbiri alınacak , güvenlik kameralarının takibi sağlanacaktır ....

T)güvenlik şirketi şantiyeye giren çıkan tüm araçların ve misafir yayalarının kayıtlarına günlük olarak tutmak ve her gün mesai bitiminde idari işler departmanına rapor halinde sunup onaylatacaktır.'' hükümleri yer aldığı anlaşılmaktadır.

Ekspertiz raporunda özetle, sigortalı iş yerinin 1. bodrum kat geçici elektrik malzemeleri deposundan kimliği meçhul kişi /kişilerin deponun arka cepheye bakan alçıpan duvarı ve iç kısımdaki birbirine kaynaklı metal koruma profillerini keserek açtıkları kısımdan muhtelif elektrik nakil kabloları ve topraklama kablolarını alarak olay yerinden sahte plakalı araç ile uzaklaştıkları, sigorta ve işyeri sorumluluğundaki şantiye alanında 7/24 güvenlik görevlileri bulunduğu, ancak hasarın gerçekleştiği malzeme deposu şantiye binasının 1. bodrum katında ve kilit altında bulundurulduğu olay anında bu depoda güvenlik görevlisinin mevcut olmadığı,

şantiyenin tamamında devriye görevi icra etmekte olduğunun tespit edildiği, güvenlik kameraları incelendiğinde kimliği meçhul kişilerin kullandığı aracın güvenlik görevlileri tarafından durdurulmaya çalışıldığının tespit edildiği ancak kişilerin sahte plakalı kamyonet tipi bir araç ile olay yerinden hızla uzaklaştıkları anlaşıldığı ve depoda kilit altında bekletilen elektrik enerji kabloları hasarının 62.197,00 TL olduğu,

iş bu miktardan 2.500,00 TL muafiyet bedelinin düşmesi sonucunda toplam 59.597,00 TL hasar bedelinin oluştuğu belirtilmiştir.22.06.2010 tarihli davalı güvenlik şirketi tarafından YDA kuruluş ortaklığın sunulan 22.06.2010 tarihli 22.06.2010 tarihli risk analiz raporunda.

80 dönümlük 2 ayrı konumda bulunan sahanın büyük bölümünde 3 ana giriş ve çıkış kapısı, kentsel dönüşüm projesinde ise 2 ana giriş ve çıkış kapısının bulunduğu, ayrıca sabit yapı olarak şantiye içerisinde girişteki prefabrik ofisler, işçi barakaları, malzeme deposu olarak kullanılan barakaların mevcut olduğu, ofis giriş kapısı bariyer sistemiyle kontrol edilmekte olup bu bölgede 1 güvenlik görevlisinin görev yaptığı, ...

Beton tarafında bulunan giriş kapısında ise bariyer sisteminin 10 gün önce kurulduğu ve diğer giriş çıkışlara bariyer sistemi ve kartlı okutma sisteminin kurulması gerektiği, satış ofisi ve şantiye ofisinin hemen yanındaki metruk binalardan saha içine giriş ve sızmaların olabileceğini düşünüldüğü, aydınlatma sisteminin yetersiz olduğu, 3 nolu ...

Beton tarafında bulunan güvenlik noktasından giriş ve çıkış yapan kamyon ve yüksek araçların sağlıklı bir şekilde kontrollerinin yapılabilmesi için kule veya rampa yapılması gerektiği, depoya giren çıkan malzemelerin bu noktadan yapılmasından dolayı 1'er kişi takviye edilerek gece ve gündüz 2'şer güvenlik görevlisinin kesintisiz olarak görev yapması gerektiği, etkin bir hizmet verilebilmesi için güvenlik kadrosunun gündüz 1 amir 7 güvenlik personeli olmak üzere 8 personel, gece 1 gece sorumlusu 7 güvenlik personeli olmak üzere toplam 8 personel,

vardiya değiştiricisi ve izin değiştiricisi 7 personel olmak üzere toplam 23 personela kadar çıkarılmasının uygun görüldüğü ve başkaca güvenlik tedbirlerinin de alınması gerektiği belirtilmiştir.

Özel güvenlik uzmanı, hesap uzmanı ve inşaat mühendisi tarafından düzenlenen raporda özetle; uyuşmazlığa konu hırsızlığın davalının sorumluluk alanında meydana geldiği, özel güvenlik şirketinin hırsızlıktan sorumlu olduğu ancak deponun korunması ile ilgili bekçilerin olup olmadığı varsa bunların zararın meydana gelmesinde etkilerinin bulunup/ bulunmadığı konusunda değerlendirme yapılmadığı ve davacının takip tarihi itibari ile toplam 61.227,86 TL alacaklı olduğu yönünde görüş ve tespitte bulunulduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporda özetle; dava konusu depo ile ilgilenen bekçilerin ve sorumluların bulunduğu yönündeki iddianın ispatlanması gerektiği ve dosya kapsamında bu konuda bilgi-belgenin yer almadığı belirtilerek, davacının toplam 61.227,86 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmiş olup, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: Mahkemece yukarıda belirtilen sözleşme maddeleri nazara alınarak 27.09.2014 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında davalı güvenlik şirketinin kusurlu olduğuna kanaat getirilerek davanın kabulüne karar verildiği belirtilmiştir.Davaya konu somut olayda, öncelikle davacı ... şirketiyle dava dışı sigortalı arasında düzenlenen sigorta poliçesinin dosya arasına eksiksiz bir şekilde alınması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilmiş olduğu üzere, taraflar arasında düzenlenen güvenlik hizmet sözleşmesi uyarınca sigortalı iş yerindeki güvenlik koruma bir denetim hizmeti davalı firma tarafından yerine getirilecektir. Uyuşmazlığa konu hırsızlık olayında taraflarının kusur durum ve oranı ile hasar bedelinin sunulan itirazlar nazara alındığında hiçbir şüpheye mahal bırakılmaksızın tespit edilmelidir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, çalındığı iddia edilen 1*1,5 NYA kablo 26.000 metre, 1*2,5 NYA kablo 24.000 metre, 1*16 H07Z kablo 100 metre, 1*240 NYY kablo 187 metre, 3*2,5 NHXMH kablo 2529 metre, 5*6 N2XH kablo 600 metre, 1*95 kablo 1.000 metre ve toplamda 56.416 metre kablonun 10-15 dakikanın içinde çalınması ve hacimce bu taşımaya uygun olmayan bir araçla tek seferde taşınması hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirtilmiştir.

Sunulan istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinde de depoda ne kadar bir ürün olduğu ve bu ürünlerin ne zaman geldiği hatta böyle bir ürünün olup olmadığı konusunda davalının haberinin bulunmadığı ileri sürülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da toplam 62.197,00 TL değerindeki bedel detaylandırılmış olup, bu bedelin somut bir veriye dayanıp /dayanmadığı incelenmemiştir.

Nitekim davalı vekili tarafından sunulan ''bilirkişi raporuna karşı beyan'' konulu 10.07.2019 havale tarihli dilekçede de depodan ne kadar ürünü kullanıldığının bilinmediği bu konuda kendilerine bilgi verilmediği ve bu hususun aydınlatılması gerektiği ileri sürülmüştür. Mahkemece, bilirkişi heyetinden dosyadaki bilgi ve belgeler nazara alınarak bu hususta inceleme yapılması istenilmeli varılacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekmektedir.

Aynı zamanda, davalı tarafın tutmakla yükümlü olduğu defterlerden bir de yukarıda belirtildiği üzere sözleşme 6.6 maddesindeki malzeme giriş çıkış defteri olup, bu defter temin edilerek çalındığı iddia edilen kadroların bu defterde yer alıp/ almadığı, yer alması durumunda ise, inşaatın ilerleme seviyesine göre hırsızlık olayının gerçekleştiği tarihte bunun ne kadarının kullanıldığı, ya da kullanılabileceği inşaat bilirkişisi tarafından tespit edilmelidir.

Düzenlenecek raporda, mevcut inşaat projesi nazara alınarak, hırsızlığın meydana geldiği tarihte inşaat projelerine göre, iş bu kabloların ne kadarının kullanıldığı, hak ediş raporları ve inşaatın ilerleme safhalarına göre tespit edilmeli ve çalınan kabloların ağırlık/ hacimleri itibariyle iddia edildiği gibi hırsızlık vakasının meydana geldiği gün itibariyle ve hırsızlıkta kullanıldığı iddia edilen araç kapasitesi de dikkate alınarak; çalındığı iddia edilen malzemelerin net olarak tespit edilmesi gerekmektedir.

Tarafların kusur durum ve oranı yönünden ayrıca bir inceleme yapılmalıdır. Uyuşmazlığa konu hırsızlık olayından önce davalı tarafından düzenlenen 22.06.2010 tarihli risk analizi raporunda güvenlik hizmetinin verildiği yere ilişkin gerek eleman sayısı ve gerekse koruma tedbirleri yönünden eksiklikler belirtilmiş ve bu eksikliklerin giderilmesi yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Dosya kapsamında bu eksikliklerin giderildiğine dair bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Zira bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28.06.2019 tarihli kök raporunun 5. sayfasında düzenleyici önleyici faaliyetlerini yerine getirip getirilmediği konusunun mahkemeye sunulan dosyalardan anlaşılamadığı belirtilmiştir.

Bunun yanı sıra cevap dilekçesinde ekinde yer alan evraklarda 2012 yılında aynı şirkete ait depoda vuku olduğu belirtilen hırsızlık olayı ile ilgili düzenlenen bilgi ve belgelerin, tarafların sorumluluklarını yerine getirip/getirmediği eksikliklerin tamamlanıp/ tamamlanmadığını denetlenebilmesi için incelenmesi gerekmektedir.

İş bu nedenle, yukarıda yer alan açıklamalar ışığında inşaat mühendisi, sigorta uzmanı ve güvenlik alanında uzman bilirkişilerin yer aldığı yeni bir heyet kurularak belirtilen açıklamalar ışığında rapor alınmalı ve varılacak sonuç dairesinde karar verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2017/930 Esas, 2020/663 Karar sayılı ve 09/11/2020 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE,